BOX - Archief oktober (01

* Coenen kiest Kollhoff voor nieuwe ministeries

Een selectiecommissie onder leiding van de DG Rijksgebouwendienst en Rijksbouwmeester Jo Coenen heeft uit zeven voorstellen voor de nieuwe ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken het plan van de Duitse architect Hans Kollhoff [zie foto] voorgedragen voor nadere uitwerking. De andere deelnemende architecten waren Bolles Wilson, Mecanoo, Foster and Partners, Schmidt Hammer Larsen, NBBJ Architects en Neutelings Riedijk. Kollhoff maakte drie slanke torens op het terrein van de Zwarte Madonna naast het huidige ministerie van VROM. Twee bestemd voor de overheid en een derde uit te werken door een andere architect. De plannen zijn uitgebreid gedocumenteerd op de website van de Rgd. Pikant detail is tenslotte dat Jo Coenen zelf in een eerdere fase van het project aangewezen werd als ontwerpend architect voor het JuBi-kavel. Onbekend is of hij daarvoor op enigerlei wijze wordt of zal worden gecompenseerd. Tevens gaan de plannen uit van sloop van de Madonna van de hand van Carel Weeber, waarover volgens ingewijden het laatste woord nog niet is gezegd.
[Zie hier voor meer info over Kollhoff en zie ook het nieuwsbericht op ArchiNed en de berichten in de Haagsche Courant.] - 30 oktober 2002 - BOX 865/Rgd

* Nieuw verzameld werk van Herman Hertzberger

Hij stond in 'de Klapstoel' van het Parool afgelopen zaterdag, hij won met de inrichting van het Nederlandse paviljoen in Venetie de Gouden Leeuw en op 13 november krijgt hij het erelidmaatschap van de BNA, kortom Herman Hertzberger staat in zijn 70e levensjaar zeer in de belangstelling. Aanstaande donderdag 31 oktober, rond 17,30 uur wordt zijn nieuwe boek onder de titel 'Herman Hertzberger: Articulations' in boekhandel Architectura et Natura aan de Amsterdamse Leliegracht gepresenteerd door Maarten Kloos.
De Duitse uitgever Prestel zegt over het boek: In a career spanning forty years, Herman Hertzberger has focused on creating livable, workable spaces that not only make innovative use of otherwise banal urban landscapes, but also encourage their occupants to recreate these structures to fit their needs. This monograph is the most comprehensive to date of this highly influential Dutch architect, who turns seventy this year. 'Herman Hertzberger: Articulations' provides an exhaustive sampling of his buildings and projects, many of which have never been featured in book form, as well as writings and sketches from his notebooks. From schools and housing projects to offices and theaters, Hertzberger's concern for individuality, utility and sustainability in architecture have earned him an enthusiastic following especially among those interested in urban renewal. In words and pictures, this book offers a fascinating glimpse of Hertzberger's ideals and creative process, the problems he encounters, and his solutions.
[Zie tevens de websites van Architectura et Natura en van Nilsson & Lamm en voor het architectonische werk de eigen website van Architectuurstudio Hertzberger.] - 28 oktober 2002 - BOX 864

* Erasmusprijs uitgereikt aan echtpaar Becher

De Erasmusprijs 2002 is gisteren door Prins Bernhard uitgereikt aan de Duitse fotografen Hilla [67] en Bernd [70] Becher. Het echtpaar kreeg de prijs en het bijbehorende bedrag van 150.000 euro voor hun rol als grondleggers van de nieuwe, registrerende fotografie. De Erasmusprijs gaat jaarlijks naar een persoon of instelling die een belangrijke bijdrage heeft geleverd op cultureel, sociaal of sociaal-wetenschappelijk terrein in Europa. Eerder ontvingen onder meer de architecten Hans Scharoun [1971], Jean Prouvee [1981] en Renzo Piano [1995] de prestigieuze prijs. Dit jaar stond de prijs in het teken van de fotografie, met als motto 'foto en document'.
Het echtpaar Becher legt zich sinds de jaren vijftig toe op de industriele fotografie en koos silo's, watertorens en steenkolenmijnen als onderwerp. Hun fotodocumentaires bestaan uit gebouwenreeksen, steeds vanuit een ander perspectief. De Bechers willen met hun werk het industrieel en cultureel erfgoed systematisch in kaart brengen. Hun werk was te zien op exposities binnen en buiten Europa. In 1991 wonnen ze de Gouden Leeuw op de Biennale van Venetie. Hilla en Bernd Becher gaven beiden les aan de School voor Beeldende Kunsten in Hamburg. De kunstenaars zijn nu gepensioneerd, maar nog steeds actief als fotograaf.
[Zie voor meer info de site van het Stedelijk Museum vanwege een expositie van het echtpaar en de site van het Duitse IFA voor een biografie etc. van de Bechers.] - 24 oktober 2002 - BOX 863/NRC/ANP

* Boek 'Verborgen Ruimte' gepresenteerd in NAi

Afgelopen donderdagmiddag werd het prachtige nieuwe boek over ondergrondse architectuur getiteld 'Verborgen Ruimte' [zie foto midden] in het NAi gepresenteerd. Het kwam tot stand naar aanleiding van een onderzoek dat is geinitieerd door het Centrum Ondergronds Bouwen [COB] en dat werd uitgevoerd door een team onder leiding van architecten Ernst von Meijenfeldt en Marit Geluk [buro 3]. Ernst besteedde een groot deel van zijn werkzame leven aan het verzamelen van interessante ondergrondse plannen en deed dat donderdagmiddag in een wervende lezing nog eens dunnetjes over. Het is een wonderschoon boek geworden dat de mooiste en kwalitatief meest hoogwaardige architectonische voorbeelden beschrijft die onder of op de grens van ons aardoppervlak zijn gerealiseerd. Met interviews en voorbeelden uit eigen land [Jan Benthem, Francine Houben, Floris Alkemade van OMA] en vanuit de rest van de wereld [Emilio Ambasz - zie de twee foto's van zijn spectaculaire 'Casa de Retiro Espiritual', John Carmody en Norman Foster en vele anderen]. Het boek is uitgegeven door V+K Publishing uit Baarn en kost in de winkel € 55,-
[Zie voor meer info de speciale pagina over het boek op de website van Von Meijenfeldt.] - 22 oktober 2002 - BOX 862

* Shigeru Ban brengt bliksembezoek aan IJburg

De beroemde Japanse architect Shigeru Ban gaf vrijdagmiddag een korte lezing over eigen werk in het bezoekerscentrum van IJburg. Hij was op doorreis naar Parijs in Amsterdam om met een aantal specialisten - Nederlandse constructeurs en kartontechnici - door te werken aan een kartonnen theaterdome die hij heeft ontworpen voor het bewegingstheater Groep van Steen. De dome met een doorsnede van 30 meter, een maximale hoogte van 9 meter en een gebruiks oppervlakte van 700 m2 zal deze zomer - als de financiering rond komt - verrijzen op het Steigereiland. Na een korte dansvoorstelling van het stuk 'Zonder titel 6' [oorspronkelijk gemaakt voor het BauHaus ter gelegenheid van de 100-ste geboortedag van Marcel Breuer] volgde een kort interview met Jeanette van Steen, oprichter en artistiek leider van het bewegingstheater. Na een verblijf in Japan vatte ze het plan op om een 'daglicht-theater' van papier en karton voor IJburg te ontwikkelen. Tijdens het interview schoof Fer Felder - directeur van Amstelland Ontwikkeling en een van de mogelijke sponsoren - aan om met Jeanette en het publiek na te denken over mogelijk meervoudig en toekomstig gebruik van het theater, bijvoorbeeld als verplaatsbaar 'stedelijk dak' als gemeenschappelijke voorziening in de nieuwe wijk. Shigeru Ban vertelde vervolgens over de ontwikkeling van zijn prachtige kartonnen gebouwen voor samenkomsten en zijn eenvoudige woningen voor vluchtelingen in de gehele wereld.
[Meer informatie over karton en bouwtechniek op www.bouwenmetkarton.nl en over de voorstellingen van het bewegingstheater op de eigen website van de Groep van Steen] - 19 oktober 2002 - BOX 861

* Eerste Panorama Nederland Duitsland in Keulen

Afgelopen maandag werd in Keulen een eerste officiele ontmoeting georganiseerd over de verschillen en overeenkomsten van het architectuurbeleid in Nederland en Duitsland. Na inleidingen van gastvrouw Susanne Anna [museum voor toegepaste kunst Keulen] en de Duitse staatsecretarisvan VROM Achim Grossmann [zie foto] werd uitgebreid op het sind 1998 ontwikkelde architectuurbeleid in Dld. ingegaan door Prof. Michael Kreutzberger, gevolgd door een overzicht van de Nederlandse initiatieven door Rijksbouwmeester Jo Coenen [lees trouwens voor de mogelijke 'druk' op de positie van de Rbm het artikel in de Haagsche Courant van afgelopen zaterdag]. Na de lunch werd door de ongeveer 100 deelnemers in kleinere groepen informatie uitgewisseld en gediscussieerd. Drie aan de hand van praktische NL/D-projectconfrontaties: stadsvernieuwing Leipzig tegenover Parkstad A'dam, Zuid-Tuebingen tegenover het Stimuleringsprogramma Overijssel en Kronsberg Hannover tegenover het Wilde Wonen in Almere. De vierde groep hield zich bezig met de meer abstracte en politieke aspecten van het architectuurbeleid.
De conclusie was dat er door de beide landen nog veel van elkaar kan worden geleerd. De verschillen zijn dan ook groot. Duitsland loopt slechts een aantal jaren achter in de ontwikkeling van specifiek overkoepelend architectuurbeleid, maar vooral de structuur van een federale regering over 16 zelfstandige landen maakt centrale sturing nu moeilijk. Juist de uitwisseling van projecten werd wederzijds als zeer inspirerend ervaren en er zal daarom zeker een vervolg komen op deze ontmoeting. Architectuur Lokaal denkt hiermede een vorm te hebben gevonden voor vergelijkbare ontmoetingen met andere Europese landen.
[De pagina's over de internationale activiteiten zijn binnenkort te vinden op de eigen website van Architectuur Lokaal] - 16 oktober 2002 - BOX 860

* Europan 4 van Arons en Gelauff bijna klaar

Deze week werden we attent gemaakt op de interessante website Archidose ['a weekly dose of architecture'], die al een aantal jaren vanuit de USA wekelijks architectuur projecten documenteert en archiveert op het net. Elke maandag is er een update te vinden en in het archief is relatief veel Nederlands werk te zien. Deze week beschrijft webmaster John Hill het bijna opgeleverde woonproject van architecten Arons en Gelauff in Amsterdam Osdorp. Na het winnen van Europan 4 in 1996 kregen ze de opdracht om dit woongebouw met 112 appartementen ook daadwerkelijk te realiseren. In 1999 werd de Charlotte Koehler Prijs aan hen toegekend.
[Op de foto een van de kleurige corridors. Zie voor meer info ook de eigen website van Arons en Gelauff] - 12 oktober 2002 - BOX 859/Archidose

* Bosch architects wint prijsvraag Universiteit Luzern

We ontvingen gisteren het onderstaande persbericht:
Bosch architects heeft in samenwerking met Bauart Architekten de 1e ronde van de pijsvraag voor het hoofdgebouw voor de universiteit van Luzern gewonnen. Uit 114 inzendingen zijn verder nog 11 ontwerpen gekozen voor verdere uitwerking in de 2e ronde. In het voorjaar van 2002 schreef de universiteit van Luzern een prijsvraag uit in twee ronden voor het ontwerp van een nieuw hoofdgebouw. Het gebouw moet huisvesting bieden aan de faculteiten voor Theologie, Psychologie en Rechten. De locatie van de nieuwbouw is de Kasernenplatz, gelegen aan de rivier Reuss, op steenworp afstand van het centrum, en doorsneden door een van de invalswegen naar het centrum van Luzern. Gevraagd is om een stedenbouwkundig voorstel te doen voor de omgeving van de Kasernenplatz en tevens een ontwerp te maken voor het hoofdgebouw van de universiteit. Dit hoofdgebouw zou over de invalsweg gebouwd worden. Het totale oppervlakte is vastgesteld op 16.000 m2.

Een van de belangrijkste aspecten van het voorstel is om de invalsweg af te buigen waardoor de locatie niet meer in tweeen verdeeld wordt, maar er een bijzondere plek ontstaat aan het water waar het hoofdgebouw kan verrijzen. Het gebouw kent een combinatie van publieke ruimtes en universitaire functies die door elkaar geweven zijn. De ontmoeting van twee werelden; de publieke ruimten en de faculteiten. Op de begane grond bevindt zich een cafe en de toegang tot de faculteiten en faculteitsbibliotheken. De leeszalen, die letterlijk door de faculteiten heensnijden, zijn publiek toegankelijk en op het dak is er een publiek terras van waaruit men uitzicht heeft op de stad, de bergen en het Vierwaldstaettersee. Het gebouw is een object dat aan het water staat en heeft een drietal gaten waarmee zicht geboden wordt op punten uit de omgeving. Deze leegtes huisvesten de leeszalen van de drie faculteiten. Tevens is er van buiten het gebouw zicht naar binnen via deze 'gaten'. Door de openbare ruimten letterlijk te ontwerpen als gaten in het gebouw wordt de combinatie van twee werelden manifest in de fysieke ervaring van het gebouw.
[Zie ook het eerdere BOX-bericht over het prachtige Smallhouse van het Zwitserse bureau BauArt.] - 09 oktober 2002 - BOX 858

* Wereldtop verzameld bij dekenaatswisseling Berlage

Vanwege de overdracht van het dekenaat van Wiel Arets (9) aan Alejandro Zaera Polo (10) was afgelopen vrijdag een deel van de wereldtop in de architectuur aanwezig op het Berlage Institute in Rotterdam om te discussieren over de vraag 'What will the architect enact tomorrow'. Het debat ingeleid door Roemer van Toorn (2) en gemodereerd door Vedran Mimica (1) kwam niet optimaal tot stand bij zoveel geprononceerde ego's, maar de meeste deelnemers kwamen wel met een statement. Na Greg Lynn (4) 'de techniek maakt unieke ontwerpen in grote aantallen mogelijk' hield Stephano Boeri (7) een pleidooi voor architectonische concentratie op de 'local space'. Na Hani Rashid (3) 'interactieve ruimtes gaan op ons lichaam reageren' kwam Stan Allen (5, tevens decaan van Princeton Architecture School) met prachtige termen als Ideopolis en Sprinkler Cities; hij richt zich vooral op de langere termijn en de landschappelijke kanten van de regio, Ben van Berkel (2a, zittend achter Roemer) vertelde over het ontwerpen van nieuwe dynamische modellen en Winy Maas (6) sprak over het verplaatsen van zijn aandacht van objecten naar meer kritische plannen op de grotere schaal en het ontwikkelen van nieuwe 'devices' daarvoor. Maar iedereen was natuurlijk in afwachting van de mening van Rem Koolhaas (8). Die sneerde een beetje naar de vorige sprekers en toonde zijn organisatie OMA-AMO weer eens met voorbeelden voor studies van de grotere structuur binnen Europa en tenslotte de gehele wereld. Om die laatste gelaagde wereldstudies precies te begrijpen wachten we nog maar even op de transcripten van de discussies. Al met al een leerzame middag en prachtig om zoveel beroemdheden bij elkaar te zien.
[Vanavond om 20.00 uur is er in het Berlage Institute een optreden van de beroemde Amerikaanse architect Peter Eisenman.] - 07 oktober 2002 - BOX 857

* Ruimtelijk Planbureau gaat officieel van start

In het Haagse Omniversum is gisteren onder grote belangstelling het nieuwe Ruimtelijk Planbureau officieel van start gegaan. Het Ruimtelijk Planbureau [inmiddels het 4e planbureau naast het CPB, het SCPB en het RIVM] levert een bijdrage aan het publieke debat over de ruimtelijke ordening door het verkennen van ruimtelijke ontwikkelingen in het heden en in de toekomst en het ontwikkelen van nieuwe beelden voor de ruimtelijke ordening in Nederland, mede in relatie tot Europese ontwikkelingen.
Aan het eind van het ochtendprogramma werden resultaten van studiewerk getoond, waaronder dat van het Ontwerpatelier Naar Zee [zie beeld van hun reisprogramma]. Na de lunch volgden toespraken van minister president Balkenende [uitgesproken door zijn SG Kuijken], minister Kamp van VROM en de RPB-directeur Prof. Dr Wim Derksen. De speeches van de bewindslieden hadden een opvallend literair citaat-gehalte: Balkenende koos voor een tekst van Freek de Jonge, Kamp zag meer in Koos van Zomeren. Daarna onder meer een presentatie van een achttal interessante toekomstsuggesties voor Nederland van architect Winy Maas van MVRDV onder de titel 'NL Stad'. De middag werd afgesloten met een discussie onder leiding van SER-voorzitter Herman Wijffels waaraan naast Winy ook Maarten Kloos en Riek Bakker een bijdrage leverden.
[Zie voor meer informatie de eigen website van het Ruimtelijk Planbureau] - 04 oktober 2002 - BOX 857

* 4 nominaties voor Lensvelt de Architect Interieur Prijs

Vier projecten zijn dit jaar genomineerd voor de Lensvelt de Architect Interieurprijs. Uit 103 ingezonden projecten selecteerde de jury Het Groot Vleeshuis Gent, ontworpen door Coussee & Goris [zie foto linksboven], Woonhuis de Schieschuur onworpen door Made Architecten [zie foto rechtsboven], Reclamebureau Ogilvy ontworpen door G.Witteveen en R.Visch [zie foto linksonder], De Lairesse Apotheek Amsterdam, ontworpen door Concrete Architectural Ass [zie foto rechtsonder].

De jury bestond uit: Ida van zijl, Richard Hutten, Hella Jongerius, Marc Dubois en Evert Crols. De prijs bedraagt 12.000 euro en wordt op 28 november uitgereikt.
[Meer toelichting bij de projecten op de website van de Architect] - 02 oktober 2002 - BOX 856/de Architect

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.