BOX - Archief juli (01

* Praemium Imperiale 2004 voor Oscar Niemeyer

Hoewel het al in juni bekend werd gemaakt, vandaag het bericht dat de beroemde en inmiddels 96-jarige Braziliaanse architect Oscar Niemeyer [zie foto links] een van de vijf prijzen kreeg toegekend van de Japanse Preamium Imperiale 2004. Aan de prijs, vorig jaar uitgreikt aan Rem Koolhaas, is een bedrag van 135.000 US-dollar verbonden. Het laatste architectonische werk van Niemeyer, het naar hem genoemde museum voor moderne kunsten in Curitba, werd in 2002 geopend [zie foto rechts]. Het juryrapport zegt onder meer: "[...] Niemeyer is recognized as one of the first to pioneer new concepts in architecture. He developed a fluid, sculptural style, using reinforced concrete to create dramatic structures that reflect the natural, flowing curves of Rio de Janerio's mountains, beaches and bay. Like his mentors, Lucio Costa and Le Corbusier, he was a Modernist, but his pursuit of great architecture linked to the roots of his native land resulted in new forms and a lyricism in buildings, not only for Brazil, but for the world. [...]"
[Zie ook het BOX-bericht over de Preamium Imperiale 2003 voor Rem Koolhaas.] - 31 juli 2004 - BOX 1.036/AR

* Zwarte week voor nieuwe Britse ikonen

Het was een zwarte week voor drie spectaculaire Britse plannen - ze kregen alle inmiddels een bijnaam van het grote publiek en werden daarmee al voor de bouw een architectonisch ikoon van deze tijd: 'The Cloud' in Liverpool van architect Will Alsop [zie foto boven], 'The Spiral' in Londen van Daniel Libeskind [zie foto linksonder] en 'The Golden Banana' van Rafael Vinoly [zie foto rechtsonder] in Colchester.
Financiers blijken het echter steeds moeilijker te hebben met de beloftevolle beelden, want het gebouw van Alsop werd in de begrotingen al maar duurder - van 228 naar 324 miljoen pond - waarna de gemeente en de ontwikkelaar 'de stekker eruit trokken'. De beroemde uitbreiding van het Victoria and Albert museum van Libeskind kreeg op het nippertje geen 15 miljoen pond van het Heritage Lottery Fund, waardoor het 70 miljoen kostende gebouw nu op losse schroeven staat. Tenslotte wees de gemeenteraad van Colchester de winnende plannen voor een nieuw museum af, mede vanwege de angst dat het project teveel publiek geld zou gaan kosten dat niet zou kunnen worden terugverdiend.

De discussie over dit soort beeldrijke plannen is in Engeland heftig opgelaaid. Piers Gough stelt dat architecten nog slechts gebruikt worden 'om geld op te halen met hun plannen', Graham Morrison [partner van Allies en Morrison] zegt erover: 'I'm always fascinated by how a number of these projects are given poetic names like cloud, spiral, vortex. They are empty gestures. Cities need to ask themselves what the purpose of a landmark is.' Zo sprak ook John Miller in het weekblad Building Design zijn zorg uit over de 'curly wurly buildings': 'We seem to be more concerned with exclamation marks than question marks - buildings being proposed which are patently there for narcissistic reasons and promote the ego of the individual.'
[Zie hier voor de bron van het bericht. N.B.: wel eerst registratie nodig.] - 27 juli 2004 - BOX 1.035/Building Design

* Eredoctoraat voor architect en docent Jo Coenen

Op 24 september a.s. worden tijdens de viering van de twintigste dies natalis van de Open Universiteit Nederland eredoctoraten toegekend aan prof. ir. Jo Coenen [en aan mr. Geert Mak]:
"Met de verlening van het eredoctoraat eert de Open Universiteit Nederland Jo Coenen (1949) voor zijn gehele oeuvre. Jo Coenen is een bevlogen en creatief architect en stedenbouwer. Als rijksbouwmeester (sinds november 2000) oefent hij grote invloed uit op de 'gebouwde omgeving' van Nederland. Geheel conform zijn uitspraak 'small is beautiful and so is big', omvat zijn oeuvre zowel zeer omvangrijke projecten als ook talloze kleinere. Tot de eerste categorie behoren ongetwijfeld projecten als het KNSM-eiland te Amsterdam en het Céramique-terrein in Maastricht waarmee hij grote bekendheid verwierf. Daarnaast boog Jo Coenen zich ook over de bouw of renovatie van woonhuizen, villa's, winkels, bibliotheken, scholen etc. Kenmerkend voor zijn werk is de stedenbouwkundige oriëntatie die hij bij zijn ontwerpen kiest en zijn oog voor de inrichting van de openbare ruimte. Typerend voor veel van de door hem ontworpen gebouwen is de 'vriendelijke monumentaliteit'. Zijn ideeën worden breed gewaardeerd en uitgevoerd. Ook als docent heeft Jo Coenen zijn sporen ruimschoots verdiend. Aan diverse nationale en internationale universiteiten heeft hij leerstoelen bekleed."
Het eredoctoraat zal worden uitgereikt door prof. dr. Jaap van Marle, decaan van de faculteit Cultuurwetenschappen van de Open Universiteit Nederland.
[Zie voor meer informatie over Jo Coenen de website van het Atelier Rijksbouwmeester en de presentatie van zijn eigen bureau.] - 23 juli 2004 - BOX 1.034/OU

* Prada Epicenter van OMA in LA geopend

Afgelopen week werd aan de Rodeo Drive in Beverly Hills, Los Angeles het nieuwe Epicenter van Prada geopend. Na de spectaculaire eerste Prada winkel in New York doet de LA vestiging haast bescheiden aan. Architect OMA zegt er zelf van: "[...] Because of its location in Los Angeles, the store stands in a specific relation to the New York project, but also through its horizontality and the need to connect mainly two floors. As in New York the floor waves down towards the basement, in Los Angeles the same wooden plane folds up and creates a symmetrical 'hill' that supports a floating aluminum box. Inside this volume, the main store program is organized along its perimeter.
The facade towards Rodeo Drive is literally non-existent - without the classical storefront and glass enclosures, the entire width of the store opens up to the street and merges public with commercial space. The climatic separation is achieved through an air-curtain system, invisible security antennas guarantee the control of the store. At night, an aluminum panel rises from the ground and hermetically seals the building. [...]"

[Zie ook het bericht over de winkel op het Duitse BauNetz en het uitgebreide artikel in de Britse Guardian.] - 21 juli 2004 - BOX 1.033/Beelden: BauNetz

* Ton Schaap stadsstedebouwer in Enschede

De bekende Amsterdamse stedebouwkundige Ton Schaap is voor drie jaar in deeltijd benoemd als stadsstedebouwer in de gemeente Enschede. Hij zal - net als de Rijksbouwmeester voor de landelijke overheid - de gemeente gevraagd en ongevraagd adviseren over ruimtelijke vraagstukken en zal nieuwe impulsen gaan geven aan de ruimtelijke en stedebouwkundige ontwikkeling in de stad. Ton Schaap werd vooral bekend door zijn inspanningen bij de ontwikkeling van de Oostelijke eilanden in Amsterdam. Hij is geboren en opgegroeid in Almelo.
Meerdere gemeenten kennen een vergelijkbare functionaris, zoals stadsstedebouwer Maarten Schmitt in Den Haag en de stadsarchitecten Francine Houben in Almere en Joop Slangen in Haarlem. Ook Amsterdam experimenteerde met een zogenaamde 'stadsvormgever' in de persoon van architect Hans van Heeswijk. Die stapte echter al snel op vanwege de 'onverenigbaarheid van de vele conflicterende ruimteclaims'.
[Foto Jan Schartman. Zie ook het eerdere BOX-bericht over Ton Schaap als winnaar van de A'damse Wibautprijs in 1999.] - 19 juli 2004 - BOX 1.032/Aanbest.krant

* Utrechtse Domkerk herleeft in steigerpijp

Vanwege het 750-jarig bestaan van de Utrechtse Domkerk is het ontbrekende middenschip tijdelijk herbouwd met behulp van een enorme hoeveelheid steigerpijp. In 1674 verwoestte een storm het bestaande middenschip; het is nooit opnieuw gebouwd en biedt sindsdien ruimte aan het Domplein, tussen de bestaande kerk en de Domtoren. Het steigerbouwbedrijf Travhydro deed er ter gelegenheid van het jubileum ongeveer een maand over om de 260.000 kilo te plaatsen. Op de website van ontwerper Jeroen Hermkens was de bouw van dag tot dag in beelden te volgen. Tot 13 september blijft het tijdelijke middenschip te bezichtigen. Het Utrechtse architectuurcentrum Aorta heeft gedurende die periode een expositie ingericht over de vele ontwerpen die werden gemaakt voor de herinrichting van deze bijzondere plek in de stad. Van complete herbouw in hedendaagse stijl, tot en met verdergaande doorbraken voor het toenemende verkeer.
[Expositie Aorta van 4 juli t/m 28 augustus, Achter de Dom 14 , 3512 JP Utrecht, telefoon 030 232 16 86.] - 12 juli 2004 - BOX 1.031/UN

* OMA/Koolhaas ontwerpt BauHaus Europa in Aken

Rem Koolhaas is gevraagd om het 'Bauhaus Europa' in Aken Duitsland te ontwerpen. Dat maakte de gemeente op 05 juli jongstleden bekend. De 'EU-Regionale 2008' heeft het project als initiatief genomineerd. Het wordt een transparant gebouw [zie conceptmaquette in handen van de meester zelf met naast hem burgemeester Linden] dat de Dom, het raadhuis en een klein bestaand museum met elkaar verbindt en dat in Aken zal gaan fungeren als centrum voor Europese geschiedenis [en voor de geschiedenis van Aken in het licht van die Europese context]. Het gekozen concept dat naast historische presentaties en wisselexposities ook een grote conferentiezaal en een forum zal bevatten, wordt vanaf nu door OMA uitgewerkt en zal in 2008 opgeleverd moeten worden.
- 08 juli 2004 - BOX 1.030/BauNetz

* Gepantserde koets wint prijs DvdA Den Haag

Het was weer een druk architectuur weekeinde in ons goede vaderland. Veel nieuws, zoals van de Federatie Welstand dat er uiteindelijk maar twee gemeentes geheel welstandsvrij zijn geworden, of van het ministerie van VROM, dat Mels Crouwel per 01 oktober 2004 benoemde als nieuwe Rijksbouwmeester [hij gaat het 3,5 jaar lang voor 3,5 dag per week doen] en natuurlijk verspreid over het land alle activiteiten ter gelegenheid van de Dag van de Architectuur.
De BOX was op vrijdag bij de DvdA-opening in Alkmaar met een interessant debat tussen historisten als Krier Kohl en modernisten als Claus en Kaan over bouwen in de historische stad en woonde op zaterdag de activiteiten bij van de BNA Kring Haaglanden. Met onder meer de prijsuitreiking van de ideecompetitie voor de vormgeving van een nieuwe politiepost ter bewaking van de daar gevestigde ambassades.

De winnaar bleek het verrassende plan 'De blauwe koets' van Erik Moederscheim [zie foto boven en goed voor € 1.500,-] die het typisch Haagsche beeld van de Gouden Koets eerst pantserde, vervolgens wit schilderde en daarna voorzag van de moderne gestreepte politievormgeving.

Vervolgens kregen we de premiere van de alweer derde televisiefilm van Terry van der Heide over architectonisch Den Haag, dit keer over de invloed van buitenlandse architecten op het lokale architectuur klimaat. Eregast was de Spanjaard Ricardo Bofill [hier op de 'Soprano'-foto links met zijn architect-zoon als tolk]. Daarna een interessant verhaal van Floris Alkemade van OMA [zie foto rechts] onder meer over hun studies voor het Prins Clausplein en de eerste ontwerpen voor een nieuw gebouw op het Koningin Julianaplein aansluitend aan het huidige Centraal Station.

De goed bezochte bijeenkomst vond plaats in het nog net niet opgeleverde nieuwe Pinsenhof, waarvan hier op de bovenstaande foto het atrium tussen de lage kantoorgebouwen van de hand van Atelier Pro.
[Zie voor de opgave en de jury van de prijsvraag ook onderstaand BOX-bericht 1.021] - 05 juli 2004 - BOX 1.029

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.