* Bloem van Ben voor Battery Park NY



400 jaar geleden voer het Nederlandse VOC-schip van Henry Hudson via de rivier New York binnen, dat toen als stad natuurlijk nog niet bestond... Deze maand maakte een piloot een spectaculaire noodlanding met zijn Boeing op diezelfde rivier, die zijn naam kreeg via die eerste kapitein Hudson. Gisteren presenteerden burgemeester Cohen en staatssecretaris Timmermans het Nederlandse cadeau in het kader van de viering van die 400 jaar betrekkingen tussen New York en Amsterdam: een paviljoen in Battery Park naar ontwerp van Ben van Berkel van UN Studio. Het vrijgevormde bloem- of zo u wilt pasta-vormige gebouw zal verpozing bieden in allerlei vormen aan de 70.000 dagelijkse forensen die hier de rivier oversteken en natuurlijk aan de miljoenen bezoekers en toeristen die het park jaarlijks bezoeken. De gevels zullen voorzien zijn van LED-verlichting, zodat ook 's nachts een opvallend en wisselend beeld kan ontstaan. Ben zegt er zelf over: "It is the ideal site for a permanent commemoration of 400 years of Dutch history in New York, because it is steeped in a sense of a shared past and looks directly toward the harbor where Henry Hudson sailed, but is also entirely focused on the future by virtue of its role as a modern transportation hub within the constantly changing scene of Lower Manhattan. This is a site where history meets the future." Tenslotte konden we nog nergens vinden wanneer het paviljoen precies gereed zal zijn.






- 29 januari 2009 - BOX 1.425


* Recessie merkbaar, architecten reageren wisselend



De Volkskrant heeft naar aanleiding van het faillisement van EEA - zie BOX-bericht hieronder - een rondje gebeld langs een aantal belangrijke NL architectenbureaus. Ze komen in een artikel vanmorgen tot de conlusie, dat bij die vijfsterren bureaus de recessie al goed merkbaar is geworden, maar dat er zeer verschillend op wordt gereageerd. OMA liet inmiddels al 50 van zijn 300 medewerkers gaan, maar heeft het werk goed gespreid over de wereld. Mecanoo houdt alles vooralsnog scherp in de gaten en MVRDV moet vooral harder werken om opdrachten binnen te halen, vanwege de exponentieel toegenomen concurrentie. In alle gevallen blijkt een flexibel georganiseerd personeelsbestand - altijd zo'n 20% op tijdelijk contract - voor het goed pareren van het begin van een dergelijk inzakkende markt nog redelijk soelaas te bieden.
Update 28 januari: zie ook het artikel in CoBouw met als kop: 'Architecten ontdoen zich van personeel'.
[Zie hier voor het volledige bericht. De Bond van Nederlandse Architecten BNA heeft vanaf begin januari een 'helpdesk kredietcrisis' voor architecten ingericht.] - 27 januari 2009 - BOX 1.424/Volkskrant


* Inbo meest productieve bureau van 2008

Net als vorig jaar werden we door de redactie van het vastgoedmagazine van PropertyNL gevraagd om een Top-25 van meest productieve architectenbureaus in het commerciele vastgoed [kantoren en winkels] samen te stellen. Bij de samenstelling is gebruik gemaakt van de projectlijsten die zijn opgenomen in de editie 2008 van het jaarboek 'Nieuw Commercieel Vastgoed in Nederland in feiten en cijfers', gezamenlijk uitgegeven door de Neprom en PropertyNL. Door nader onderzoek via internet en/of door rechtstreekse informatie van de opdrachtgevers is aan deze projecten de naam van het ontwerpende architectenbureau toegevoegd. In de uiteindelijke lijst is het gerealiseerde b.v.o. van de opgeleverde projecten per architect getotaliseerd. In de publicatie van vorig jaar zijn de projecten opgenomen die gedurende twee jaren [2006 en 2007] zijn opgeleverd. Om de lijsten niet te laten overlappen zijn nu alleen de opgeleverde projecten over 2008 meegeteld. Daarom zijn de totalen van gerealiseerde m2 in deze uitgave over het algemeen lager dan die van vorig jaar.
Onderstaand de lijst voor 2008, die - samen met een toelichting op de architecten en een beschouwend artikel - werd opgenomen in het decembernummer 20 van PropertyNL Magazine:



[Zie hier voor de lijst van vorig jaar, die werd aangevoerd door AGS en hier de eerste lijst in 2006 die toen door de redactie zelf werd samengesteld.] - 23 december 2008 - BOX 1.416/PropertyNL


* EEA [buro van Erick van Egeraat] is failliet



Er is nu ook in de architectuur een eerste slachtoffer van de kredietcrisis, hoewel ons nog niet bekend is of er ook andere oorzaken aan ten grondslag liggen... Vandaag meldt CoBouw dat EEA - het architectenbureau van Erick van Egeraat is omgevallen. Uit het bericht: "Het architectenbureau van Erick van Egeraat (EAA) is failliet. Dat bevestigt advocatenkantoor De Bok Roijers Gasseling dat het faillissement zal afhandelen. [...] Bij Erick van Egeraat werken 150 mensen. Het architectenbureau heeft vestigingen in Rotterdam, Londen, Boedapest, Praag en Moskou. EEA ontwierp onder meer kantoorgebouw The Rock in Mahler4 op de Zuidas in Amsterdam, Sumatra-project onderdeel van het Uberseequartier (Hafencity) in Hamburg, de herontwikkeling van winkelcentrum Woensel in Eindhoven, het hoofdkantoor van ING in Boedapest, een eilandengroep van 330 hectare voor de kust van Sochi in Rusland, en wolkenkrabber Moscow City kavel 9 in Moskou." Nog onbekend is hoe het actuele werk van het bureau zal worden afgerond, c.q. zal worden voortgezet.
Update 14.00 uur: Van Egeraat blijkt - zoals te lezen in een actueel nieuwsbericht van Building Design - zelf zijn faillissement te hebben aangevraagd, vanwege het tijdelijk stoppen van een aantal belangrijke projecten. De betrokken curator spreekt vervolgens over de mogelijkheden van voortzetting van de 50 onderhanden projecten of het met financiering van een nieuwe partner doorstarten van het bureau.Zie hier voor het volledige bericht.
[Op de foto Van Egeraat in betere tijden, hier samen met Vladimir Poetin. Erick van Egeraat was medeoprichter van Mecanoo. Daar vertrok hij in 1995 met medeneming van zeventien medewerkers om Erick van Egeraat Associated Architects op te richten.] - 23 januari 2009 - BOX 1.423/CoBouw/BD-Online


* Aad Veenman voorzitter nieuwe jury in Utrecht



Verantwoordelijk CDA-wethouder Harm Janssen maakte afgelopen woensdag bekend dat Prof. Dr Ir Aad Veenman, oud topman van de Nederlandse Spoorwegen, is benoemd tot voorzitter van de jury die de ingediende ontwerpen voor de Utrechtse bibliotheek opnieuw moet gaan beoordelen. Tevens zullen wethouder Cees van Eijk en iemand van Artplex zitting nemen in de jury. In samenspraak met Veenman zullen nu drie architecten [wie zou daar nog aan mee willen doen na de eerdere fiasco's?] worden benaderd voor deelname, waarna de jury half februari met haar werk kan beginnen. We houden u op de hoogte van de ontwikkelingen.
[Zie ook Box-bericht 1.418 hieronder. Veenman kende een indrukwekkende carriere voordat hij kortgeleden met pensioen ging als president van de Raad van Bestuur van de NS. Hij begon als machine bankwerker en werkte zich via de Uts en Hts op tot werktuigkundig ingenieur. Tenslotte promoveerde hij en was - naast zijn werk bij Hoogovens en Stork - ruim tien jaar deeltijdhoogleraar aan de TU Delft.
N.B.: Omdat de maker van de oorspronkelijk bij dit bericht opgenomen - en vrijelijk via Internet verspreide - foto van Aad Veenman, fotograaf Michel van Bergen een financiele vergoeding eiste voor het gebruik, hebben we deze kortgeleden op zijn uitdrukkelijk verzoek verwijderd.] - 23 januari 2009 - BOX 1.422/AD


* Drie winnende bruggen voor A6 naar Almere



Gisteren maakte minister van V&W Camiel Eurlings de drie winnaars bekend van een prijsvraag voor ontwerpers voor een nieuwe Hollandse brug. Het betreft de verbrede en/of verhoogde oeververbinding naar Almere. Drie teams mogen hun ontwerp nader uitwerken: de architecten zijn Bureau voor Stedenbouw en Architectuur Wim de Bruijn [zie boven] die een dubbeldeksbrug maakten met rechthoekige portalen in oplopende hoogte, Hans van Heeswijk [zie midden] met een dubbeldeksvariant op een eerder brugontwerp van zijn hand, en Achterbosch in combinatie met Onix, die hun Friese brug in maat en schaal uitbouwden tot een enkeldekse variant met enorme houten spanten [zie beneden].



De drie bijzondere ontwerpen werden gekozen uit 72 inzendingen. Deze prijsvraag laat weer eens zien hoe geschikt het middel is om een goed ontwerp boven tafel te krijgen en toch een ieder de kans te geven om mee te dingen naar een dergelijke belangrijke overheidsopdracht.






[Zie voor alle nadere info de website van Rijkswaterstaat. De jury bestond uit Leo Wagemans - hoogleraar civiele techniek, Jan Brouwer, Fred Delpeut - h.i.d. RWS, Adri Duivesteijn, Berdie Olthof - landschapsarchitect, Marina de Vries - architectuurcriticus en Frans van Vugt - wethouder Naarden.] - 20 januari 2009 - BOX 1.421/RWS


* Claus en Kaan ontwerpen woonwijk bij Barcelona



Architect Kees Kaan [Claus en Kaan Rotterdam] ontwerpt een compleet nieuw stadsdeel van ongeveer 150 hectare in de gemeente Prat, bij Barcelona. Hij won een internationale prijsvraag, waarover onder meer op Skyscrapercity werd gepubliceerd; daar is ook te vinden wie er nog meer in competite waren voor deze enorme opdracht. Kaan werkt in Spanje samen met de stedenbouwkundige Jaume Carné.



Het nieuwe stadsdeel verrijst bij de rivier de Llobregat langs de autowegen en railwegen die het centrum van Barcelona verbinden met de luchthaven in de agglomeratie. In het gebied, El Prat Nord genaamd, komen naast kantoren, bedrijven en voorzieningen ongeveer vijfduizend woningen.Van Claus en Kaan komt in Spanje binnenkort een groot gebouw in uitvoering: de faculteit farmacie van de universiteit van Granada. In 2007 behoorden ze tot de 10 architectenbureaus die een uitbreidingsplan mochten maken voor het stadion van FC Barcelona, Nou Camp.

[Zie voor het bedoelde artikel de website van Skyscrapercity en zie ook het eerdere BOX-bericht over de prijsvraag rond Nou Camp.] - 19 januari 2009 - BOX 1.420/NRC


* Timmermans onverwachte promotor NL Architectuur



We kijken elke avond even naar Pauw en Witteman bij de VARA, de mannen die ooit na hun snijdende afscheidsinterview met Carel Weeber aan de opvolgende gast durfden te vragen: 'Wie was er erger voor Rotterdam, Weeber of de Duitsers..." En we zagen daar afgelopen dinsdagavond staatssecretaris voor Europese Zaken Frans Timmermans [zie screenshot boven]. Hij was uitgenodigd omdat de Volkskrant een toespraak van hem over het nieuwe cultuurbeleid voor het buitenland had overgenomen, met als thema 'Nederland is cool'. Gedurende het interview groeide echter onze verbazing, want op de vraag wat er dan zo 'cool' was aan de vaderlandse cultuur, bleek Frans voornamelijk te reageren met een lofzang op de Nederlandse architectuur, haha! En hij kende de namen van wel drie of vier architecten gewoon uit zijn hoofd: "Rem Koolhaas [China], Francine Houben [Tirana], Ben van Berkel..." en hij fluisterde in een tussenzinnetje zelfs nog net verstaanbaar "Cees Dam". Het was voor ons een onverdeeld genoegen om een zo onverwachte promotor van de Nederlandse ontwerpkracht mee te maken. Zeker nu zijn verantwoordelijk cultuurcollega Plasterk zo achterblijft bij zijn voorgangers, vooral als het gaat om het vrijmaken van overheidsgeld voor ons vak. Toch werden de internationale promotiepotjes door dit kabinet wat beter gespekt, getuige het nieuwe programma DDFA [Dutch Design Fashion and Architecture]. Click hieronder voor het volledige embedded interview van ongeveer 9 minuten.



[De bedoelde toespraak van Timmermans is te vinden op de website van de Volkskrant en de vorig jaar uitgebrachte nota met als titel 'Grenzeloze Kunst' is te downloaden via de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken.] - 15 januari 2009 - BOX 1.419/P&W


* Architecten, de Bouw en het Recht

Steeds vaker staan architecten en opdrachtgevers voor de rechter, vooral als het gaat om onenigheid over de uitslag bij Europese aanbestedings procedures. In het geval van de Utrechtse Bibliotheek ++ had de jury het ontwerp van Rapp + Rapp uitgekozen voor nadere uitwerking. Later bleek dat bij de puntenwaardering een kennelijke fout was gemaakt en kende de gemeente Utrecht het project toe aan VMX Architects [zie beide plannen in beeld hieronder - Rapp links]. Rapp spande een kort geding aan en gisteren kwam het vonnis van de voorzieningenrechter: de beoordeling was zo onzorgvuldig dat een nieuwe jury - disciplinair precies zo samengesteld, volgens exact dezelfde tien criteria en met exact dezelfde presentaties van de architecten - de plannen opnieuw moet beoordelen. Het vonnis leest als een jongensboek of een detective; de procedure hing van knulligheid aan elkaar.... We zijn benieuwd naar de nieuwe uitslag en wanneer het gebouw er zal staan, want daar was het toch - denk aan het Rijksmuseum - om begonnen nietwaar?



Maar ook in de bouwregelgeving is al jaren van alles mis. Het Bouwbesluit verwijst op vele plaatsen naar de NEN-normen als het gaat om de uitwerking van de nadere regelgeving. Maar voor die vele normen moet aan het Nederlands Normalisatie Instituut [NEN] betaald worden en het gaat dan vaak om grote bedragen. CBB/Knooble uit Arnhem had daar genoeg van en spande een rechtszaak aan om die normen - juist omdat ze onderdeel vormen van de wettelijke regels - gratis ter beschikking te krijgen. De zaak bleek zo ingewikkeld en de belangen zijn zo groot, dat de rechter een jaar deed om tot een uitspraak te komen. Maar die kwam op 31 december jongstleden en was glashelder: de normen maken geen deel uit van de wet, want zijn nooit in de Staatscourant gepubliceerd... en we moeten vanwege het auteursrecht gewoon blijven betalen voor de normen. NEN blijkt dus de grote verliezer want we hoeven die normen niet meer toe te passen. Op de eigen website staat dan ook een persbericht met de eufemistische slotzin: "Normalisatie blijft een doeltreffende vorm van zelfregulering, niet alleen in de bouwsector maar in alle bedrijfstakken."
[Het complete vonnis over de bibliotheek is te vinden op www.rechtspraak.nl bij de rechtbank Utrecht. Het vonnis is de NEN zaak is te downloaden van de webiste van Knooble. Zie ook eerdere BOX-berichten, zoals over de rechtsgang rond de aanbesteding van het stadhuis/station van Delft.] - 10 januari 2009 - BOX 1.418/Boot Advocaten


* ArchitektenCie leidt nieuwe ArchitectenWerk TOP40



Hij is er weer... de nieuwe TOP40 waarin we elk seizoen proberen te laten zien aan welke architectenbureaus de respectievelijke redacties van de vaderlandse architectuurbladen aandacht hebben besteed. Vooral grote bureaus zoals cepezed, Meyer en Van Schooten, Heren 5, Merkx + Girod, Search, Claus en Kaan, Kraaijvanger en Meyer en Van Schooten zijn dit jaar in de top-tien geeindigd, met de ArchitektenCie als grote winnaar. Maar ook een aantal kleinere en/of jonge architectenbureaus, zoals Next Architects - genomineerd voor de NAi Prize en winnaar van de LAi Prijs 2008, Atelier Kempe Thill en Origins Architecture kwamen dankzij een serie belangrijke opleveringen bovenaan de lijst terecht. De toptien wordt afgesloten door 'Architect van het Jaar' Rudy Uytenhaak.
[Op de foto het interieur van het nieuwe Conservatorium in Amsterdam van de hand van Frits van Dongen van de Cie. Voor de lijst namen we dit jaar niet vier maar drie vakbladen mee. Van 'dax magazine' verschenen nog maar vier nummers en de inhoud bevatte veel buitenlandse projecten, zodat de weinige Nederlandse projecten onevenredig zwaar zouden meetellen. Daarom nu alleen met een telling van de pagina's van 'de Architect' (16 nummers), 'ArchitectenWeb Magazine' (8 nummers) en 'Architectuur NL' (10 nummers).] - 02 januari 2009 - BOX 1.417



Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.



*

© 1997-2009. Copyright ArchitectenWerk.