BladNa - sep.2003 Madonna

Velen van ons reisden naar de zon en bezochten onderweg gebouwen van grote voorgangers of tijdgenoten. Kerkgebouwen zijn mijn vaste architectonische pleisterplaatsen. Zoals dat in het Franse Ronchamps van Le Corbusier. Het gebouw is opgedragen aan Maria en de architect heeft haar eenvoudige houten beeld daar een bijzondere plaats gegeven. Ze staat in de buitenste negge van een van de hoogste raamkozijnen en kijkt als bijna buitenstaander door het glas weer terug in de kerk. Corbu heeft haar wel en niet aanwezigheid zo op sublieme wijze verbeeld.
In de witte kerk in Marco de Canaveces in Portugal staat ook een houten beeld van Maria. Alvaro Siza plaatste de kleine madonna op bescheiden wijze net boven de houten vloer. Pas als je zelf op je knieen gaat, kun je oog in oog met haar staan. Ook hij begreep hoe je respectvol en toch innovatief omgaat met de Madonna, voor velen nog steeds een van de waardevolle symbolen van onze tijd.

Hoe anders gaat dat in ons eigen land zoals bijvoorbeeld in Den Haag! Daar wordt het belangrijke en laatste culturele symbool van onze sociale woningbouw eenvoudigweg aan de kant gezet. De in dit geval Zwarte Madonna van Carel Weeber is al 'bijna dood' door de beslissingen van gemeente en Rijk; ze krijgt geen voedsel en vocht meer toegediend en zal zo langzaam versterven. Behalve Erik Vreedenburg heeft geen enkele betrokken architect - ook Rbm Jo Coenen niet - een poging gewaagd om (al was het maar een deel van) dit nog jonge culturele monument te willen behouden. En terwijl het Rijk duizenden ambtenaren moet wegbezuinigen gaat Kollhoff's torenbouw voor de ministeries van BiZa en Justitie gewoon door. Het laatste juridische woord over deze zaak is nog niet gesproken en dus zullen we zien. Wellicht bedenkt een jonge architect nog een innovatieve oplossing, zoals Alex Jager die in een prijsvraagontwerp het complete gebouw als imagotransplantatie voor die stad overbracht naar het centrum van Almere.
De meestal denigrerend als 'rationalistisch' bestempelde gebouwen van Weeber blijken gebruikers trouwens goed te bevallen. Ze krijgen bijna altijd meer bruikbare ruimte dan in vergelijkbare projecten. Ga maar eens in zijn vaak verguisde studentenhuisvesting aan het Rijswijkseplein kijken, nergens zag ik ruimere eenkamerwoningen.
Een overzicht van zijn leven en werk is nu te vinden in het felrode, door 010 uitgegeven liber amicorum Carel Weeber, ex-architect dat hij cadeau kreeg bij zijn afscheid als hoogleraar in Delft. Van de vele oud-afstudeerders daar herkende Carel niet direct de persoon, maar hun afstudeerplan komt wel instant als beeld bij hem op. Duizenden beelden in zijn kop; opgeslagen naast die van zijn helaas nooit gebouwde Rotterdamse bibliotheek.
Beste Carel, wees gegroet met dank voor 30 jaar inspirerend onderwijs. En tenslotte voor de Madonna tien keer een weesgegroetje: "Blijf zwarte dame, blijf!"