BOX - Archief november 2006

ArchitectenWerk gaat in samenweking met het vakblad dax een nieuwsrubriek toevoegen aan de sinds 1997 bestaande nieuwsrubriek De BOX. Wekelijks zullen we op onze voorpagina naar een detail uit de rijke voorraad van het 6 keer per jaar verschijnende vakblad over de materialisering en detaillering van architectuur gaan verwijzen. De rubriek zelf plus de bijbehorende grotere beelden staan op de nieuwspagina van de eigen dax internetsite. Daar zijn tevens het 'boek van de maand' en de dax 'newsletter' te zien.
Deze week een detail uit een gebouw van Döll Atelier voor Bouwkunst van een project in Zwolle [zie verkleinde beelden hieronder - click via het beeld door naar de originelen op dax-online].

Het gaat trouwens goed met dax. Door sponsoring is het mogelijk geworden om ruim 2.000 masterstudenten aan de TU's van Delft en Eindhoven het blad gratis toe te zenden en deze week werd bekend dat dax zelfs genomineerd is voor een prestigieuze uitgeversprijs. Het betreft de LOF Innovatieprijs 2007 van het Nederlands Uitgeversverbond. Op 18 januari wordt bekend wie van de drie nominaties de prijs met het daaraan verbonden geldbedrag van € 5.000,- krijgt.
[Een abonnement op 6 edities van dax kost € 60,-. Een proefabonnement van 3 nummers kost slechts € 20,- . Click hier voor aanmelding.] - 29 november 2006 - BOX 1.231/dax

* Kerk Firminy gereed: Corbu's oeuvre nu compleet?

Meer dan 40 jaar na zijn overlijden in 1965 wordt dit weekeinde in het Franse Firminy een bijzonder kerkgebouw van de hand van Le Corbusier geopend. Het betreft de Eglise St. Pierre, een betonnen kerkgebouw met een gestapeld programma van enkele lagen en daar bovenop de kerkzaal met zijn van vierkant naar rond lopende koepel. Martin Groensteijn, die in de jaren 90 de toen nog onafgebouwde kerk in een ruïne zag veranderen, ging zonder veel verwachtingen op bezoek in Firminy. Hij kwam terug met het verslag van een bijzondere ruimtelijke ervaring en natuurlijk met de beelden van het laatste gerealiseerde gebouw uit het oeuvre van misschien wel de invloedrijkste architect uit de vorige eeuw.
- 24 november 2006 - BOX 1.230

* Dolf Dobbelaar nieuwe voorzitter van Stawon

Het dagelijks bestuur van de Stawon heeft met algemene stemmen besloten om Dolf Dobbelaar te benoemen als nieuwe voorzitter. De vacature ontstaat door het vertrek van Prof. Dr Cees de Wit per 1 januari 2007. Dobbelaar [1952], die halverwege de jaren '80 samen met Herman de Kovel en Paul de Vroom het architectenbureau DKV oprichtte, is sinds 2003 niet meer werkzaam als praktizerend architect. Zijn activiteiten zijn verlegd naar onderwijs, coaching van jonge bureaus en het supervisorschap in diverse gemeenten. Begin volgend jaar zal de huidige voorzitter Cees de Wit officieel afscheid nemen. De Wit legt de voorzittershamer neer na een lange periode waarin hij STAWON mede heeft omgevormd tot een actieve organisatie waarin deskundigheid en creatief enthousiasme centraal staan.

De Stawon (Stichting Architekten Onderzoek Wonen en Woonomgeving) stelt zich ten doel de kwaliteit van het wonen en de woonomgeving in de ruimste zin te bevorderen en de besluitvorming dienaangaande te verbeteren. Hierbij zijn kennisoverdracht van de beroepspraktijk naar de politiek, ambtenaren en beheerders, onderzoek, publicaties en dienstverlening de middelen om het gestelde doel te bereiken.
De activiteiten van de Stawon worden gekenmerkt door een tweeledig karakter. Enerzijds alert reageren op nieuwe ontwikkelingen en daarin een duidelijk standpunt naar voren brengen en anderzijds het bestuderen en bediscussieren van alle aspecten van het vakgebied. Door de studies en activiteiten kan de inbreng van de Stawon in volkshuisvestingszaken worden gezien als de stem van de Nederlandse woningbouwarchitect.

[Op de bovenstaande foto het nieuwe deel-winkelcentrum in Leidsche Rijn. Het woongebouw linksboven is een van de laatste gerealiseerde werken van DKV-Dolf Dobbelaar; het was een van de genomineerde projecten voor de Rietveldprijs 2005. De benoeming van Dobbelaar moet nog formeel op 18 december aanstaande worden bekrachtigd, omdat in de bedoelde vergadering het statutair vereiste quorum niet aanwezig was.] - 21 november 2006 - BOX 1.229/Stawon

* Soeters: wij wonnen met banddikte in Delft

De gemeente Delft gaat het nog moeilijk krijgen bij de uiteindelijke keuze voor een van de twee laatste ontwerpen [van Sjoerd Soeters - zie foto hieronder - en Rudy Uytenhaak] voor het nieuwe stations/stadhuisproject. Zo bleek gisteren tijdens een debat in het Haags historisch museum waar beide architecten hun plannen toelichtten aan de Haagse architectengemeenschap [zie ook Box-bericht 1226].

Al eerder maakte Kraaijvanger Urbis - een van de vier deelnemers uit de voorronde - bekend een kort geding tegen de afhandeling van die voorselectie te hebben aangespannen, maar gisteren bleek dat volgens het daarbij gehanteerde puntensysteem [weging oordeel deskundigenjury 75% tegenover weging publieke oordeel 25%] de twee laatste plannen niet gelijk kunnen zijn geeindigd. Berekeningen van Soeters c.s. wijzen uit dat hij met banddikte [vijfhonderdste punt] tot winnaar zou moeten worden uitgeroepen... ook hij zal daarom een oordeel van de rechter vragen over de gemeentelijke keuze.
De twee presentaties waren het enige interessante deel van de avond, want het debat met wethouder Marnix Norder, stadsstedebouwer Maarten Schmitt en welstandsvoorzitter Cees Nagelkerke kwam niet echt op gang. Onder leiding van Dirk Baalman wisselden de bekende plattitudes over de elitaire houding van architecten tegenover hun publiek elkaar in hoog tempo af.

Slechts de charmante gastvrouwe - directeur Antoinette Visser van het museum - begreep hoe ze de aanwezige architecten aan moest zetten tot nadenken. Ze stelde de openbare vraag 'Help mij alsjeblieft met het verduidelijken van de nu onduidelijke relatie tussen de twee gebouwen van het museum'. Ze bedoelde de aan weerszijden van de Hofvijver gelegen Gevangenpoort en het museumgebouw aan de Korte Vijverberg [zie Google-beeld boven]. Wellicht dat daar dan nog iets innovatiefs uitkomt, want debatteren blijkt op zijn zachtst gezegd niet de grootste kracht in het Haagse architectenland.
[Uw idee over het door Antoinette Visser gestelde probleem kunt u haar rechtsstreeks toesturen via visser@haagshistorischmuseum.nl. Zie ook het verslag van het debat in het Haagse katern van het AD.] - 17 november 2006 - BOX 1.228

* OMA: Eredoctoraat Koolhaas - CCTV in MoMa NY

Morgen gaat in het Museum of Modern Art [MoMa] in New York een expositie open met het gebouw voor de Chinese Staatstelevisie CCTV - naar ontwerp van Rem Koolhaas en Ole Scheeren van OMA - als onderwerp. Naar aanleiding van de expositie publiceerde BusinessWeek onder de titel 'OMA's race to construct in China' een uiterst informatief interview met Ole Scheeren over de bijzondere omstandigheden bij de voorbereiding en de bouw van dit enorme en innovatieve project met een budget van meer dan 600 miljoen dollar.

Het artikel werd begeleid door enkele foto's van de bouw van CCTV in Beijing, boven uit november 2005 en beneden uit augustus 2006.

Hieronder links nog een doorkijkje door de 'loop' van het CCTV-gebouw naar het naastgelegen hotel en rechts het toekomstige interieur van een van de toren-lobby's.

Om de actuele feestvreugde voor OMA compleet te maken maakte de Universiteit van Leuven bekend dat Rem Koolhaas een eredoctoraat is toegekend dat aan hem zal worden uitgereikt op 07 februari 2007.
[De MoMa-expositie 'OMA in Beijing' duurt tot en met 26 februari 2007. Foto's van de CCTV-bouwplaats: Iwan Baan.] - 14 november 2006 - BOX 1.227/Businessweek

* Debat in Den Haag: 'Architecten luisteren niet'

Naar aanleiding van de presentatie van het jaarverslag van de Haagse welstands- en monumentencommissie heeft wethouder Marnix Norder een aantal uitspraken gedaan die in de Haagse architectenwereld veel stof hebben doen opwaaien. Zo meent hij dat heden ten dage architecten enkel en alleen voor zichzelf bouwen en vooral gebouwen ontwerpen die de gewone bevolking lelijk vindt. Met name 'moderne' architectuur is niet wat men wil en de boodschap is dat architecten beter naar de bevolking moeten luisteren [en vooral historiserend moeten bouwen]. Heeft de wethouder gelijk?

BNA Kring Haaglanden en de Haagse welstandscommissie zoeken naar het antwoord op deze vraag in een debat op donderdag 16 november in het Haagsch Historisch Museum aan de hand van een actueel thema: het nieuwe Delftse stadskantoor en station. Ze hebben Sjoerd Soeters en Rudy Uytenhaak bereid gevonden een inleiding te houden op hun [twee laatst overgebleven] prijsvraagontwerpen voor dat project. Vervolgens gaan wethouder Marnix Norder, stadsstedebouwer Maarten Schmitt en Cees Nagelkerke [voorzitter welstand] onder leiding van Dirk Baalman met elkaar en met het publiek in debat.
[Tussen 16.00 en 17.30 zijn er rondleidingen door het museum, om 18.00 uur starten Soeters en Uytenhaak met aansluitend het debat. Reserveren voor 13 november via denise.haas@inbo.com - of telefoon 070-3995777.] - 10 november 2006 - BOX 1.226

* Unieke en opgetilde glazen woning in Groningen

Gelukkig komt het nog wel voor dat je in eigen land zeer bijzondere architectuurprojecten ontmoet. Zo kreeg onze correspondent Martin Groenesteijn een rondleiding door een opmerkelijke Groningse woning in aanbouw. Het woonhuis is ontworpen door architect Eric de Leeuw, voormalig partner bij DAAD architecten, maar nu samen met kunstenaar Ingrid van Zanten werkzaam in een zelfstandige praktijk. Op een aparte BOX-pagina doet Groenesteijn verslag van zijn bezoek en bespreekt hij het ontwerp en het stapsgewijze maakproces, waarbij de opdrachtgever een belangrijke uitvoerende rol blijkt te spelen en hij moest daarbij zelfs even terugdenken aan het beroemde Maison de Verre in Parijs...
- 08 november 2006 - BOX 1.225/deleeuwvanzanten.nl

* Onevenredig veel bouw-gerelateerd in Quote 500

Afgelopen week verscheen alweer voor de 10e keer de lijst van 500 rijkste Nederlanders, de Quote 500. De lijst bevat landgenoten die een vermogen van minimaal 46 miljoen Euro hebben opgebouwd. Vanwege onze liefde voor lijstjes [zie de ArchitectenWerk TOP 40 - die dit jaar eveneens voor de 10e keer door ons wordt samengesteld...] hebben we de lijst weer eens doorgelopen om te kijken in welke branche het geld nu precies is verdiend. En dan is opvallend hoeveel multimiljonairs afkomstig zijn uit de bouw of uit bouwgerelateerde branches. Dit jaar zijn dat er 171 stuks, zijnde ongeveer 34% van de 500, terwijl de bouwwereld maar zo'n 10 -15% [afhankelijk van hoe je precies definieert] van het bruto nationaal product uitmaakt.
Nadere analyse laat zien dat 68 mensen hun fortuin verdienden in het vastgoed en/of de makelaardij, en er zijn er 30 die via een eigen bouwbedrijf rijk werden. Opvallend is ook dat 37 toeleveranciers de lijst bevolken [cement, hout, glas, staal, kunststof, etcetera]. Verder kun je ook rijk worden in de projectontwikkeling [10 stuks], met interieurproducten als vloerbedekking, meubels en keukens en met bouwmarkten [10 stuks], in facilitymanagement, parkeerfaciliteiten en/of beveiliging [9 stuks] en met infra- of installatietechniek [6 stuks].
Uit ons eigen vak is er slechts één vertegenwoordiger: op plaats 242 de reeds 89-jarige architect Ir Harry Nefkens - oprichter van het nog immer bestaande en gelijknamige Rotterdamse architectenbureau - die zijn vermogen van 98 miljoen Euro niet opbouwde via extra hoge honoraria, maar door zijn verdiensten strategisch te beleggen in vastgoed. Een aanrader dus voor collega-architecten: beleg je geld in eigen of andermans gebouwen! En om ons heen vangen we berichten op dat dat laatste inderdaad steeds vaker gebeurt...
[Het aparte Quote-nummer met de 500 rijkste Nederlanders is in alle kiosken verkrijgbaar voor 9,95 Euro.] - 06 november 2006 - BOX 1.224/Quote

* Ton Venhoeven: website en wetenschap

Het werd een bijzonder toeval en dus een dubbele felicitatie waard: Gisteren kreeg Venhoeven CS de eerste Freddy uitgereikt, de door ArchiNed ingestelde prijs voor de beste website van een architectenbureau [zie foto boven] en vandaag spreekt architect en oprichter Ton Venhoeven zijn inaugurele rede uit aan de TU Eindhoven [zie foto onder]. Sinds medio 2005 is hij al werkzaam aan de faculteit Bouwkunde daar als deeltijd hoogleraar architectuurgeschiedenis en -theorie.

Naast winnaar Venhoeven belandde de website van BAR Architects op de tweede en die van Strootman Landschapsarchitecten op de derde plaats. Deze prijzen waren bepaald door de officiele jury. Het publiek koos online voor de presentatie van Bureau SLA, met als opvolgers Studio Ramin Visch, Maurer United Architects [mede onze eigen voorkeur - red.], Zo Architecten en UN Studio.
[De officiele jury bestond uit Aaron Betsky, architect Willemien van Duijn en vormgever Fred Inklaar - tevens 'naamgever' van de nieuwe prijs. Zie voor alle genomineerden de speciale Freddy-pagina. We zijn benieuwd of deze prijs ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van ArchiNed eenmalig was, of dat er met enige frequentie Freddies zullen worden uitgereikt. Je kunt je in dat laatste geval zelfs voorstellen dat er ook een Freddy komt voor iemands gehele internet-oeuvre... Zoals dat van de webarchitecten Just Schimmelpenninck en/of Marc Maurer?] - 03 november 2006 - BOX 1.223/ArchiNed

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.