BOX - Archief augustus 2006

Directeur Aaron Betsky [1958] verlaat het Nederlands Architectuurinstituut [NAi] in Rotterdam. Hij is gevraagd om directeur te worden van het Amerikaanse Cincinnati Art Museum in Ohio [CAM], een van de oudste en grootste musea in de USA. Betsky vergelijkt het museum vanmorgen in de Volkskrant met het Londense Victoria and Albert Museum, dat naast een grote collectie 19e eeuwse kunst ook veel toegepaste kunst van over de gehele wereld bezit.
Uit het recente persbericht van het museum: "[...] Betsky joins the Art Museum during a significant time in its history. This year marks the 125th anniversary of the Art Museum's founding, a milestone reached by only 6% of all museums in the country. Founded as a center of Cincinnati's cultural community, it continues in this capacity today with many new initiatives underway. For example, the Art Museum's Board of Trustees recently approved a 20-year facilities master plan that calls for a transformational expansion to open up the collection to the community in unprecedented ways. We selected Aaron based on his range of experience leading major projects, from audience development to building renovation and expansion," said Vollmer. "He will be a strong leader for the Art Museum as we undertake expanded initiatives in community engagement and realize our facilities master plan in the coming years. [...]" Een van de taken van Betsky zal dus het realiseren van een significante uitbreiding van het bestaande complex worden.

Aaron Betsky [zie foto met actuele 'Solana-look'] drukte een belangrijk stempel op het NAi in de afgelopen vijf jaar. Twee Biennales Architectuur en de derde komt er weer aan [krijg zojuist per mail de vingerwijzing dat het NAi niet meer direct betrokken zou zijn bij die 3e aflevering?], de nieuwe NAi Prize voor jonge architecten, een tweede vestiging in Maastricht, een vergroot budget en groeiende bezoekersaantallen; het is een indrukwekkend track-record. Toch zijn er ook kritische noten: hij voerde een enigszins flets expositiebeleid; welke eigen tentoonstellingen maakten nu echt indruk? En je ving ook nog wel eens een snerende opmerking over Betsky's persoonlijke ambities op. Denk aan het moment waarop de Gouden Leeuw tijdens de Biennale in Venetie in 2002 werd uitgereikt voor de beste landenexpositie [Fresh Facts in het Rietveldpaviljoen]: niet ontwerper Herman Hertzberger, maar Aaron zelf haalde toen die prijs op... Maar goed, die ambitie heeft het NAi in ieder geval geen windeieren gelegd en Betsky's nieuwe directiebaan in Ohio - na een eerder conservatorschap in San Francisco - is misschien wel een tussenstap naar het allerhoogste, het MoMa in NY?
Betsky neemt afscheid op 27 oktober, de dag waarop Carel Weeber zijn welverdiende Maaskantprijs ontvangt. En het NAi zoekt dus een nieuwe directeur; voorzitter Hans Andersson van de Raad van Toezicht gaat zich daar nu mee bezighouden. Wat ons betreft na een Duitse en een Amerikaan liefst weer eens een frisse, jonge Nederlander... Wellicht iets voor Ole Bouman?
[Zie ook de persberichten op de website's van het NAi en het Cincinnati Art Museum.] - 30 augustus 2006 - BOX 1.203 /Volkskrant

* Intrigerende eervolle vermelding BNI Prijs

Afgelopen vrijdag werd in Houten de winnaar van de tweede BNI Prijs bekendgemaakt. Het betreft de 'ArchiPrix' voor interieurarchitecten, om precies te zijn de prijs voor het beste afstudeerplan van een interieurarchitect in het afgelopen seizoen. Winnaar werd het plan voor een jongerenhotel van de hand van Kim Bruininx [zie foto's rechts- en middenonder], net afgestudeerd aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Maastricht. De jury bestond dit jaar uit architect Han de Kluijver, vormgevers Rob Wagemans en Paul Linse, de vorige winnaar Charlotte van Mil en hoofdredacteur van Intern Ronald van Bochove [zie foto linksonder].

Het meest intrigerende afstudeerplan was echter dat van Femke Poppinga van de Rietveld Academie [het plan kreeg een eervolle vermelding, zie foto hierboven]. Ze maakte een hoekhuis dat geheel 'binnenstebuiten' werd gekeerd. Rond een binnenplaats zijn de verblijfsruimtes gegroepeerd, die aan de buitenzijde via een rond de bouwmassa gelegde trap bereikt kunnen worden. De maquette deed ons denken aan het vroege werk van bijvoorbeeld Emilio Ambasz en we vermoeden - hoewel er van het plan nog slechts weinig beeldmateriaal op internet beschikbaar is - dat we hier te maken hebben met een van de meest eigenzinnige en talentvolle ontwerpers van de laatste jaren.

[De prijs werd gesponsored door kantoorinrichter Samas; op hun website is meer info te vinden over de genomineerden. De deelnemende opleidingen aan de jaarlijkse BNI Prijs zijn: de Koninklijke Academie in Den Haag, de Rietveldacademie in A'dam, Academie Minerva in Groningen, de Academie Maastricht, Academie St. Joost in Breda, de Willem de Kooning Academie in Rotterdam en de Christelijke Academie in Zwolle.] - 29 augustus 2006 - BOX 1.202/BNI/Samas/Volkskrant

* Shortlist Stirling Prize: 2 keer Richard Rogers

Gisteren werden in Engeland de zes projecten van de shortlist voor de Stirling Prize 2006 bekendgemaakt. De nominaties werden gekozen uit de 72 RIBA Awards voor dit jaar. Bijzonder is dat de 73-jarige architect Richard Rogers [zie foto rechtsonder] twee van de zes voor zijn rekening neemt. Hij kwam deze maand trouwens al eerder in het nieuws omdat hij de Gouden Leeuw van de Biennale Architectuur in Venetie kreeg toegekend voor zijn gehele oeuvre.

De zes nominaties zijn: Evelina Children's Hospital in Londen van Hopkins Architects [foto linksboven] , National Assembly for Wales in Cardiff van Richard Rogers Partnership [foto midden boven], Brick House in Londen van Caruso St.John Architects [foto linksonder], New Terminal Barajas Airport [foto rechtsonder] in Madrid van Richard Rogers Partnership,

Phaeno Science Centre in Wolfsburg Duitsland [foto linksboven] van Zaha Hadid Architects en tenslotte Idea Store Whitechapel in Londen [foto rechtsboven] van Adjaye Associates.
[De jury van de Stirling Prize 2006 bestaat uit: voorzitter Ian Ritchie, Stefan Behnisch, Isabel Allen, Mariella Frostrup en Martha Schwartz. In september bezoekt de jury de zes projecten en kiest de winnaar, die op 14 oktober in een landelijke tv uitzending via Channel 4 wordt bekendgemaakt. De Stirling Prize 2006 is gedoteerd met een geldprijs van 20.000 Britse ponden.
Zie ook de uiterst leesbare en soms zeer scherpe recensies in de Engelse dagbladen zoals The Independent en The Guardian. In 2005 werd het nieuwe Schotse parlementsgebouw van EMBT de winnaar, in 2004 won de SwissRe 'gherkin' van Norman Foster.] - 25/27 augustus 2006 - BOX 1.201/AJ

* Compact contract voor architect en consument

Na jaren van intensieve voorbereiding werd vorig jaar door de BNA en de ONRI de DNR 2005, het nieuwe contract ten behoeve van ontwerpopdrachten gepresenteerd. De DNR biedt nieuwe juridische mogelijkheden om samen met constructeurs en adviseurs geintegreerde opdrachten te aanvaarden [zie ook BOX-bericht 1.071]. Aan de andere kant van het opdrachtenspectrum - het architectenwerk voor de particuliere consument - ontbrak nog een eenvoudige contractmogelijkheid. Met de zogenaamde Consumentenregeling 2006 voorziet de BNA nu in die lacune. Na uitgebreid overleg binnen de branche en met consumentenorganisaties en verzekeraars wordt het vereenvoudigde contractvoorstel eind deze maand (ook op internet) gepubliceerd en vanaf 01 september aanstaande kan de regeling in de praktijk worden gebruikt. Architecten kunnen hun particuliere opdrachtgevers dan op slechts enkele A4-tjes een heldere en begrijpelijke overeenkomst aanbieden.
Kennelijk is het (nog) niet gelukt om collectieve administratieve afspraken te maken met alle verzekeraars ten behoeve van de beroeps aansprakelijkheid. Hoewel deze wel de mogelijkheid bieden om het werken met het nieuwe contract te verzekeren, moeten er door iedere architect individueel afspraken worden gemaakt. Het BNA-bericht stelt letterlijk: "[...] Hiervoor dient een aparte polis te worden afgesloten of kan, afhankelijk van de verzekeraar, volstaan worden met een aantekening op de lopende polis. In elk geval zal elke architect, voordat hij gaat werken met CR 2006, contact moeten opnemen met de verzekeraar om de polis te bespreken [...] ".
[De Consumentenregeling en de bijbehorende documenten zijn vanaf 29 augustus te downloaden op www.bna.nl/nieuws > Dossiers > Dossier CR 2006.] - 18 augustus 2006 - BOX 1.200/BNA

* OMA's Zollverein project krijgt vorm

We waren er zelf nog afgelopen juni op bezoek, het prachtige industrieel erfgoed project Zeche Zollverein bij Essen in het Duitse Ruhrgebied. De voormalige kolenmijn met zijn schachten [zie foto boven], gebouwen en fabrieken wordt nu geschikt gemaakt voor andere functies zoals recreatie en cultuur naar een masterplan van OMA architecten uit Rotterdam. De internationale website arcspace.com toont deze week in drie artikelen het masterplan van OMA, de verbouwingsplannen voor het museum en de op het terrein zojuist opgeleverde kubusvormige nieuwbouw voor een managementschool van de hand van SANAA architects.

Op het overzicht hierboven zijn rechts de twee delen van het enorme complex te zien: het inmiddels deels in gebruik zijnde rechter deel en linksboven de vroegere cokes-fabriek. Het linkerplaatje laat ondermeer het Kohlenwasche-gebouw zien dat nu door OMA wordt getransformeerd in een regionaal museum dat in 2007 zijn deuren zal openen. Linksonder de nieuwe entree via een enorme roltrap en geheel linksonder het gerenoveerde interieur [beide foto's van Thomas Mayer. Overige foto's ArchitectenWerk.]. Rechtsonder de bescheiden bestaande fabrieksbebouwing van staalprofielen met daartussen donker metselwerk, waarin onder andere een designmuseum is gevestigd, ontworpen door Norman Foster. Geheel rechtsonder een interieurfoto van de Kohlenwasche zoals wij die in juni nog aantroffen.

De meeste indruk maakte wat ons betreft toch het kilometerslange voormalige cokes-gedeelte op het terrein [zie foto onder] met zijn gemetselde schoorstenen, treinbanen en stalen overbruggingen. Dat complex wordt in een latere fase ontwikkeld en is tot nu nog slechts in gebruik als geimprovisserde schaatsbaan in de winter met aan het eind een cafe met discotheek.

[Zie ook de uitgebreide eigen website van Zollverein.] - 14 augustus 2006 - BOX 1.199/ArcSpace

* Architectenbond verhuist volgend jaar naar Azië

Elke twee weken is op de website van de Bond van Nederlandse Architecten [BNA] in een klein logboek te lezen wat bestuur en/of medewerkers in die periode voor belangrijks hebben uitgespookt. Een klein berichtje uit de laatste editie viel ons op: "Op 26 juli ondertekent directeur Marie Helene Cornips het huurcontract van het nieuwe BNA-onderkomen. De BNA gaat volgend jaar verhuizen naar Huys Azië in Amsterdam." Op de foto hieronder is het nieuwe kantoorpand aan de Oostelijke Handelskade - naar ontwerp van Kees Christiaanse - te zien. Het is in eigendom van Rodamco, dat er zelf zijn Europese hoofdkantoor zal vestigen.

Het huidige kantoor van de BNA [zie foto's onder] is al een kleine vijftig jaar gevestigd in een 17e eeuws pand aan de Keizergracht 321 in de hoofdstad, is in eigendom van de vereniging en staat nu dan ook te koop. De meer dan 150 jaar oude - en daarom ook 'Koninklijke' - BNA is trouwens vrijwel altijd in Amsterdam gehuisvest geweest, onder meer aan de Marnixstraat op de plaats van het huidige Nieuwe de la Mar Theater.

Het ongeveer 1.000 m2 grote grachtenpand valt op door zijn sjieke voorgevel, die is opgebouwd uit natuurstenen elementen tussen warmrode en geslepen bakstenen in vechtformaat. Het prachtige metselwerk met zijn zeer minimale voegen is zo goed geconserveerd gebleven omdat het pand tot 1958 voorzien was van een dunne pleisterlaag. Het gebouw met zijn vele kamers, wisselende hoogteverschillen en 'kruip-door-sluip-door' routes is echter minder geschikt voor actueel kantoorgebruik en de enigszins regenteske uitstraling sluit ook niet meer aan bij de vernieuwde architectenclub onder het huidige voorzitterschap van architect Jeroen van Schooten.
We zijn uiteraard benieuwd naar het nieuwe onderkomen met zijn prachtige uitzicht op het IJ en eigenlijk nog benieuwder naar de [interieur-]architect die voor de inrichting wordt aangezocht...
[Foto's en info Keizersgracht van de website van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad; foto's Huys Azie www.panoramamsterdam.com en www.kcap.nl.] - 10 augustus 2006 - BOX 1.198/BNA

* Decadentie ten top: borrelen bij 8 graden onder nul

Na Stockholm, Londen en Milaan is Amsterdam aan de beurt: aan de Amstel is een zogenaamde IceBar in aanbouw. Het betreft een uitgaansgelegenheid die geheel uit ijs is opgebouwd en die dus onder een constante temperatuur van 5 tot 8 graden Celcius onder nul wordt gehouden. De bezoekers kunnen voor 15 Euro - inclusief drankje - een half uur in de koele ruimte vertoeven; ze krijgen dan wel een jas en een das van de organisatie. Het ontwerp van de Amsterdamse ijs-vestiging is van interieurarchitect Jan des Bouvrie. Ook de gebruikte attributen zijn grotendeels van ijs, getuige de foto van het glas uit de Telegraaf. De berichten spreken zelfs van een brandende open haard; kortom de moderne mens wil kennelijk alles tegelijk: vuur, ijs en drank in één lachwekkende totaalervaring... En men wil daar kennelijk nog voor betalen ook, haha.
Het is nog slechts een kwestie van tijd tot iemand een keten van 'woestijncafé's' gaat uitbaten: met 45 graden in de schaduw wordt er vast goed gedronken.

[In de maand augustus wordt proefgedraaid; in september gaat de IceBar open. Adres: Wagenstraat 15 -17, het voormalige pand van Stoeltie Diamonds tegenover de Stopera in de hoofdstad.] - 05 augustus 2006 - BOX 1.197/NL20

* NoVa gaat op zoek naar lelijkste plek in NL

Terwijl de meeste televisiemakers van mei tot en met september vakantie houden, gaat NoVa tv - de gezamenlijke actualteitenrubriek van VARA en NOS - gelukkig onverstoorbaar door tijdens de zomer. Wel met iets kortere uitzendingen en sinds gisteren met een echt komkommer onderwerp: ze gaan onder de titel 'De Beuk Erin' op zoek naar het lelijkste gebouw [of de lelijkste plek] van Nederland.
Vier weken lang worden vijf gebouwen of plekken genomineerd door min of meer bekende Nederlanders; elke week kan op de website worden gestemd en uit de vier weekwinnaars wordt aan het einde van de serie de echt lelijkste plek van ons vaderland gekozen. Deze week komen de eerste vijf projecten langs, waaronder enkele oude bekenden zoals de peper en zout-villa's in Amsterdam van de hand van Frans van Gool [genomineerd door de 'prominent' Herman Heinsbroek]. Iedereen kan tevens eigen filmpjes [niet langer dan een minuut] of nominaties inzenden.
[In De BOX is meer te vinden over dit soort verkiezingen: Den Haag kent natuurlijk al sinds jaar en dag de Prix de P - P staat voor Paardenlul - voor het slechtste gebouw van de stad. Zie hier voor het jaar 2003. Al in 1998 organiseerde het Parool de top-tien van te slopen Amsterdamse gebouwen. Ben van Berkel won toen met zijn project aan de Kolk.] - 02 augustus 2006 - BOX 1.196/NoVa

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.