BOX - 060322

* Dozen domineren BNA Gebouw van het Jaar 2006

We hebben de 40 nominaties onderstaand voor u thematisch gegroepeerd.
Allereerst de rode of bruine baksteen-'dozen'. Hoewel meestal mooi gemaakt en/of mooi gesitueerd of gearrangeerd, voegen ze wat ons betreft niet zoveel toe aan dat wat we al kennen in Nederland. Linksonder woningen van Marlies Rohmer in Den Haag, middenonder woningen van Thijs Asselbergs in IJburg en rechtsonder woningbouw van Bart Duvekot eveneens in Amsterdam.

Vervolgens de hoge dozen in rode/bruine baksteen: Van links naar rechtsboven het kantoor van Max van Aerschot in Haarlem, de kantoren en woningen van Atelier Pro en de Architectengroep in Den Haag en woningen van Rapp en Rapp in het centrum van Ypenburg.

Hieronder de zwarte en witte baksteendozen: v.l.n.r. woningbouw van De Zwarte Hond in Zwolle, een zorgwooncomplex van Architecten aan de Maas in Maastricht en een stadsdeelkantoor van Bekkering Adams in Rotterdam, deze met zelfs nog enige frivole schuine gedeeltes.

Vervolgens de gearrangeerde dozen in een ander materiaal, in dit geval van hout: linksboven het activiteitencentrum van Vera Yanovshtchinsky in Den Haag en rechtsboven het gemeentehuis van Zofa in Slochteren.

Maar er blijken ook dozen van staal te zijn, zoals linksonder het hotel van SatijnPlus in Maastricht, of van glas, zoals middenonder de glazen doos voor de Rietveldacademie van Benthem Crouwel in Amsterdam en tenslotte rechtsonder de doos van gestapelde gebruikte stoeptegels voor een rugbyclub van Aas in Groningen.

Uiteraard werden er ook gestapelde of in elkaar geschoven doosvormen ingezonden. Zoals linksboven de bibliotheek met woningen van Mas Architectuur in Hengelo, in het midden de stadswoningen van Van Ringen in Groningen en rechtsboven een bedrijfsgebouw van Ruud van de Kroft in Nieuw Vennep. Dat laatste complex is trouwens wel zeer schatplichtig aan het prachtige Kinzo gebouw van Snelder Architecten in Ede [het arrangement is bijna letterlijk vergelijkbaar: kantoor op pootjes boven parkeerdak - met oprit - dat weer bovenop het bedrijfsgedeelte is gelegd...].

Vervolgens de laatste vier doosvormen uit de eerste serie, voordat we een korte adempauze inlassen. Linksonder een samenstelling van scheepscontainers voor een restaurant van Caroline Bijvoet in Rotterdam en een bedrijfsgebouw in Nieuwegein [volgens het principe 'doos-in-doos'] van Gert-Jan Kruining van Van Bokhorst Architecten.

Tenslotte rechtsboven de glazen doos die als kantoor voor architecten Rothuizen van Doorn 't Hooft in Breda functioneert en die boven een bestaande middeleeuwse ruine werd geplaatst en links het bijzondere interieur-doos resultaat van het hergebruik van een modernistische kerkruimte in Lichtenvoorde die nu als binnenplein voor de omliggende nieuwe woningen fungeert, van de hand van Atelier Pro. Helaas biedt de wat magere houten buitenbekleding niet de oorspronkelijke kwaliteit van het kerkinterieur...

En dan nu even een korte pauze in het dozen-geweld. We tonen een paar renovatie inzendingen, te beginnen met het nieuwe museum van Hilversum van Hans Ruijssenaars. Het bestaande oude raadhuis werd van binnen vernieuwd en tevens uitgebreid met een nieuwe vleugel, die doet denken aan de aanpak van James Stirling bij de uitbreiding van de Tate Gallery in Londen. In dit geval citeren de nieuwe dichte gevels de doorsnede en het beeld van de bestaande gevels vrij letterlijk, maar ze vormen zo - samen met het oude gebouw - toch een bijna vanzelfsprekend en compleet ensemble.

Verder linksonder de renovatie van Maaskant's enorme Groothandelsgebouw in Rotterdam door Andre van Stigt en rechtsonder een interessante renovatie van een oude boerderij in Heteren van architect Otto van Dijk. De laatste als opmaat voor de drie volgende inzendingen die zijn voorzien van een traditionele Hollandse kapvorm.

Faro maakte linksboven een mooi traditioneel houten atelier in een tuin in Brummen en in het midden een langwerpig houten huis met beweegbare lamellenroosterdeuren in Eelde van Acquo architecten. Wij werden meteen herinnerd aan de bijzondere kwaliteit van meerdere beroemde huizen van de hand van PritzkerPrize winnaar Glenn Murcutt in Australie...
En tot besluit van deze kleine serie rechtsboven het woonhuis van Erik de Leeuw en Daad Architecten in Laag Keppel, met in zijn doorwerking diezelfde 'Murcutt'-kwaliteit.

Maar we moeten snel door naar een volgende serie dozen, in dit geval de uitgerekte of meer langwerpige exemplaren, waarvan er hier 9 tot 10 aanwezig zijn: Linksonder de Oranjerie in De Bilt van Jeroen Simons van Inbo en rechtsonder een clubgebouw in Zwolle van Zofa Architecten.

Nog langer: linksboven de afvalzorg in de gemeente Zaanstad van Kerste-Meijer Architecten en rechtsboven de gekromde lange doos op het vliegveld Eindhoven van De Bever, KCAP en NACO.

En dan drie zwarte 'lange jongens': van boven naar beneden de gemeentewerf in Loon op Zand van Lode Havermans, het verstilde Museum Belvedere in Oranjewoud van de hand van Eerde Schippers van Inbo en tenslotte geheel beneden het lange woonhuis in Steensel van Jacq. de Brouwer. Alle drie mooi gemaakt, maar zeker niet verrassend.

Vervolgens hieronder de bekende opgetilde lange doos voor Unilever in Rotterdam van JHK Architecten [voor de liefhebbers: kijk ook eens naar de vergelijkbare aanpak bij de opgetilde kunstacademie in Toronto van William Alsop...] en daaronder misschien wel de mooiste van deze serie, het kantoor voor Van Aartsenfruit in Breda van Pascal Grosfeld.

Na het laatste lange project, het tunnelinterieur in Rotterdam hieronder links van Zwarts en Jansma besluiten we met de laatste vier beelden en daarmee wat ons betreft de meest interessante projecten voor deze nieuw ingestelde BNA-prijs.

Het Boostergemaal Oost in Amsterdam van Bekkering Adams laat hierboven rechts een volstrekt originele benadering zien voor de omhulling van een strak en saai technisch programma. Met gevels als gevouwen veelvlakken en met misschien wat overdreven uitgewerkte typografische invallen realiseerden zij toch een zeer bijzonder project.

Tenslotte onze eigen drie voorkeuren. Allereerst linksboven het veelvormige kantoorcomplex voor Menzis in Groningen naar ontwerp van Branimir Medic en Pero Puljiz van de ArchitectenCie. Het voegt een nieuwe bewerking toe aan de reeds bestaande kantoortypologie in ons land en biedt tevens enkele misschien wat drukke, maar dan toch ruimtelijk prachtig uitgewerkte interieure ruimtes in het hart van het gebouw.

Ook het Zeelandports complex rechtsboven van Guus Baneke en Casper van der Hoeven is volstrekt anders van karakter dan de gemiddelde inzending en biedt deze bijzondere ruimtelijke interieurkwaliteit eveneens in hoge mate. Het toont de beschouwer aan de buitenzijde daarbij een ongewoon krachtige en herkenbare vorm.
Samen met het al eerder genoemde Museum in Hilversum hopen we met deze laatste drie volgens ons de uiteindelijk landelijke winnaar te pakken te hebben, hoewel we pas op 21 april in Dronten zullen horen of de speciaal ingestelde landelijke jury [met Bob van Reeth als voorzitter en verder Wessel de Jonge, Marijn Schenk, Mariet Schoenmakers en Harm Tilman] dat ook vindt...

projectenanalyse en tekst: De BOX [of 'doos' - what's in a name...]
Kees van der Hoeven, 20 maart 2006.

Ga terug naar het nieuws.