* Vrij Nederland eert 80-jarige Herman Hertzberger

Het is opmerkelijk, maar zeer verdiend... het opinieweekblad Vrij Nederland besteedde in de afgelopen week veel aandacht aan onze waarschijnlijk oudste, nog actieve architect Herman Hertzberger. Ze openen met een prachtige foto van zijn werkkamer [zie foto boven], rijk gevuld met kunst, referentiebeelden, boeken en kleurpotloden, en overigens zonder de zichtbare aanwezigheid van een computer; Herman ontwerpt namelijk met een potlood [zie foto hieronder]. Hertzberger wordt in de komende maand 80 jaar en dat wordt terecht gevierd met een bijeenkomst in het NAi - uitverkocht - en een ontvangst op het bureau met zijn relaties - op uitnodiging.





Het architectenbureau onder zijn leiding bestaat nu bijna 54 jaar en is inmiddels wereldberoemd. Zijn eerste werk, de uitbreiding van wasserij de Linmij [zie beeld boven] uit 1958 is helaas alweer gesloopt en zijn meesterwerk, het kantoor voor Centraal Beheer in Apeldoorn uit 1972 [zie foto's hieronder] is nu na 40 jaar verlaten door de oorspronkelijke gebruiker, maar zal ongetwijfeld een nieuwe bestemming krijgen. Het is immers een van de hoogtepunten in de ontwikkeling van de Europese kantorenbouw van de vorige eeuw.





Persoonlijk maakte ik voor het eerst kennis met Herman tijdens zijn intensieve collegereeks architectuur voor 2e jaars studenten in 1970 op de TU Delft en als voorzitter van de Bond van Nederlandse Architecten mocht ik hem - voor zijn baanbrekende werk als architect en docent - ruim 40 jaar later voordragen als erelid; hetgeen hij overigens ruimhartig accepteerde [zijn leermeester Aldo van Eyck was hem met die eretitel reeds voorgegaan]. Tenslotte mocht ik als redacteur van het Jaarboek 'Architectuur in Nederland' vorig seizoen nog uitgebreider aandacht besteden aan een van zijn laatste gebouwen, de prachtige uitbreiding van de Hogeschool Leeuwarden [zie foto beneden].
Hoewel Hertzberger zijn opvolging in het bureau met zakelijk partner Cor Kruter en ontwerpers Laurens Jan ten Kate en Patrick Franssen goed heeft geregeld, weten we bijna zeker dat hij net als Bakema en Van Eyck gewoon door zal werken tot het echt niet meer kan... We wensen hem daarbij vanzelfsprekend nog vele productieve en mooie jaren toe!



[Zie ook de eigen website van Architectuurstudio HH en lees hier de interviews - met onder meer Hedwig Heinsman, Jeroen van Schooten, Marlies Rohmer, Bjarne Mastenbroek, Francine Houben, Ben van Berkel, Nathalie de Vries, Erick van Egeraat en Kamiel Klaasse - in Vrij Nederland.] - 27 juni 2012 - BOX 1.616/VN

* Na 36 jaar afscheid bij Alcoa Architectuursystemen

We leerden hem kennen in de jaren '80 van de vorige eeuw, toen nog als medewerker van aluminium profielenfabrikant Reynolds. Hij dacht in die tijd mee over de ontwikkeling van een aluminium profiel voor de vervanging van de stalen stoeltjesprofielen bij de renovatie van het voormalige KLM-gebouw in Den Haag. Het uiteindelijke product is later in vele renovaties van gebouwen uit het interbellum toegepast...
De BOX was afgelopen donderdag aanwezig bij het afscheid van Wim van den Berg die de laatste tien jaar van zijn carriere [na de fusie van Reynolds met Alcoa] werkte als directeur van de Nederlandse vestiging - Alcoa Architectuursystemen in Harderwijk.



Er werd uiteraard ruim teruggeblikt op zijn prestaties in de afgelopen 36 jaar [Alcoa werd onder zijn leiding marktleider in ons land]. Maar ook zijn persoon kwam uitgebreider aan de orde: every inch a gentleman, met een warm hart voor architectuur, altijd gericht op ontwikkeling en innovatie, en met veel gevoel voor persoonlijke verhoudingen en voor details; kortom, een dergelijke 'ouderwetse' kwaliteit kom je vandaag de dag nog maar weinig tegen in de vaderlandse bouwwereld. Van den Berg werd onder meer toegesproken door David Shuttleworth [directeur Alcoa Europa] en zijn Franse opvolger Guy Scheidecker, die vooral indruk maakte met zijn speech in het Nederlands [nadat hij pas enkele maanden in ons land werkzaam is...].



Wijzelf denken vooral terug aan Wims ruimhartige steun van de Architect van het Jaar Prijs in de afgelopen vijf jaar, maar we troffen die middag nog twee architect-collega's die veel aan hem te danken hebben. Micha de Haas, die vertelde over Van den Bergs hulp bij ontwerp en bouw van het Aluminiumcentrum in Houten [zie foto hierboven] en Karel Vollers, voor wie hij een vaste steunpilaar was bij de ontwikkeling van zijn dubbelgekromde gevelsysteem 'Twisted'[foto beneden], dat uiteindelijk ook als product in de Alcoa-collectie werd opgenomen.
Al met al een mooie middag in Harderwijk; we wensen Wim, zijn echtgenote en drie zoons [waaronder trouwens een architect] een mooie tijd toe na zijn pensionering en we hopen en verwachten dat Alcoa [werkend onder merknaam 'Kawneer' in de rest van Europa] nog vele waardevolle bijdragen zal leveren aan de architectuur en de architecten van Nederland.



[Zie voor alle producten de eigen website van Alcoa Architectuursystemen.] - 19 juni 2012 - BOX 1.615

* Wederom groter architectenbureau in de centrifuge

Het zijn nog steeds moeilijke tijden voor de middelgrote architectenbureaus in ons land. Ben je echt heel groot en heb je alles in eigen huis dan lukt het meestal nog wel om het hoofd boven water te houden en groot werk binnen te halen. Maar zit je zo rond de grens van 20-25 mensen, dan kan het moeilijk zijn. Dat overkwam O-III Architecten in Amsterdam eveneens, getuige het bericht op Architectenweb gisteren. Het bureau en zijn directie zijn sterk gekrompen, mede door het vertrek van drie 'dragende' partners. Na gerezen verschil van inzicht over de te volgen koers van het bureau blijft nu alleen Maarten Sanders aan in de directie van het bureau. Erik Wezenberg gaat voor zichzelf in ZENBER Interieurarchitectuur en vader Eric en zoon Armand Paardekooper Overman gaan zelfstandig door in hun nieuwe fUSE Studio.



De splitsing past naadloos in het grotere verband van de nog immer snel draaiende centrifuge in architectenland; we besteedden er al uitgebreider aandacht aan in het artikel 'De architecten uit het Jaarboek' in de recente 25e [jubileum]uitgave van het Jaarboek Architectuur in Nederland 2011>12. Uit elkaar gaan - zoals meer recent bij DOK Architecten en Atelier PRO, maar ook bij de bekendere voorbeelden als de Architectengroep en Mecanoo - betekent naast nieuw elan voor de 'oude' partners toch ook een zekere versnippering. En bij OIII was die bijzondere en intensieve combinatie van interieur en architectuur vaker een aantoonbaar grote kracht...



We wensen de drie nieuwe bureaus [O-III - what's in a name?] vanzelfsprekend alle veel succes toe. Vooral de familie Paardekooper Overman heeft de afgelopen jaren bewezen dat ze door hun gebouwde prestaties recht hebben op een eigen vaste plaats in het vaderlandse architectuurspectrum. Vooral in zorg en onderwijs hebben ze dat laten zien, zoals met de zorgwoningen in Tiel [van vader Eric, foto geheel boven] en met het zeer bijzondere woonzorgcomplex voor dubbelgehandicapten in Monster [foto hierboven, van de hand van zoon Armand]. Maar ook de recente renovatie van gebouw het Sieraad [foto midden-boven] in Amsterdam heeft de vakpers terecht gehaald. Op dit moment werken ze in fUSE aan het ontwerp van de grote renovatie van de faculteit Civiel Techniek in Delft [nog mede op naam van O-III, zie beeld hieronder] en zijn ze daar nu vanwege het intensieve ontwerpproces zelfs in een van de gebouwen gehuisvest; voor het definiteve kantoor kiezen ze waarschijnlijk Den Haag als uitvalsbasis.



[Zie hier het oorspronkelijke bericht over de splitsing van O-III op Architectenweb.] - 12 juni 2012 - BOX 1.614

* Architectuur en literatuur gaan heel aardig samen

Afgelopen maandagavond waren we in het goedgevulde Materia Inspiration Centre in IJburg aanwezig bij de presentatie van de nieuwe roman 'De man zonder ziekte' van de gelauwerde auteur Arnon Grunberg. Na korte introducties van uitgever Vic van de Reijt [u weet wel van de biografie van Willem Elsschot/Alfons de Ridder] en de auteur zelf, leidde Michiel van Raaij van architectenweb een gesprek tussen Grunberg en de eveneens succesvolle architect Nanne de Ru van Powerhouse-Company. De hoofdpersoon van de nieuwe roman is namelijk een Zwitserse architect die een prijsvraag voor een operagebouw in Bagdad wint en met een zekere dosis naïviteit afreist om die opdracht te gaan uitvoeren. Met daarbij de gedachte dat het brengen van kunst en muziek een positieve bijdrage zou kunnen leveren aan de vrede.



Die naïviteit wordt de protagonist uiteindelijk noodlottig en het gesprek tussen Grunberg en de Ru cirkelde dan ook rond thema's als moralisme ['welke opdrachten kun je nog accepteren als architect?'], ambities ['ik heb ervaren dat architecten een werkelijk grenzeloze ambitie hebben'] en hun soms vergelijkbare ervaringen met werk, verblijf en mogelijke dreiging in verre buitenlanden. De Ru wil bijvoorbeeld wel in China werken, maar niet in het Midden Oosten. Maar hij maakte net zo makkelijk - en reizend onder zware bewaking - wel een ontwerp voor een penthouse van 2.500 m2 voor een Russische oligarg.
En ook de overeenkomsten en verschillen van het werken als auteur of architect paseerden de revue. 'Hoewel fictief is een verhaal eigenlijk ook een constructie', maar de schrijver hoeft weer geen rekening te houden met zijn 'gebruikers' en ook de invloed van een opdrachtgever ontbreekt. Grunberg had bij zijn gastschrijverschap aan de TU Delft trouwens wel gemerkt dat vooral architectuurstudenten veel 'taliger' waren dan de anderen, en de uitgever vertelde later dat er zelfs een debuterende romanschrijver uit die toenmalige groep is voortgekomen.
Omgekeerd blijkt er bij Nederlandse schrijvers veel belangstelling te bestaan voor het architectenvak: dit jaar zal er nog een aantal romans met een architect als hoofdpersoon verschijnen...



Kortom, in een ontspannen setting en losjes gepresenteerd kwamen de beide gesprekspartners aardig uit de verf. Ook interessant om Grunberg eens in levende lijve te zien, met zijn zeer bescheiden postuur, maar tot en met de sokken van Paul Smith perfect gekleed. En ook Nanne de Ru ziet er bijzonder uit tegenwoordig; met zijn hoog gefriseerde haar in het 50-er jaren knipmodel van Gary Cooper [in diens filmrol als architect Howard Roark]. Bij het verlaten van de zaal, vanzelfsprekend voorzien van een gesigneerd exemplaar van de nieuwe roman, mijmerden we nog wat na bij het uizicht op de witte brug van Grimshaw, ditmaal in het decor van een Hollandse regenlucht. Dacht Grunbergs architect met een operagebouw de vrede te brengen in Bagdad, nog maar 25 jaar geleden leidde het nieuwe operagebouw van Cees Dam tot enkele jaren oorlog in het vredige hartje van Amsterdam...



[Zie hier voor een uitgebreider verslag van de avond en bekijk ook eens de eigen website van Arnon Grunberg.] - 06 juni 2012 - BOX 1.613

* Inschrijving Jonge Architecten Prijs 2012 geopend

Zoals we al eerder aankondigden gaat het nieuwe seizoen van de Jonge Architecten Prijs nu van start. Met als doel: 'het genereren van naamsbekendheid voor jonge architecten' organiseren we dit jaar drie bescheiden ontwerpcompetities, met - naast de eer - een geldprijs van 5.000,- Euro voor de winnaar van het eindklassement. Bezoek de website www.jongearchitectenprijs.nl voor alle nadere informatie over hoe je kunt inschrijven en inzenden.
De jury bestaat uit: Michiel van Raaij - hoofdredacteur architectenweb en AWM, Marc Reniers - architect en directeur M3H Architecten, Christiaan Weijts - auteur en columnist nrc-next en de Groene en Bart Eijking en Patrick de Louwere - oprichters van eijkingdelouwere en Studio Lawrence.



Deelname staat open voor masterstudenten architectuur (ook interieurarchitectuur) en jonge architecten (ook interieurarchitecten) tot 40 jaar (peildatum 01 januari 2012) en we vragen een bescheiden bijdrage in de organsatiekosten van € 25,- per ronde of € 50,- voor deelname aan de gehele cyclus van drie ontwerprondes. Inschrijving staat open tot en met 30 juni aanstaande. Deadline inzenden 1e ronde is maandag 09 juli 2012.



De 3 ontwerpopgaves in een notedop: de 1e ronde vraagt het ontwerp van een afsluitbare werkruimte in een woonkamer, de 2e ronde betreft een afsluitbare woonruimte (met voorzieningen) in een leegstaand gebouw en in de 3e ronde wordt het ontwerp van een starterswoning of een cluster starterswoningen gevraagd. Voor de laatste twee opgaves zijn we in gesprek met potentiele opdrachtgevers om via een nadere uitwerkingsronde realisatie van een of meer winnende ontwerpen mogelijk te kunnen maken.
[Elke ronde eindigt met een prijsuitreiking, een expositie en een catalogus met daarin opgenomen alle ingezonden plannen. De JA Prijs 2012 wordt gesteund door hoofdsponsor BNA.] - 01 juni 2012 - BOX 1.612

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.

*

© 1997-2012. Copyright ArchitectenWerk.