* Onbetwist het jaar van OMA/Rem Koolhaas

Deze week hebben we - via het jaarlijkse aantal publicatie pagina's per architect - weer het intensieve telwerk verricht om de nieuwe en alweer 8e aflevering van de 'ArchitectenWerk Top 40' over het vandaag afgelopen jaar 2004 te kunnen samenstellen. Vier Nederlandse vaktijdschriften werden meegenomen: het leidende vakblad 'de Architect', het tijdschrift 'Bouw', het tijdschrift 'Archis' (voor zo goed en zo kwaad als het ging) en tenslotte de afgebroken jaargang van het vakblad 'Detail in Architectuur'.
Wat we al verwachtten gebeurde: OMA/Rem Koolhaas stak met kop en schouders boven de anderen uit. De laatste reviews betreffende de prachtige NL-ambassade in Berlijn en achtereenvolgens de opleveringen van het universiteitsgebouw in Chicago, van de wonderschone en spectaculaire bibliotheek in Seattle [zie foto] en recent van de Haagse Tramtunnel, maakten dit jaar voor Koolhaas zeer productief. Als klap op de vuurpijl kreeg hij afgelopen februari de hoogste eer van de Engelse architectenorganisatie RIBA in de vorm van de Royal Gold Medal.
[Zie ook de eerdere afleveringen van de top 40, bijvoorbeeld die van 2003 of de totaallijst na zes afleveringen, de top 100 'aller tijden'.] - 31 december 2004 - BOX 1.069


* De winnaars van Emerging Architecture 2004

Zoals elk jaar bevat het decembernummer van Architectural Review de winnende gebouwen van de internationale prijsvraag voor jonge architecten 'Emerging Architecture' mede gesponsored door D-Line. Dit seizoen zijn er vijf winnaars, drie 'highly commended' plus elf 'commended' projecten en tenslotte drie eervolle vermeldingen.

De foto's laten het jongerencentrum van het Deense architectenbureau PLOT in Amager, Kopenhagen zien, een van de vijf winnaars. Het door jonge architecten vaker navolgen van de grote roergangers is ook hier weer zichtbaar; in het op zichzelf interessante project herkennen we meerdere elementen uit het beroemde terminalgebouw van de hand van Foreign Office Architects in de haven van Yokohama.
[Zie voor alle prijswinnende plannen en de eervolle vermeldingen de webstite van AR+D.] - 24 december 2004 - BOX 1.068


* Döll AB exposeert in Haarlems ABC

Afgelopen donderdag opende Mariet Schoenmakers de eerste expositie van het nu ruim 20 maanden bestaande architectenbureau van voormalig Mecanoo oprichter en partner Henk Döll [zie foto links]. Hij verliet in 2003 - net als eerder Roelf Steenhuis, Erick van Egeraat en Chris de Weijer - het Delftse bureau en startte zijn eigen praktijk in Rotterdam onder de naam Döll Atelier voor Bouwkunst, kortweg Dollab. De bescheiden expositie in het Haarlemse Architectuurcentrum ABC laat bijzondere foto's zien van gerealiseerde projecten - waarin nu eens niet de gebouwen maar vooral de gebruikers de boventoon voeren - en bespreekt uitgebreider het werk aan twee belangrijke opdrachten van het bureau: een kantoorgebouw in opdracht van de Sparkasse in Krefeld, Duitsland [zie foto rechts] en een appartementengebouw in IJsselsteijn. De locaties van deze beide projecten worden op bijzondere wijze door een kunstenaar in beeld gebracht.
[Zie ook de eigen website van het Dollab en de toelichting op de website van het ABC.] - 18 december 2004 - BOX 1.067


* Groter, hoger en verder in Dubai

Dubai krijgt binnenkort het hoogste gebouw ter wereld. Het Zuid-Koreaanse concern Samsung liet vorige week weten dat het een internationaal consortium gaat leiden dat in het emiraat een gebouw gaat bouwen van 800 meter hoogte. De order voor het pand, dat 160 verdiepingen krijgt, is 850 miljoen dollar waard. Het gebouw is ontworpen door het Amerkaanse architectenbureau Skidmore Owings en Merrill [SOM]. Het enorme gebouw, Burj Dubai genaamd, wordt in 2008 opgeleverd en krijgt een vloeroppervlak van 500.000 vierkante meter. Er komt een hotel in, alsmede een winkelcentrum, kantoren en luxe appartementen. Deze woningen zijn alle reeds verkocht. Tot nu toe heeft Taiwan het hoogste gebouw ter wereld, de zogeheten Taipei 101 Tower in de hoofdstad Taipei. Die is 509 meter hoog.
[Zie ook de eigen website van het gebouw.] - 13 december 2004 - BOX 1.066/RTLZ


* Prijzen en projecten in de USA en in eigen land

Het druk in architectonisch prijzenland: vanmiddag worden in Rotterdam de Scholenbouwprijzen uitgereikt, vrijdag jongstleden werd de tweede AM-NAi Prize (voor een gerealiseerd gebouw van een jonge architect) uitgereikt aan NL Architects voor hun BasketBar in de Utrechtse Uithof en afgelopen week werd bekend dat Santiago Calatrava de prestigieuze Gold Medal 2005, de hoogste onderscheiding van de Amerikaanse architecten organisatie AIA heeft toegekend gekregen. Tevens maakte de gemeente Maastricht samen met de Universiteit en woningstichting Servatius bekend dat het plan voor een groot Campuscomplex [zie foto maquette] in de wijk Randwijck van de hand van Calatrava zal worden uitgevoerd. Het plan voorziet in de bouw van 228 studentenkamers, 300 kleine en grotere studio's, 22 grote appartementen, kantoren en een gloednieuwe sporthal ter vervanging van de bestaande in Randwijck.
[Het architectenbureau Murphy JaZie voor meer werk de websites van NL Architects en Calatrava.] - 06 december 2004 - BOX 1.065


* Aanzet Berlijnse Zumthor ondanks protesten gesloopt

In 1993 won de beroemde Zwitserse architect Peter Zumthor de prijsvraag voor het ontwerp van een herinneringsgebouw op de plaats in Berlijn waar in Nazi Duitsland de hoofdkantoren van de Gestapo, de SS en de SD waren gevestigd. Het halvormige documentatie- en tentoonstellingscentrum met als werknaam 'Typografie van de terreur' is zeer eenvoudig van opzet en vooral samengesteld uit beton en glas. Na jaren tekenen, praten en rekenen is echter gebleken dat de kosten van uitvoering [die reeds begonnen was] zodanig hoog werden dat de opdrachtgevende stichting uiteindelijk zelfs de opdrachtrelatie met architect Zumthor heeft verbroken. Tevens werd aangekondigd dat er een nieuwe prijsvraag zou worden uitgeschreven.

Tegen het recente besluit om ook de gerealiseerde trappenhuizen [zie foto onder] nu al te slopen heeft Zumthor kortgeleden nog bij de rechter geprotesteerd, daarbij gesteund door een oproep van vele prominente buitenlandse architecten - waaronder Norman Foster, Rafael Moneo, Richard Meier en Renzo Piano - om dit ontwerp toch af te bouwen. Het heeft echter niet mogen baten, de rechter stelde Zumthor formeel in het ongelijk: 'hij zou eerder bij lagere instanties hebben moeten protesteren tegen de sloop...'

[Zie voor verdere info de artikelen in Die Welt en op BauNetz - 01 december 2004 - BOX 1.064


* CePeZed wint opnieuw Belgische Staalprijs

Tijdens de Staalbouwdag ontving het Delftse architectenbureau CePeZed de Belgische Staalbouwprijs 2004 voor hun ontwerp van de ellipsvormige fietsenstalling in Sint Niklaas. De fietsenstalling met een stalen draagconstructie en transparant dak werd door de jury geprezen voor zijn goede inpassing in het heringerichte stationsplein: "Het project maakt deel uit van een algemene stadsvernieuwing en een eenmakende esplanade. Door de doordachte inrichting ontstaat een openbare ruimte op menselijke schaal, transparant en open in alle richtingen," aldus de jury. In Brussel reikte bOb van Reeth, Vlaams Bouwmeester en juryvoorzitter van de Staalbouwwedstrijd de prijs uit.

De fietsenstalling maakt onderdeel uit van het heringerichte stationsplein in Sint Niklaas [CePeZed was niet alleen verantwoordelijk voor het ontwerp van het stedebouwkundig plan, het plein, de fietsenstalling en de renovatie van het station, maar vervulde ook de rol van supervisor voor het gebied]. Door de ellipsvormige basisvorm van de fietsenstalling vormt het volume geen obstakel in de wandelroute tussen het station en het centrum. Daarnaast is de stalling door deze basisvorm van alle kanten toegankelijk. Door het toepassen een stalen draagconstructie, bestaande uit zeven bogen geplaatst op V-vormige kolommen ontstaat er een open en inzichtelijke ruimte. Onder het transparante dak van polycarbonaat kunnen ruim 700 fietsen worden gestald.
[CepeZed won ook in 2000 deze prijs, toen voor een Villa in Luxemburg. Zie voor verdere info: www.infosteel.be - 27 november 2004 - BOX 1.063


* 200 inzendingen bij Leidse prijsvraag BouwMij

Voor het EWR/Slachthuisterrein in Leiden Noord heeft MVRDV een verkavelingsplan ontworpen voor invulling met woningen voilgens het particulier opdrachtgevers principe. De opzet doet denken aan de plannen van Adriaan Geuze voor Borneo Sporenburg in Amsterdam. Ieder krijgt een kavel toegewezen van 15 meter diep en 6 meter breed, waarin tevens een tweetal ondergrondse parkeerplaatsen zijn opgenomen. De gegeven enveloppe werd inzet voor een ontwerpprijsvraag die ruim 200 woningontwerpen opleverde.

Afgelopen donderdagavond werden de prijzen bekendgemaakt en waren alle plannen te zien in het enorme 25 KV gebouw in Leiden Noord. Er waren acht prijzen te vergeven. De vakjury [onder voorzitterschap van Nathalie de Vries]: eervolle vermelding voor 'It came from the earth' van Anouk Vogel en Johan Selbing, 3e prijs van € 1.000,- voor het Lichtval Huis van WEB Architecten, 2e prijs van € 2.000,- voor Ginko van Ruimtelab en een 1e prijs van € 5.000,- voor het ontwerp Four Seasons van P*NK Architects.
Verder was er een duurzaam bouwen jury geleid door Jon Kristinsson die drie prijzen uitdeelde: een eervolle vermelding voor het plan 2016 van D. Alferink en een gedeelde eerste prijs [ieder € 500,-] voor 'Een kast van een huis' van MIR Architecten en voor het al eerder winnende plan Four Seasons van P*NK Architects. Tenslotte was er een publieksjury die een prijs van € 1.000,- uitdeelde aan Vincent Muller voor zijn plan VMCXCMV.

De plannen zijn dit weekeinde nog te zien in het 25 KV gebouw en worden vanaf 27 november tentoongesteld in de eigen vestiging van het RAP aan de Nieuwstraat 33 in Leiden.
[Zie ook: www.nieuwleyden.nl - 20 november 2004 - BOX 1.062/RAP


* BNA Kubus uitgereikt aan Henket en de Jonge

Afgelopen vrijdagmiddag reikte staatssecretaris van Cultuur Medy van der Laan in de Rotterdamse Van Nelle Ontwerpfabriek de BNA Kubus uit aan architecten Hubert-Jan Henket en Wessel de Jonge. Aan de uitreiking ging een klein symposium vooraf waarin de beide laureaten en vier andere sprekers hun licht lieten schijnen op het thema 'Revitalisering' en de resultaten van hergebruik in het algemeen in de afgelopen dertig jaar.
Hilde Heynen, hoogleraar Architecturtheorie aan de Universiteit van Leuven besprak de thematiek vanuit de visie van Aldo Rossi op de stad, en de subtiele relatie die nodig is tussen de herinnering en de toekomst, waarbij ze er voor pleitte vooral ook de sociale betekenis en de idealen waarmee gebouwen en steden waren geladen niet te vergeten. Oud minister van VROM en oud burgemeester Beelaerts van Blokland hield een vrolijke bespiegeling met vele anekdotes uit zijn bestuurlijke verleden en besprak de rol van de overheid waarbij hij revitalisering omdoopte tot revivicatie en duurzaamheid vertaalde in toekomstvastheid.
De derde toespraak was van Allard Jolles - architectuurhistoricus en onder meer columnist voor Archined en CoBouw - die de show stal met zijn humoristische, persoonlijke en glasheldere visie op het gevoerde beleid, vooral vanuit zijn werk bij de gemeente Amsterdam. "Tot nu zijn er in A'dam bij de revitalisering van de naoorlogse woonwijken buiten de ring ongeveer 20.000 woningen gesloopt; dat is de complete woningvoorraad van de gemeente Doetinchem of twee keer die van Kampen...". Hij memoreerde belangrijke initiatiefplannen van architecten van vroeger zoals het Pampusplan van Bakema en hekelde de huidige architectengeneratie die alleen nog maar werkt in betaalde opdracht. Naar aanleiding van de populaire bestuurdersleuze: "Eerst goed documenteren en daarna snel slopen" beloofde hij zijn gehoor dat hij in ieder geval niet meer zou meewerken aan het voor dit doel documenteren van gebouwen.
Max van Rooy, redacteur van NRC Handelsblad, besloot de serie toespraken en was de enige die ook de actuele situatie naar aanleiding van de moord op Theo van Gogh meenam in zijn betoog. De westelijke woonwijken als buitenland bestempelend, eindigde hij met het toch hoopvolle gebouw 'Foyer Bos en Lommer' van architect Christian Rapp, dat wat hem betreft als enige uit het 'Jaarboek Architectuur in Nederland 2003-2004' ingaat op het multiculturele karakter van onze stedelijke samenleving. Kortom, over een liefdevoller en zorvuldiger omgang met het bestaande en over een ruimere en beter bruikbare opzet voor toekomstige gebouwen, waren de meeste sprekers en de beide laureaten het wel eens. Enkelen gingen zelfs nog een stap verder door architecten te vragen zich bij hun werk ook en vooral te richten op het levensgeluk van de gebruikers. En dat laatste hoor je niet zo vaak meer als het om bespiegelingen over architectuur gaat...
[Foto Joep Kroes. Zie ook het persbericht van de BNA.] - 14 november 2004 - BOX 1.061/BNA

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.



* * *

© 1997-2005. Copyright ArchitectenWerk.