BNA voorzitter Kees van der Hoeven schreef een ingezonden stuk in NRC Handelsblad ter ondersteuning van het behoud van Hertzbergers Muziekcentrum Vredenburg. Onderstaand vindt u de integrale tekst en tevens de op 04 mei jl. geplaatste ingekorte versie.

In de eerste jaren van mijn bouwkundestudie was ik spoorstudent en leerde zo het Delftse stationsgebouw uit 1885 goed kennen. In die zeventiger jaren was het in de restauratiewereld gebruikelijk om monumentale gevels af en toe eens flink schoon te maken, zo ook hier. Nadat de nieuwe 'rose restauratiekleur' via de grove staalstraal-behandeling tevoorschijn was gekomen, verscheen er als reactie op deze rigoureuze aanpak een woedend artikel van docent en architect Herbert de Roy van Zuidewijn met als kop 'Ook gebouwen komen in de hemel'. Er zou volgens hem een heuse hemel voor gesloopte gebouwen bestaan. En het Delftse station stond daar nu met één been in; het doorleefde 'patina' van de buitenzijde was alreeds ten hemel gevaren...

Andere beroemde Nederlandse gebouwen waren daar buiten hun schuld al veel eerder terecht gekomen, zoals het door brand verwoeste Paleis voor Volksvlijt uit Amsterdam en de platgebombardeerde Bijenkorf uit Rotterdam van architect Dudok. Jord den Hollander wijdde er in 1985 zelfs een heel boek aan onder de titel 'Ooit gesloopt Nederland'.

De tegenwoordig grote omloopsnelheid van het architectonische beeld maakt - samen met de groeiende neiging om architectuur vooral als 'handel' te zien - dat voor meerdere waardevolle gebouwen de slopershamer sneller en vaker dreigt. In een aantal gevallen is het op het laatste nippertje gelukt om ze voor ons op aarde nog te behouden. Zo wordt in Hilversum sanatorium Zonnestraal, het magnum opus van architect Duiker, binnenkort gerestaureerd en bleef het Olymisch Stadion van architect Jan Wils na een groots opgezette actie van de heer Kranenburg gelukkig behouden. Het portiershuisje daar werd kortgeleden nog in zijn geheel verplaatst, maar Wils' tweede Citroengarage uit dit bijzondere stedelijk ensemble zal over twee jaar in de hemel bijgezet worden...

Ik liep in die zeventiger jaren in Delft ook college bij architect en hoogleraar Herman Hertzberger, juist toen hij werkte aan zijn ontwerp voor het Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht. Dat ontwerpproces kwam in die lessen uitgebreid aan de orde. Ik herinner me een dia waarop Hertzbergers tekentafel te zien was met de eerste schetsen voor de grote zaal en daarnaast op dezelfde schaal de plattegronden van beroemde muziekpodia uit de rest van de wereld, waaronder natuurlijk het Amsterdamse Concertgebouw en de Philharmonie uit Berlijn. 'Om steeds in verbinding te staan met werkelijke architectonische en akoestische kwaliteit', vertelde hij.

We kennen natuurlijk allemaal het verbluffende resultaat van zijn inspanningen: een uniek 'theatre en ronde', waarschijnlijk het enige èchte in de hele wereld. Voor iedereen goed zicht, met een prachtige akoestiek en een warme, vaste plek in het Nederlandse muziekleven. Het NOB bouwde er kortgeleden zelfs een opnamestudio vanwege de bijzondere akoestische kwaliteit en Muziekkrant Oor verkoos het Utrechtse Muziekcentrum meerdere malen als beste poppodium van Nederland. En dan is het ook nog eens ingebed in het dagelijkse koopcentrum van Utrecht. Hertzbergers' filosofie, dat je al winkelend even binnen kunt lopen om ontspannen van muziek te genieten, werkt nog steeds.

Een werkelijk leefbare combinatie zou je denken, maar juist 'Leefbaar Utrecht' heeft de onzalige gedachte opgevat om de bevolking in een referendum te laten meebeslissen over nieuwe centrumplannen voor de Domstad. Uit een serie globale studies worden er op 15 mei twee aan de burgers voorgelegd. 'Visie 1' en 'Visie A' genaamd, want er mocht natuurlijk geen hiërarchische relatie ontstaan door de naamgeving. Beide plannen zijn economisch haalbaar en worden gesteund door investeerders als de eigenaar van het winkelcentrum Hoog-Catharijne, de Jaarbeurs en NS-Vastgoed. Visie A gaat uit van voorzichtige en gespreide aanpassing en vergt van de gemeente ongeveer 90 miljoen Euro investering. Visie 1 bouwt een nieuw theater buiten het centrum en bevat verder extra winkel- en kantoorruimte waarvoor het Muziekcentrum Vredenburg vervolgens moet wijken. Dit plan levert Utrecht dan wel 15 miljoen Euro op. Als je de Hollandse kiezer zo om een oordeel vraagt, weet je vantevoren welke keuze velen - met de hand op de gemeentelijke portemonnee - zullen maken...

De plannen zijn slechts mager gedocumenteerd en er is zelfs geen enkel beeld van hoe het er straks uit gaat zien. Een groep weldenkende Utrechters wijst ze daarom beide af en geeft het dringende advies om straks 'blanco' te stemmen. Zo'n blanco stem is echter levensgevaarlijk want speelt juist de keuze voor het sloopplan in de kaart .
Hertzberger's Vredenburg is een gebouw van grote en vooral nationale culturele betekenis en dus màg er niet in een lokaal referendum over eventuele sloop worden beslist. Daarom roep ik de gehele Nederlandse cultuurwereld op om B&W van Utrecht te bewegen alsnog af te zien van deze onmogelijke volksraadpleging en wat rest van de 12 miljoen Euro die het referendum kost te reserveren voor een grondige renovatie en aanpassing van het Muziekcentrum. Om het zo geschikt te houden voor een waardevolle en duurzame toekomst.
Niet in de hemel maar op aarde.

Ga terug naar het nieuws.

© 1997 - 2002 Copyright ArchitectenWerk .