* Herzog in China: 100 architecten voor 100 woningen

We vonden een interessant artikel in het Britse BD Online over een klein experimenteel woningbouwproject in Ordos, een snel groeiende stad in het hartje van Mongolie in China. Op initiatief van kunstenaar Ai WeiWei steekt de plaatselijke watermaatschappij geld in een project voor 100 solitaire villa's [zie locatie en stadsbeeld hieronder]. De architecten - van over de gehele wereld en veelal nog jong - werden geselecteerd door Jacques Herzog van Herzog de Meuron.





Er is een grote groep Amerikanen en een groep architecten uit Europa, maar dat er maar een of twee bureaus uit Engeland werden gekozen roept daar nog wel enige discussie op: de directeur van de Architecture Foundation noemde dat kleine aantal een 'wake-up-call' voor de Britse architectuur.



Gelukkig voor ons eigen landje selecteerde Herzog tenminste nog een Nederlander: Kamiel Klaasse van NL Architects, zie foto hierboven. Herzog gaf geen commentaar op zijn keuze, maar blijkbaar is hij nogal chauvinistisch in het gebruik van zijn macht, want er zijn wel 15 architectenbureaus uit zijn stad Basel bij... Het getal 100 speelt trouwens ook nog een rol in de planning; de gedachte is dat de ontwerpen in 100 dagen klaar zijn.
[Zie ook het bronartikel in BD en het verslag van Bert de Muynck van zijn bezoek aan de architectenbijeenkomst eind januari. Zie ook de website van het project en die van initiatiefnemer Ai WeiWei.]
- 26 februari 2008 - BOX 1.354/BD


* Smaaktest Faro a.s. zondag op televisie in 'De Kunst'




Komende zondag besteedt het NPS programma De Kunst vanaf 17.00 uur op TV2 aandacht aan de door Faro Architecten ontwikkelde smaaktest van woningbouw projecten. Samen met Bernard Hulsman en Wiel Arets zal Jurgen van der Ploeg die middag te gast zijn in een van de weinige culturele programma's die de vaderlandse televisie rijk is: De Kunst. [Naschrift: Bekijk hier de complete uitzending!] Uit het persbericht: "Steeds vaker worden burgers betrokken bij het ontwerpen van hun eigen huizen en woonwijken. En wat blijkt? De smaak en wensen van de burger verschillen behoorlijk van die van architecten. Daar waar Nederlandse architecten kiezen voor strakke, zwarte dozen blijken burgers veel liever te wonen in traditionele huizen. In De Kunst een debat over de kloof tussen architect en leek/gebruiker met de internationaal vermaarde architect Wiel Arets, architectuurcriticus Bernard Hulsman van NRC Handelsblad en Jurgen van der Ploeg van Faro Architecten, die een architectuur smaaktest ontwikkelde. Wordt de architect van nu steeds meer een uitvoerder van woonwensen en hoe ziet Nederland eruit als deze trend doorzet? Reportages vanuit Enschede waar bewoners van een achterstandswijk 100% inspraak in de herstructurering van hun woonwijk hebben en Almere, waar een jongeren i.s.m. architecten hun eigen appartementencomplex hebben ontworpen."
Hoogleraar en literair criticus Maarten Doorman doet vandaag in een boekbespreking in de Volkskrant alvast een duit in het zakje voor de discussie: "[...] Het lijkt democratisch als iedereen criticus is, [...] maar als ieders oordeel gelijk meeweegt, bepaalt uitsluitend de markt nog het aanbod."
[Op de avond van 04 maart aanstaande zullen twee andere partners van Faro een lezing verzorgen in het ArCam-programma in Theater de Brakke Grond. De bedoelde internet-test van Jurgen van der Ploeg is te vinden op www.architectuursmaaktest.nl. Op de foto van links naar rechts Coen Kampstra, Jurgen van der Ploeg, Hugo de Clercq en Pieter Weijnen.]
- 22 februari 2008 - BOX 1.353


* Bescheiden houten ateliergebouw van jonge Zwitser

Onlangs was Martin Groenesteijn te gast bij de jonge Zwitserse architect Vinzenz Luginbühl. Luginbühl werkte enkele jaren in Nederland en is nu als architect werkzaam bij het bureau Wahli Ruefli in Biel/CH. Hij realiseerde onlangs een klein, maar bijzonder bijgebouw in Bremgarten bij Bern. In de directe omgeving zijn ook de beroemde Siedlung Halen van Atelier 5 en een recent bekroond woonproject van de hand van Andrea Roost te vinden. Martin maakte onderstaand verslag van zijn bezoek.





"Het programma voor het bijgebouw bestond uit een hobbywerkplaats, een muziekkamer, een logeerkamer en de mogelijkheid om met een groot gezelschap te kunnen eten. Het bijgebouw behoort bij een traditionele woning uit de jaren twintig. De woning ligt wat verder terug van de weg dan de naburige panden. Dat is historisch zo gegroeid; dit was een van de eerste huizen in deze buurt op een groter terrein; langzamerhand is het gebied verder verkaveld en is de buurt verdicht.
Oorspronkelijk werd voor de opgave gezocht naar een oplossing naast de woning, waar een garage stond. Op voorstel van de architect is het bijgebouw echter dichter bij de straat gesitueerd. Daardoor ontstaat tussen bijgebouw en woning een besloten ruimte die een heldere overgang vormt van openbaar naar privé . Verder zijn alle programmaonderdelen ondergebracht in één ruimte met aan het einde een kleine berging. Met een sheddak is een ruimtelijke differentiatie aangebracht, noorderlicht gewaarborgd met een goede akoestiek als bijkomend voordeel. Het hele interieur is gemaakt van onbehandelde OSB-plaat. Het gebouwtje van circa 40 m2 opent zich met een schuifpui naar de tuin. In de praktijk wordt de patioachtige tuin die zo ontstaan is, gebruikt als de gevraagde ruimte-om-te-eten-met-een-groot-gezelschap.





De bestaande garage is gesloopt. Ter compensatie maakt een nieuwe carport deel uit van het gebouwtje. De zwarte dakrand kraagt (zonder kolommen) een meter of zes uit, zodat de auto goed gestald kan worden en een goede toegang naar de woning mogelijk blijft. Het buitenplafond is oranje gebeitst en de gevels zijn bekleed met een cementplaat van Eternit.
De uitvoering is van de spreekwoordelijke Zwitserse perfectie en om jaloers op te worden. Het enige commentaar is wellicht dat het gebouw zich nauwelijks opent in de richting van de straat, terwijl daar wel een weids en groen uitzicht is. Maar hoe lang dat uitzicht blijft is overigens de vraag gezien de oprukkende bebouwing. Met minimale middelen heeft Luginbühl hier vooral meer gegeven dan gevraagd werd en dat is een knappe prestatie.



De typologie die hier ontstaan is, kan tenslotte ook voor Nederland waardevol zijn, zeker in wijken waar het traditionele voortuintjes-idee langzaamaan verdwijnt en er toch een redelijke dichtheid en privacy gewenst is."
[Zie ook de eerdere afleveringen - BOX 1326 en BOX 1323 over nieuwe architectuur in Zwitserland.]
- 18 februari 2008 - BOX 1.352/Martin Groenesteijn


* Delftse AfscheidsTirade van uitgesproken Sierksma

Zijn grootste vijanden waren er niet bij. Zoals Prof. Arie Graafland, die in B-nieuws nog een vilein schemaatje had laten plaatsen om daar mee aan te geven dat hij geen commentaar kon geven, omdat er nu eenmaal behalve Sierkma's stukjes in B-nieuws nauwelijks serieuze publicaties waren om op te reageren.... Ook de vorige decaan Hans Beunderman, met wie hij in 2000 door het niet accorderen van een examen in conflict raakte, bleef wijselijk weg.
Maar in een verder afgeladen zaal A van de faculteit Bouwkunde aan de TU Delft nam Dr Ripke Sierksma, filosoof en cultuurcriticus, gisteren na 35 jaar afscheid als docent. Zelf noemde hij het zijn AfscheidsTirade, die hij, samen met het nieuwe boek 'Sierksma's Afgang', al begin vorig jaar had aangekondigd.



Het werd zoals we van hem gewend zijn een schitterend opgebouwd betoog over helder zien en kritisch kijken [van Bunuels aangesneden oog tot en met 'de blik van de blinde'], dat wat hij juist gedurende al die jaren heeft geprobeerd over te brengen op zijn studenten. Maar zoals gebruikelijk ook een vernietigende beschouwing over de zwetsers en mooipraters in het architectenvak en het nepotisme en de 'spikes achter de ellebogen' van de beslissers binnen de faculteit. Gelukkig is de complete tekst van zijn betoog opgenomen in de hierboven al genoemde nieuwe bundel; daarin dan ook te zien welke delen van die tekst hij op deze middag juist niet uitsprak.
Bij de aansluitende borrel nog een korte toespraak van de huidige decaan Wytze Patijn over het eerste mondelinge tentamen filosofie dat hij als student bij Sierksma moest afleggen en waarin hij alle hoeken van de kamer te zien had gekregen. Maar sindsdien wist hij wel wanneer hij als toehoorder te maken had met een serieus of een onzinnig betoog...



Eigenlijk wilde hij in het geheel niet spreken, zei Patijn, want hij had zich voorbereid op de uitvoering van een klassiek pianostuk. Het bleek een gedeelte te zijn uit 'Canto Ostinato' van Simeon ten Holt. Een treffend afscheidcadeau want was het in september 2000 niet ook de muzikale inleiding bij Sierkma's 'eerste' afscheidscollege? [Toen lukte het Sierksma om - aan de hand van een Kafkaiaanse parabel - de volstrekt onzinnige behandeling van zijn persoon en de eerder genoemde examenzaak door de leiding te memoreren, zonder daarbij zijn formele spreekverbod over die zaak aan te tasten.]
De bijeenkomst werd verder muzikaal opgeluisterd door het jazz-combo van Sierkma's echtgenote en Sierksma zelf sloot af met een uitgebreid dankwoord aan diegenen die hem in al die jaren ieder op eigen wijze hadden gesteund.



Bij thuiskomst konden we nog wat bladeren in het gepresenteerde boek en we hopen dat uiteindelijk ook Graafland een exemplaar zal aanschaffen. In het overzicht van publicaties kwamen we meer dan 50 artikelen, een literaire prijs en zo'n 15 boektitels tegen van Sierkma's hand. Een aantal van die al geschreven boeken moet nog gepubliceerd worden en u begrijpt, we kunnen er haast niet op wachten! Daarom wensen we hem vanzelfsprekend nog vele goede en productieve jaren toe, vooral in het genoegen verlost te zijn van de kleingeestige kanten van de Delftse architectuuropleiding.
[Het genoemde boek van Sierksma is verkrijgbaar via uitgeverij Zjoek in Delft.]
- 09 februari 2008 - BOX 1.351


* Rijksbouwmeester tegen sloop ecowoning Steenwijk




Hier de volledige tekst van de brief die Rijksbouwmeester Mels Crouwel gisteren stuurde aan het gemeentebestuur van Steenwijkerland:
"Geacht College,
Naar aanleiding van de vele krantenberichten die zijn verschenen over het zogenoemde Ecohuis in uw gemeente, ontworpen en gebouwd in de woonwijk Woldmeenthe door de heer J. Husslage, breng ik het volgende onder uw aandacht.
Ik heb uit deze berichten begrepen dat u voornemens bent bovengenoemd huis binnenkort te slopen. Uit de informatie concludeer ik voorts dat het Ecohuis van de heer Husslage op een groot aantal punten overeenkomt met de uitgangspunten die in eerste instantie gevraagd werden voor een deel van deze woonwijk; dat daarbij de welstandscommissie zich positief heeft uitgelaten over het uiterlijk van deze woning en dat het uiteindelijke ontwerp bovendien voldoet aan bijna, zoniet alle uitgangspunten van duurzaam bouwen, cradle-to-cradle principes en CO2 neutraal bouwen. Tevens staan op dit moment al deze uitgangspunten hoog op de maatschappelijke agenda; van het mondiale klimaat tot aan de energielabels van VROM.
Op grond hiervan lijkt het mij ongewenst dat juist dit huis van Husslage, dit ver doorgevoerde staaltje van duurzaam bouwen, in aanmerking komt voor sloop. Dat is echt een verkeerd signaal op het verkeerde moment, zeker voor iedereen die zich op wat voor manier dan ook met duurzaam bouwen bezighoudt. Het blijft daarom voor mij onbegrijpelijk dat hier geen meer bevredigende oplossing mogelijk is. Ik roep hierbij alle partijen op om te komen tot een oplossing die voor iedereen aanvaardbaar is en die er toe moet leiden dat sloop voorkomen wordt."
Met vriendelijke groet, Mels Crouwel Rijksbouwmeester.
[Op de foto Mels Crouwel tweede van links. Zie ook het onderstaande bericht van 14 januari jongstleden over het ecohuis in BOX-bericht 1.344.]
- 06 februari 2008 - BOX 1.350/Rbm


* Charles doet het weer: nu tegen Londense hoogbouw




Een recente lezing van Prince Charles houdt de architectonische gemoederen in Londen weer bezig. Bijna 15 jaar na zijn beroemde speech in 1984 tegen de uitwassen van het modernisme, heeft hij in felle bewoordingen afstand genomen van de ware explosie in geplande hoogbouw projecten in de Engelse hoofdstad. Vooral als die het zicht op de historische panden in de binnenstad ontnemen en zelfs het uitzicht vanuit zijn eigen Londense residentie gaan beheersen. Hij sprak zich uit tegen het stedebouwkundige beleid van burgemeester Ken Livingstone en diens adviseur (Lord) Richard Rogers en stelde voor alleen nog hoogbouwplannen toe te staan in de kantorenwijk Canary Wharf, die toch al verpest was...



In the Guardian opponeren Sunand Prasad, de voorzitter van de RIBA, de Engelse architectenorganisatie en anderen wel stellig - maar toch naar het lijkt wat voorzichter dan anders - tegen de boude uitspraken van de Britse troonopvolger. Kennelijk heeft de prins deze keer meer en betere argumenten dan in zijn vorige 'carbuncle'-speech. En hij krijgt ditmaal achteraf ook steun: een van de reacties spreekt over de nieuwe hoge gebouwen als de 'PC-Hooft-tractoren' van de hedendaagse architectuur...
[Zie hier voor de complete tekst van de lezing van de prins en verder de reacties in The Guardian van opponent Will Alsop en anderen (1 - 'tegen') en (2 - 'voor').]
- 04 februari 2008 - BOX 1.349/Guardian

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.



*

© 1997-2008. Copyright ArchitectenWerk.