* Rijksmuseum direct gesloten na vondst asbest

Het Rijksmuseum in Amsterdam is vanaf dinsdag gesloten omdat er asbest is aangetroffen. Dat heeft de directie van het museum in overleg met de Arbeidsinspectie besloten. Het museum gaat onderzoeken of het asbest invloed heeft gehad op de gezondheid van medewerkers. In delen van het gebouw is asbest ontdekt tijdens een onderzoek van de Rijksgebouwendienst. Dat had plaats in het kader van de komende renovatie en restauratie van het Rijksmuseum naar ontwerp van de Spaanse architecten Cruz y Ortiz [zie ook BOX-bericht 924 hieronder]. Die operatie, die circa 200 miljoen euro kost, begint eind dit jaar en duurt tot midden 2008. Uit voorzorg heeft de museumdirectie besloten het pand tijdelijk voor personeel en publiek te sluiten. Hoe lang dat gaat duren, is nog niet bekend. Verder onderzoek moet uitwijzen welke delen van het gebouw het precies betreft en om welke vorm van asbest het gaat. Voor zover bekend heeft de sluiting geen invloed op de geplande renovatie. Het museum is een ontwerp van architect Pierre Cuypers uit 1885. Ook tijdens de renovatie is het grootste deel van het museum gesloten. Het museum wijkt vanaf 2005 onder meer uit naar de Nieuwe Kerk in Amsterdam.
[Zie ook het artikel in het Parool van vandaag, waarin de enorme consequenties van de sluiting centraal staan. Nagekomen bericht: een klein gedeelte van het gebouw gaat aanstaande zaterdag weer open.] - 29/30 april 2003 - BOX 925/Telegraaf

* Twee doden bij instorten balkons Ceramiqueterrein

In Maastricht zijn gisterenavond rond 19.00 uur twee mensen dodelijk verongelukt door het instorten van vijf grote uitkragende balkons van een wooncomplex op het Ceramique terrein in Maastricht. Het ontwerp van dit complex genaamd 'Patio Sevilla' [zie foto van een fragment] is van de hand van het Spaanse architectenbureau Cruz y Ortiz, eveneens de architecten van de vernieuwing van het Rijksmuseum in Amsterdam.

De oorzaak van de progressive collapse [zie foto-inzet voor het resultaat daarvan] van de boven elkaar gelegen betonnen balkons [elk met een gewicht van 9 tot 11 ton] is nog niet bekend. De bewoners van het complex zijn gisteren geevacueerd en ze mogen tot nader order niet terug. Waarschijnlijk zullen alle andere balkons worden gestut voordat ze weer betreden mogen worden.
[Het complex is ontwikkeld door 3W Vastgoed en gebouwd door de Smeets Groep, beide bedrijven zijn gevestigd in Maastricht.
Zie ook het realtime-item 'balkondrama' in het tv programma NoVa van afgelopen vrijdag waar uw BOX-redacteur in zijn rol als BNA-voorzitter gevraagd was om mee te praten.] - 25/27 april 2003 - BOX 924/Volkskrant

* Beroemde fotografe exposeert in Rosa Spierhuis

Momenteel is er in het Rosa Spierhuis in Laren een kleine maar zeer interessante expositie van de van oorsprong Hongaarse fotografe Eva Besnyö [1910] te zien. Recent exposeerde zij ook in o.a. het Stedelijk Museum en het FOAM in Amsterdam. Martin Groenesteijn bezocht de expositie in Laren:
Besnyö is een van de grote 'Nederlandse' fotografen uit de vorige eeuw. Zij begon te fotograferen in Hongarije waar zij studeert bij een van de bekendste Hongaarse fotografen van dat moment, Jozsef Pesci. Na twee jaar [1930] besluit zij verder te werken in Berlijn, het toenmalig wereldcentrum voor [grafische] vormgeving en fotografie. Daar leert zij John Fernhout kennen met wie zij zich in 1932 in Amsterdam vestigt. Door haar werk in Berlijn is zij uitstekend op de hoogte van de meest recente culturele ontwikkelingen en de mogelijkheden in haar vakgebied en vindt dan ook onmiddellijk aansluiting bij de Nederlandse avant-garde.
Zo kent zij via Gerrit Rietveld vele architecten rond 'de 8 en opbouw' maar ook collegae als Oorthuys en Schuitema. Zij heeft vele bekende foto's gemaakt maar het architectonisch hoogtepunt is absoluut de nachtfoto [1934] van de Cineac van Duiker in Amsterdam [zie verkleinde foto-uitsnede], die uiteraard op de tentoonstelling hangt. Ook zijn er foto's van het werk van Rietveld, Karsten en Merkelbach. Uiteindelijk zijn het vooral toch de mensen die de aandacht trekken in haar werk. Het zijn vooral krachtige grafische beelden, geengageerd en doortrokken van de tijdgeest. Enkele jaren geleden heeft zij haar beste werk geselecteerd onder de naam 'keurcollectie'. Daaruit zijn er nu een kleine veertig te zien, vrijwel allen uit het Interbellum.
[De expositie loopt tot en met 4 mei, dagelijks te zien van 10 - 16 uur. Toegang gratis. Rosa Spierhuis, Esseboom 2, 1251 CP Laren NH - telefoon 035 - 5386797.] - 24 april 2003 - BOX 923/groenesteijn architects

* Congres en boek over Regiospecifieke Architectuur

Afgelopen donderdag 17 april werd in Delft op een klein congres het nieuwe boek 'Regiospecifieke Architectuur' gepresenteerd, een verslag van het ontwerpend onderzoek dat zeven architecten bureaus en deskundigen uitvoerden in opdracht van de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting [SEV], het Directoraat-Generaal Wonen [VROM] en het Stimuleringsfonds voor Architectuur [SfA]. Na een bespreking van de opzet en de resultaten door SEV-directeur Henk Westra volgden twee interessante lezingen.
De eerste van historicus Koos Bosma die onder meer stelde dat het specifieke [van de historie van] een regio zeer 'gelaagd' is in de tijd en dus moeilijk exact aanwijsbaar; het zal elke keer een expliciete keuze vergen van degenen die een dergelijk thema willen gebruiken als basis voor een ontwerp. Vervolgens sprak de Vlaamse adjunct rijksbouwmeester Marc Santens, die stelde dat het regiospecifieke in Vlaanderen vooral is gebruikt voor politieke doeleinden. De beelden uit de regio werden gebruikt om de Vlaamse autonomie te benadrukken en te onderbouwen. Hij vond het verder belangrijker om te zoeken naar vormen van authenticiteit en betoogde 'variatie in herhaling' daarbij wezenlijker te vinden dan 'verscheidenheid zonder herhaling', ook met het oog op de noodzakelijke stedelijke verdichtingsopgave.
Na een korte pauze voerde NRC-redacteur Tracy Metz enkele gesprekken met de zeven ontwerpers over hun ideeen en bevindingen tijdens de ontwerpfase en het onderzoek. De meest opvallende bijdrage kwam wat ons betreft van Alex van de Beld van het Groningse bureau Onix, die hun ontwerpuitgangspunten hadden gebaseerd op het zogenaamde Dogme-manifest uit de filmwereld. In een variant daarop stelden ze tien regels op als basis voor Friese architectuur, het 'Fryske DogmA'; we komen er in een later BOX-bericht nog uitgebreid op terug.
[De architectenbureaus die zich over de opgave bogen waren: Krill i.s.m. C. Linders - regio Walcheren, Ruimtelab - regio Groningse Veenkolonien, Onix - regio Friese Weidegebied, Scape en 2012 architecten & Stealth group - regio Bommelerwaard, Daf-architecten - regio Twente en Urban Affairs - regio Oost-Brabant.
Het boek kost € 25,- en is te bestellen bij de SEV via 010-282 50 55 of per email via order@sev.nl, maar is ook verkrijgbaar in de boekhandel - ISBN 90 6617 291 6.] - 21 april 2003 - BOX 922/SEV

* Kamp keihard: Bouw bedondert klanten nog steeds

In de Tweede Kamer vond afgelopen woensdag en donderdag de plenaire behandeling plaats van de conclusies van de parlementaire enquete Bouwnijverheid. Op woensdag was de kamer aan het woord, donderdag antwoordde het kabinet dat met vier bewindslieden was aangetreden: de ministers Kamp [VROM - zie foto], Donner [Justitie], de Boer [V&W] en staatssecretaris Wijn [EZ]. Kamp verzette het meeste werk en was keihard in zijn uitspraken en conclusies. Uitzonderlijk was dat hij zich in het debat rechtsstreeks tot de bouwers richtte: 'Ik bemoei me met u. U knoeit. U bedondert uw klanten. U overtreedt de wet.' Hij reageerde daarmee woedend en keihard op de berichten dat bij een van de NMa-invallen bewijzen waren gevonden van zeer recent vooroverleg [met zelfs notulen van de dag van de inval...]. Een van Kamp's conclusies was het aanbrengen van een scheiding binnen de overheid tussen de opdrachtgeversrol en de rol als gesprekspartner van de bouw. Dus VROM als coordinerend bouwministerie en EZ - net als alle andere sectoren - als aanspreekpunt voor de bouwsector. Voor de Kamer en voor ons van de BOX was dit voorstel niet echt glashelder, te meer omdat gevraagd was om één coordinerend bouwminister.
[De tweede termijn van het kabinet komt volgende week nog. Daarin ook de reactie op enige tientallen ingediende moties. Op de website van CoBouw is uitgebreidere informatie over het debat te vinden en het volledige verslag van de beraadslagingen is te downloaden op www.tweedekamer.nl.] - 18 april 2003 - BOX 921/CoBouw

* Prijsvraag: een wolkenkrabber voor Brabant?

Het Bosch Architectuur Initiatief [BAI] heeft in nauwe samenwerking met de BNA kring Den Bosch voor de achtste keer een bijzondere ideeenprijsvraag uitgeschreven. De opgave is het ontwerpen van een hoog gebouw in de regio Den Bosch. De organisatie vraagt deelnemers na te denken over hoe het ontwerp er uit moet komen te zien, wat er in het ontwerp zou moeten gebeuren en op welke locatie het ontwerp zou kunnen staan. Dit alles dient in de vorm van een maquette schaal 1:300 voorstelbaar gemaakt te worden. Verder vraagt de organisatie om een voorstel te doen hoe het winnnende ontwerp aan het publiek gepresenteerd kan worden.
De eerste prijs is een bijzondere presentatie van het winnende ontwerp op een in overleg met de ontwerper nader te bepalen wijze en schaalniveau [bijvoorbeeld een laserprojectie]. Daarnaast stelt de organisatie een bijpassende prijs ter beschikking. Alle ingezonden maquettes worden tentoongesteld in de 'Stad in de Etalage', de expositieruimte van de gemeente Den Bosch en er wordt een catalogus uitgegeven waarin alle inzendingen met foto's terug te vinden zijn.
[De ontwerpen moeten 9 mei 2003, tussen 14.00 uur en 17.00 uur op de Postelstraat 49 in Den Bosch worden ingeleverd. Op zaterdag 28 juni 2003 is de prijsuitreiking en de opening van de tentoonstelling. Tijd en locatie wordt aan de deelnemers schriftelijk medegedeeld. Foto: ontwerp van een te bouwen woontoren in Tilburg van de hand van EGM Architecten.] - 16 april 2003 - BOX 920/WeBNA

* Architectenregister: nieuwe voorzitter en website

De Stichting Bureau Architectenregister [kortweg SBA] heeft een nieuwe voorzitter in de persoon van de heer P. Biesheuvel, oud-lid van de Tweede Kamerfractie van het CDA. Hij volgt de eerste voorzitter van de SBA Gerrit Brokx op die vorig jaar is overleden. Ook heeft de SBA een website geopend, waar uitgebreid te zien is hoe de wet op de Architectentitel tot stand is gekomen, hoe die titelbescherming precies in elkaar zit en wie in aanmerking komt voor inschrijving. Tevens is op naam te checken of een architect (8.058), een stedebouwkundige (581), een interieurarchitect (1.641) of een tuin- en landschapsarchitect (569) inderdaad in het register is opgenomen.
Na het tienjarig bestaan is op initiatief van toenmalig staatssecretaris Remkes een uitgebreide evaluatie van de betekenis van het register en het werk van de SBA uitgevoerd. De besluitvorming daarover wacht nog op een nieuw kabinet.
[Tussen haakjes ziet u de verdeling per beroepsgroep van het huidige totaal van 10.849 ingeschrevenen.] - 14 april 2003 - BOX 919

* Bob van Reeth hoogleraar op Bouwkunde Delft

Via B-nieuws ontvingen we het bericht dat de Vlaamse Rijksbouwmeester en architect Bob van Reeth voor drie jaar is benoemd als praktijkhoogleraar architectonisch ontwerpen aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Hij heeft met zijn bureau AWG reeds een groot oeuvre opgebouwd, de laatste tijd voornamelijk in Nederland. Ook heeft hij al veel lesgegeven, onder meer op de universiteiten van Antwerpen en Gent. Hij zal het werkverband versterken waar onder meer Prof. Leen van Duin en Prof. Umberto Barbieri deel van uit maken. In een kort interview in B-nieuws 16 van dit seizoen zegt Van Reeth onder andere: 'Architectuur is voor mij: het zoeken is naar architectuur, ik weet eigenlijk niet wat architectuur is. Het ontwerpen betekent voor mij het doen van onderzoek: ik ben niet iemand die weet, maar iemand die zoekt. Dat is de enige manier om iets te vinden. Het ontwerpend onderzoek is datgene dat mij het meeste boeit, veel meer dan bijvoorbeeld de uiteindelijke beeldvorming, waarop momenteel te veel nadruk wordt gelegd. '
[Van Reeth zal anderhalve dag per week gaan besteden aan zijn leerstoel en voornamelijk studenten in de eindfase van hun studie begeleiden.] - 10 april 2003 - BOX 918/B-nieuws >

* Jorn Utzon: erkenning via Pritzker Prize 2003

De 84-jarige in Spanje wonende, maar van origine Deense architect Jorn Utzon is de winnaar van de Pritzker Prize 2003. Utzon werd wereldberoemd door zijn prijswinnende ontwerp voor het Sydney Opera House [1957-1973]. Ook de Bagsvaerd kerk [1976] en zijn twee eigen woningen in Mallorca [1973 en 1994] werden internationaal bekend. Het architectenbureau van Utzon wordt nu geleid door zijn beide zonen. Een van de juryleden, Frank Gehry formuleerde de keuze voor Utzon als volgt:
'I believe that the choice of Jorn Utzon for this year's Pritzker Prize is a very important choice. It is important because Utzon made a building well ahead of its time, far ahead of available technology, and he persevered through extraordinary malicious publicity and negative criticism to build a building that changed the image of an entire country. It is the first time in our lifetime that an epic piece of architecture gained such universal presence. The trials and tribulations suffered by Utzon did not, however, prevent him from continuing to work and to produce superior, relevant, beautiful buildings. He has, by his own choice, remained out of the limelight and did not seek this prize. It sought him. His talents, his perseverance, and his honorable presence in the world of architecture merits his choice as this year's recipient of the Pritzker Prize.'
[Het architectonische werk van Utzon wordt uitgebreid in meer dan 50 beelden gepresenteerd op de Pritzer-site. Utzon zal de prijs en het bijbehorende bedrag van $ 100.000,- in ontvangst nemen tijdens een ceremonie in Madrid op 20 mei 2003.] - 08 april 2003 - BOX 917

* Ruimte en verdichting bij Tangram Architekten

Onder de titel 'MA-SSA' is afgelopen woensdag in het Haarlemse Architectuurcentrum ABC een expositie van het werk van Tangram Architekten uit Amsterdam geopend. De eerste lettergreep 'MA' verwijst naar het Japanse begrip voor 'betekenisvolle lege ruimte'. Uit de toelichting van de architecten: '[-] In de architectuur is 'MA' de niet-bebouwde ruimte op het diffuse grensvlak van architectuur en stedebouw. Door 'MA' als essentieel element te beschouwen van de bebouwde omgeving ontstaat 'MA-SSA': een betekenisvolle bebouwde omgeving waarin ruimte en bebouwing harmonisch samengaan.'

De architecten hebben met het ontwerp voor de expositie de daad bij het woord gevoegd en leiden de bezoeker langs de zeven gepresenteerde stedelijke verdichtings projecten via een ingenieus ruimtelijk stelsel van gangen en grotere open ruimtes. De doorgangen zijn soms zo smal als de netto doorgang bij een tussendeur in een Nederlands treinstel: 53 cm. Op bovenstaande foto is de entree van de expositie te zien.
Op de onderstaande foto links: de partners in Tangram Bart Mispelblom Beyer en Charlotte ten Dijke met tussen hen in publiciste Hilde de Haan die de expositie opende en op de rechterfoto een van de zeven toelichtende ruimtelijke modellen.

[De tentoonstelling is te zien van 3 april tot en met 1 juni 2003. Openingstijden: dinsdag t/m zaterdag van 12.00 tot 17.00 uur, zon- en feestdagen van 13.00 tot 17.00 uur. De toegang is gratis.
Zie ook de eigen websites van Tangram Architekten en die van het Haarlemse Architectuurcentrum ABC. Het boek dat werd samengesteld naar aanleiding van de expositie is ook daar verkrijgbaar en bij de betere boekhandel voor € 18,50.] - 07 april 2003 - BOX 916/ABC

* Expo 'Organische architectuur' in Beurs van Berlage

Vanaf aanstaande zaterdag 05 april tot en met eind juni is er een grote expositie over Organische architectuur ingericht in de Beurs van Berlage in Amsterdam. De expositie biedt een overzicht van de ontwikkeling en actualiteit van de organische architectuur. Aan de hand van ontwerptekeningen, kleurenfoto's, maquettes en meubels wordt de bezoeker binnengeleid in de rijke belevingswereld van de organische architectuur. Ze wil daarmee enthousiasme wekken voor een bouwkunst waarin actuele thema's zoals ecologie, gezondheid, belevingswaarden, culturele inhoud en spiritualiteit een belangrijke plaats innemen. De tentoonstelling laat zowel werk zien van architecten als Frank Lloyd Wright, Antonio Gaudi, Rudolf Steiner, Alvar Aalto, Le Corbusier en Hans Scharoun als de meer actuele voorbeelden. Het boegbeeld van de expositie is het trappenhuis van het voormalig hoofdkantoor van de Gasunie in Groningen [zie foto], ontworpen door architectenbureau Alberts & Van Huut in 1993.
[organisatie: Iona Stichting Amsterdam] - 02 april 2003 - BOX 915

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.

* * *

© 1997-2003. Copyright ArchitectenWerk.