Duivesteijn

"lk pleit voor afschaffing van de staatsarchitectuur. Als de overheid consequent is in de bevordering van de marktwerking, dan moet de ruimtelijke ordening en woningbouw ook worden geliberaliseerd. En zelfs het architectonische beeld: laat de mensen zelf bepalen hoe hun woningen worden. Ik werk nu met projectontwikkelaar Era aan een plan om deze geliberaliseerde woningbouw vorm te geven."

Carel Weeber wil af van het rijtjeshuis

"Het is heel simpel. De overheid geeft 25 kavels per hectare uit. Aan een zijde van die kavels lopen wegen. De overheid schrijft voor dat de delen van de kavels aan de weg voor zestig procent mogen worden bebouwd, en dat de stroken grenzend aan de andere kavels voor tachtig procent uit tuin moeten bestaan. Maar verder zijn de grondeigenaren vrij om te bouwen wat ze willen. In mijn ideaal gaan ze naar een bouwwarenhuis, een soort Gamma, dat door de overheid goedgekeurde huisonderdelen in verschillende varieteiten verkoopt. Ze geven aan het bouwwarenhuis op welke onderdelen ze voor hun huis willen. Een week later rijdt er een vrachtwagen naar de kavel en het gewenste huis wordt in elkaar gezet. Tenslotte belt de eigenaar de gemeente op om zijn huis aan te laten sluiten op het gas- en elektriciteitsnet."

Leidt dit niet tot een eenvormige huizenzee? Gaat Nederland er dan overal hetzelfde uitzien?

"Ja, maar dat is nu ook al het geval. Zet me neer in Nieuwegein of Zoetermeer en ik kan je niet vertellen waar ik ben. Ook de nieuwbouwwijken op de Vinex- locaties zullen op elkaar lijken, want de esthetische controle van de welstands commissies zorgt voor orde en netheid. In Nederland bestaat sinds 1901 de traditie van 'eindbeeld-planning' in de stedenbouw. In het beroemde Amsterdam- Zuid van Berlage, maar ook in de naoorlogse uitbreidingen als Amsterdam- West van Van Eesteren, bepaalden de stedenbouwers in grote lijnen hoe de woningen zouden worden. In huidige wijken als Kattenbroek van Ashok Bhalotra is het niet anders. De stedenbouw durft in Nederland niet zonder eindbeeld te ontwerpen. Ik vind dat de stedenbouwer eens moet durven alleen een kader aan te geven dat door de bewoners zelf kan worden ingevuld."

"Dit is niet alleen in overeenstemming met de toenemende liberalisering van de samenleving, maar heeft ook esthetische voordelen. Als je mensen hun eigen huis laat bouwen, wordt de variatie veel groter. De huidige welstands commissies zijn bij hun beoordelingen gericht op 'samenhang', maar een ordelijk stadsbeeld is esthetisch kwetsbaar. Uniformiteit wordt door de uitzondering doorbroken; orde wordt door de geringste verstoring al teniet gedaan. Een stadsbeeld gebaseerd op wanorde en toeval is door de variatie esthetisch minder kwetsbaar."

Een argument van de overheid om voor de Vinex-locaties te kiezen voor compacte uitbreidingen bij grote steden is dat bebouwing in lage dichtheid leidt tot onaanvaardbaar meer verkeer.

"Gespreide bebouwing levert inderdaad problemen op. Men wijst dan altijd op Los Angeles waar iedereen elke dag uren in de file zou staan. Maar Los Angeles is ontstaan in een tijd dat een werknemer fysiek aanwezig moest zijn op zijn werkplek. Computers zullen dit laatste in veel gevallen overbodig maken, arbeid krijgt een ander karakter. Er zal steeds meer met computers thuis worden gewerkt, de behoefte aan mobiliteit neemt af. En de auto's die nog rijden, zullen beslist milieuvriendelijker worden. De voortschrijdende techniek zal gespreid, zelfvoorzienend en licht wonen mogelijk maken. Dure riolen worden overbodig; iedereen krijgt een sceptische tank voor zijn afvalwater. Zonnecollectoren worden steeds goedkoper en zullen steeds meer voorzien in de eigen energie behoefte van huishoudens."

Een ander argument tegen gespreid wonen is dat Nederland misschien niet zozeer vol raakt, maar wel dat overal in het land bebouwing zichtbaar zal zijn en dus vol lijkt. Echte leegte zal straks nergens meer bestaan.

Naar het begin

Top pagina