* Stadhuis Zeewolde van Wim Quist verdient beter lot

Kortgeleden hoorden we dat het stadhuis van Zeewolde, een bescheiden maar zeer zorgvuldig ontworpen gebouw van de hand van architect, oud-hoogleraar en oud-Rijksbouwmeester Wim Quist, architectonisch uiterst knullig, technisch onvolkomen en beeldend zelfs walgelijk wordt verbouwd door het bureau Korfker en Ter Horst Architecten uit Emmeloord.






Het gebouw is nu bijna dertig jaar oud en staat vandaag de dag nog te stralen in de zon. Met de van Quist bekende eenvoudige opbouw. Ditmaal twee licht schuin - in de richting van de haven - geplaatste kantoorvleugels, met een centraal gedeelte waarin de representatieve functies zoals de raadszaal zijn ondergebracht. De draagconstructie is deels zichtbaar gehouden en de buitengevels hebben aluminium kozijnen opgenomen in metselwerk [in een lichtgekleurde Röbensteen], dat er na die dertig jaar ook nog als nieuw uitziet. Technisch uiterst efficient gedetailleerd: met ventilatiestroken, buitenzonwering en te openen ramen in de kozijnen. En met op de aangewezen plekken ingenieuze waterslagen die vlek- en vuilvorming op de gevels hebben voorkomen.






Waar men dertig jaar lang met de verwarming, de dauerluftung en de te openen ramen eenvoudig zijn eigen klimaat kon regelen, wordt het gehele gebouw nu aan de beademing gelegd, blijkbaar nodig omdat het 'nieuwe werken' wordt geintroduceerd. De kantoorkamers worden eruit gesloopt en de verdiepingen worden vervolgens grote open ruimtes. En om dan aan de arbo-regels te kunnen voldoen, betogen de ontwerpers - mede onder de leiding van adviesbureau Stevens en Van Dijck - dat er een complete luchtbehandelingsinstallatie moet worden aangelegd. Die overigens meer dan de helft van de beschikbare bouwsom [1,3 van de 2,5 miljoen budget] omvat. Hieronder is een toekomstplaatje te zien van een van die kantoorvloeren.






Direct is te zien dat de ontwerpers hebben gekozen voor een goedkoop 60-60 plafonnetje dat nota bene evenwijdig aan de gevels is gelegd, waardoor langs alle - ten opzichte van die gevels schuinlopende - betonbalken moet worden geknipt. Terwijl de plafondplaten actueel evenwijdig aan die balken liggen en alleen aan de gevelzijde zijn afgeschuind, een snijlijn die meer dan twee keer korter is.
Het zou natuurlijk veel logischer en slimmer zijn om een in kantoorgebouwen gangbaar bandrastersysteem - met daartussen vlakke plafondpanelen - evenwijdig aan de balken te kiezen, zoals hieronder bijvoorbeeld ook in gebouw De Rotterdam, het grootste kantoorgebouw van Nederland is toegepast. Met het bijkomende voordeel dat je ook nog op elk bandraster om de 1,80 m eenvoudig toekomstige wanden kan plaatsen.






Overigens is het in de gepresenteerde plannen nog volstrekt onduidelijk hoe al die kanalen voor de luchtbehandeling worden opgenomen. Boven of onder die plafonds? Erboven betekent dat de kanalen dwars door de betonbalken heen moeten. Met sparingen van minimaal rond 25 centimer doorsnede die de draagkracht van die balken ongetwijfeld tot op de grens van de mogelijkheden brengen. En als ze toch onder die plafonds terechtkomen, zien we ze nu op de gepresenteerde tekeningen nog niet...
Nog los van de enorme paketten condensors en andere apparatuur die op de daken van de kantoorvleugels en de raadszaal moeten worden geplaatst. De welstandscommissie heeft inmiddels tweemaal getekende voorstellen voor die dakopbouwen gezien en ze beide keren afgekeurd. De gemeenteraad, die daarover uiteindelijk moet beslissen, heeft zelfs nog helemaal niets van die klimaatbehandeling mogen aanschouwen.






Dan de vergroting van de raadszaal, hierboven te zien in de actuele staat. Met een al eerder op advies van Quist vegrote vergadertafel naar ontwerp van Marijke van der Wijst. De gemeente Zeewolde groeit nog steeds en daarom moeten er meer zitplaatsen komen voor raadsleden en wordt ook de publieke tribune uitgebreid voor die tien tot twaalf raadsvergaderingen per jaar.
Hieronder is het gekozen ontwerp te zien. De vergaderkamer van burgemeester en wethouders wordt bij de raadszaal betrokken en omgebouwd tot een via treden oplopende publieke tribune, die dan ook voor die andere 355 dagen nergens anders meer voor gebruikt kan worden... De raadszaal krijgt een vreemde lange vorm, die niet eens de schuine betonbalk volgt, maar op vreemde wijze aan de bestaande trap is vastgebouwd. Waardoor het daar rijkelijk van boven binnenkomende daglicht verdwijnt...




In het andere deel van de belangrijkste verdieping wordt een zogenaamd werkcafe gemaakt, zie beeld hierboven. Dat wat ons betreft met zijn houten keukenstoelen en bruine glazen hanglampen eerder doet denken aan een overjarige voetbalkantine dan aan een representatieve lunchruimte.
Voor de volledigheid is het interessant om ook nog een andere variant van deze ontwerpers te tonen, vooral om te laten zien dat ze van het gebouw, maar ook van het architectenvak weinig hebben begrepen. Je ziet een nog grotere raadszaal, waarvoor de aanwezige toiletgroep moet verdwijnen. Maar kijk nu eens hoe de vervangende toiletten aan de buitengevel zijn geplakt... Nu horen toiletten natuurlijk niet aan de gevel, daar kunnen immers mensen 'wonen of werken'. Maar als je dat dan toch doet, zorg er dan tenminste voor dat de wanden aansluiten op de gevelstijlen en niet zoals hieronder te zien tegen het glas worden geplakt! Knoeiwerk van de bovenste plank dus.



Daarom zo mooi om hieronder te laten zien hoe het wel kan, met een eenvoudige variant van de hand van Wim Quist zelf. Hij haalt ook de toiletgroep naast de zaal weg, maar verplaatst hem spiegelsymmetrisch naar de overzijde van de gang, gecombineerd met een pantry en een ruime garderobe. Quist handhaaft ook de vergaderkamer van B&W [zie foto onder de tekening]. Weer een te slopen ruimte gewonnen...
Hij maakt vervolgens een glazen wand tussen de raadszaal en de halruimte. Twaalf avonden per jaar gaat die glaswand open en kan het publiek vanuit de ruime hal het raadsdebat perfect volgen. Op de andere dagen biedt die hal de gevraagde lunchruimte. Een doeltreffend ontwerp, in een middag bedacht en geschetst door een uiterst vaardige architect en cadeau gedaan aan het College van Zeewolde. Enig antwoord: 'Te duur meneer Quist, past niet binnen ons budget.' Het is maar waar je je geld aan uitgeeft...






Tot besluit de ontwerpbeslissingen voor de ontvangsthal voor het publiek op de begane grond. Die oogt nu inderdaad wat rommelig, maar de ontwerpers scheppen ook hier de keukentafelsfeer, zie beeld hieronder. De huidige open trap wordt dichtgetimmerd en omgebouwd tot een Duits of Oostenrijks dorpscafé. U kent ze wel van uw vakanties, met rondom die houten bankjes tegen de muren. Hier dan ook nog met nieuwe tegeltableaus als virtuele vloerkleden, waardoor je de tafels ook niet meer kunt verschuiven.






Terwijl er nu juist hele mooie verplaatsbare tafels in de ontvangstruimte staan [zie beeld hierboven]. Met prima stoelen die er nog als nieuw uitzien... Het is inderdaad maar waar je je geld aan uitgeeft.

Tenslotte nog het meest delicate onderwerp, de status van de gekozen ontwerpers, officieel ingeschreven als 'Korfker en Ter Horst Architecten' uit Emmeloord. Zie hieronder de inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Helaas voldoet deze naam niet aan de Wet op de Architectentitel, vooral omdat de ene eigenaar, de heer Korfker junior geen architect is.
Maar het is in de praktijk nog erger... het bureau presenteert zich op internet als 'Korfker Architecten' en eveneens op internet, maar hier zelfs op de toelichtende stukken voor de gemeenteraad ook nog als 'Korfker Interieurarchitecten'. Die bedrijven bestaan formeel niet en als ze wel zouden bestaan zouden de beide namen verboden zijn in het kader van de titelwet.






Bovenstaande constateringen over het slechte ontwerp en het formeel niet ingeschreven (interieur-)architectenbureau hebben we opgenomen in een inspraaktekst die we mochten voorlezen voorafgaande aan de raadsvergadering in Zeewolde op 24 september jongstleden. Vanwege de commotie die dat veroorzaakte werd het agendapunt gemeentehuis uiteindelijk verschoven naar de volgende vergadering op 05 november aanstaande. Daar hopen we wederom bij te zijn om dit waardeloze plan tenminste aangepast te krijgen, maar liever nog af te blazen en dan over te laten aan een waardige en vaardige architect.
Over de incorrecte naamgeving hebben we het Architectenregister geinformeerd en zij hebben de ontwerpers inmiddels gemaand om dat naamgebruik 'per direct te staken' [en inderdaad, sinds kort is de website www.korfkerinterieur.nl uit de lucht]. Bij de officiele bureaunaam 'Korfker & Ter Horst Architecten' geven ze het bureau 'enige tijd' om ook die naam uiteindelijk aan te passen. Mede omdat Korfker Sr. die wel architect is, maar die zijn bedrijf met de naam 'Ir A.A.Korfker Architectenbureau bv' heeft uitgeschreven, kennelijk nog aan het nieuwe bureau verbonden is...
We blijven de zaak uiteraard volgen en houden u via De BOX op de hoogte van het vervolg en de mogelijke afloop.
Naschrift 22-10-2015:
We zijn een petitie gestart om het stadhuis van de hand van Wim Quist te steunen tegen deze verbouwingsplannen. U kunt de petitie hier zien en als u wilt ook ondertekenen.
Naschrift 29-10-2015:
Inmiddels worden we door Korfker c.s. aansprakelijk gehouden voor de schade die wij hen berokkend zouden hebben met de publicatie van onze actie. Vanzelfsprekend accepteren wij die beschuldiging niet; met onze actie dienen wij slechts de architectuur en de architectonische kwaliteit. Wel hebben we besloten om een enkele passage in de tekst van het bovenstaande BOX-bericht nog preciezer te formuleren en om de link naar onze letterlijke inspraaktekst ongedaan te maken. Die is straks immers na te lezen in het openbare verslag van de betreffende raadsvergadering.

[Zie ook een interview dat we voorafgaand aan de raadsvergadering hadden met de lokale krant De Stentor.] - 12/22/29 oktober 2015 - BOX 1.695


* Beumer ook in zijn Maastrichtse tijd in de fout

De zaak Beumer wordt steeds pijnlijker. Begon het met opdrachten aan zijn levenspartner, redacteur onderzoek Joep Dohmen van NRC Handelsblad ontdekte dat hij ook betalingen verrichtte aan zijn eigen modebedrijf, nota bene met subsidiegelden van de Stichting Co-Lab die hem als voorzitter waren toevertrouwd. Zo langzamerhand wordt het een continuing story want Dohmen ontdekte ditmaal dat Beumer ook in zijn Maastrichtse tijd, als directeur van Marres en NAiM/Bureau Europa opdrachten gaf en betalingen verrichtte aan zijn modebedrijf Trots b.v. Daar ging het om een totaalbedrag van 38.000,- euro, getuige Dohmens artikel op de NRC-cultuurpagina van afgelopen vrijdag [zie hier voor het complete verhaal - daar ook het commentaar van de architecten in de Raad van Toezicht: Steef Luijten en Jo Coenen].



Inmiddels wordt er naar die eerste opdrachten bij Het Nieuwe Instituut onderzoek gedaan door een onafhankelijke commissie. Voor de rest blijft het opvallend stil. Vandaar dat wij zowel directeur Birgit Donker van het MondriaanFonds als de voorzitter van de Raad van Toezicht aldaar, mevrouw Mr Annelies van der Pauw hebben gevraagd om nu nader onderzoek te doen naar de financiele verantwoording van genoemde Stichting Co-Lab. Omdat beide dames daar op dit moment geen reden toe zien, schreven we gisteren maar weer een brief aan minister Bussemaker van OC&W. Met het beleefde doch dringende verzoek om dat onderzoek dan maar vanuit het ministerie - als subsidiegever van het MondriaanFonds - te organiseren. We zijn weer benieuwd naar haar antwoord. Zie hier de complete brief aan de minister.

[Zie ook de eerdere BOX-berichten over deze ontluisterende zaak hieronder.] - 30 september 2015 - BOX 1.694/NRC


* Wordt Tijdelijk Modemuseum Beumers Waterloo?

Komend weekeinde wordt de ronkend aangekondigde expositie 'Het Tijdelijk Modemuseum' in Het Nieuwe Instituut feestelijk geopend. Vandaag publiceert NRC een uitgebreid artikel van de hand van onderzoeksredacteur Joep Dohmen dat ongetwijfeld een deel van die feestvreugde zal drukken. De BOX signaleerde eerder dat de HNI-directeur met het subsidiegeld voor die expositie rechtstreeks opdrachten gaf aan zijn levenspartner, architect Herman Verkerk, zijn voormalige zakenpartners Alexander van Slobbe en Francisco van Benthum en aan José Teunissen, nota bene lid van de eigen Raad van Toezicht van het HNI [zie hier ons eerdere BOX-artikel]. Wij stelden daarover vragen aan de RvT en aan minister Bussemaker van OCW, maar die vonden het allemaal goed. Toch wordt de zaak nu onderzocht door een commissie van drie deskundigen op het gebied van governance [zie BOX-bericht hier direct onder].



Naar nu blijkt bleef het echter niet bij die paar opdrachten voor deze actuele expositie. Beumer stelde ook andere mensen uit zijn netwerk aan bij het Nieuwe Instituut en Joep Dohmen ontdekte dat Beumer in eerdere rollen op zijn zachtst gezegd nogal losjes omsprong met aan hem toevertrouwd belastinggeld ter stimulering van jonge modeontwerpers. Het betreft de stichting Co-Lab die onder zijn voorzitterschap tussen 2006 en 2009 werd gesteund met een kleine half miljoen euro vanuit het Fonds BkVB en de Mondriaanstichting. Na lezing van Dohmens artikel [zie hier compleet] kun je de conclusie trekken dat Beumers handelen daarin onthutsend en ontluisterend was. Op de achtergrond hebben we delen van dat onderzoek mogen volgen en we waren verbluft bij alle feiten die stapsgewijs boven tafel kwamen. Het zou nuttig zijn als het huidige Mondriaanfonds de financiële handel en wandel van die stichting Co-Lab nog eens nader laat onderzoeken, kan het zijn door een forensische accountant.



Los van mogelijk vervolgonderzoek heeft Beumer nog wel het een en ander uit te leggen, de onthullende feiten uit het onderzoek van Joep Dohmen kunnen wat ons betreft niet zonder gevolgen blijven. Maar goed, daar hebben we zelf geen invloed meer op, de berichtgeving van vandaag in NRC Handelsblad krijgt ongetwijfeld een geheel eigen dynamiek.
Net zoals de subsidiestroom vanuit de culturele fondsen soms onnavolgbare wegen kiest: Begon het onderzoek met de opdracht van Guus Beumer aan Eventarchitectuur, het bedrijf van zijn levenspartner Herman Verkerk, die opdracht bleek te passen in een patroon, want Beumer gaf met overheidsgeld in totaal al 29 opdrachten aan zijn vriend [zie eerder artikel in NRC Handelsblad].
Binnenkort kunnen we het resultaat van al dat ontwerpwerk bekijken in de boekpublicatie 'Events, Celebrating the Temporary' waarvoor Eventarchitectuur nog in juli jongstleden ruim 24.000 euro subsidie kreeg toegekend vanuit het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie.

Update vrijdag 13.00 uur: Inmiddels verscheen de avondeditie van NRC Hnadelsblad op internet. Met daarin de inleiding op pagina 3 onder de kop 'Dubbelrol van kunstdirecteur met subsidies voor modeontwerpers'. Zie hier de integrale tekst.
En in 'Het Grote Verhaal' verscheen het belangrijkste corpus van het schokkende verhaal van Joep Dohmen op de twee pagina's 10 en 11 onder de kop 'Zakendoen met modesubsidies'. Zie daarvan hier de integrale tekst.

Update vrijdag 10.22 uur: Op NRCQ staat nu ook de nog ontbrekende inleiding bij het lange artikel, inclusief verklaringen van Guus Beumer zelf met zijn antwoorden op vragen van Joep Dohmen.
[De 'geknipte' persfoto van Beumer werd gemaakt door Bart Koetsier.] - 11 september 2015 - BOX 1.693/NRC/NRCNext


* Commissie onderzoek 'HNI-Gate' gepresenteerd

In een persbericht heeft de Stichting Cutuur+Ondernemen gisteren de drie leden van de commissie gepresenteerd, die onderzoek gaat doen naar het handelen van de Raad van Toezicht van het Nieuwe Instituut in Rotterdam. Zij doen dat op verzoek van die raad zelf, nadat er publieke discussie is ontstaan over de steun die de raad gaf aan opdrachten van directeur Guus Beumer aan zijn levenspartner architect Herman Verkerk en aan José Teunissen, nota bene zelf lid van de RvT van datzelfde instituut. Die zaak werd aangekaart door de BOX en verder onderzocht en uitgewerkt door Joep Dohmen, redacteur onderzoek van NRC Handelsblad, zie een van de berichten hieronder. Zie hier de eerdere verklaring van de RvT met de zes vragen aan de commissie.



De leden van de commissie zijn:

Marry de Gaay Fortman [zie foto links], advocaat en partner bij Houthoff Buruma en gespecialiseerd in publiek-private vraagstukken en (public) governance. Zij doceert aan de Governance University over boardroom dynamics. Tevens is zij commissaris bij VGZ en GVB en betrokken bij diverse culturele instellingen, recentelijk ook als (roulerend) voorzitter van de Nederlandse Vereniging Toezicht Cultuur (NVTC).

Wim van den Goorbergh [zie foto rechts], was voorzitter van de werkgroep die de Code Cultural Governance in 2006 heeft opgesteld en zit in het Comite van Aanbeveling van de herziene code (Governance Code Cultuur) die in 2013 gepresenteerd is. Van den Goorbergh heeft verschillende bestuursfuncties bij de Rabobank vervuld. Hij was van 2006 tot 2010 lid van het bestuur van Kunst & Zaken en daarna tot 2012 lid van de raad van toezicht van Cultuur+Ondernemen.

Tenslotte Edith Hooge [zie foto hieronder]. Zij is hoogleraar Boards and Governance in Education bij TIAS School for Business and Society. Daarnaast is zij directeur van het TIAS Governance LAB, een platform voor wisselwerking en uitwisseling tussen onderzoek, onderwijs en praktijk op het gebied van governance. Haar bestuurlijke ervaring is divers: Hooge was voorzitter van visitatiecommissies bij woningcorporaties en was actief als voorzitter of lid van monitoringcommissies 'good governance' voor branche-organisaties. Daarnaast heeft zij recent een 'governance-toets' uitgevoerd bij een groot overheidsbedrijf en leidde tweemaal een onderzoek naar de governance van organisaties waar een zedenincident plaatsvond. Sinds tien jaar begeleidt zij regelmatig evaluaties van raden van toezicht, raden van commissarissen en besturen, en geeft hierover advies.



Het resultaat van het onderzoek wordt uitgebracht aan de Raad van Toezicht van Het Nieuwe Instituut en zal openbaar worden gemaakt. Uiteraard zijn wij van De BOX als aanbrenger van de zaak zeer benieuwd naar de uitkomsten.

Update maandag 21 september:
In een aanvullend persbericht maakte de Stichting Cultuur en Ondernemen bekend dat het commissie-lid Marry de Gaay Fortman is vervangen door oud-kamerlid Marjet van Zuijlen [zie foto hieronder].



Marjet van Zuijlen is directeur-eigenaar van St. Anna BV. en zodanig actief als commissaris, adviseur en dagvoorzitter. Ze was onder meer lid van de Tweede Kamer (1994-2000), Senior Manager Deloitte (2000-2002) en Partner Deloitte (2002-2009) (Consultant). Parallel aan haar professionele loopbaan heeft Marjet vanaf het begin de rol van bestuurder en toezichthouder uitgeoefend. Daarbij is zij afwisselend lid of voorzitter van een bestuur, Raad van Commissarissen of Raad van Toezicht. Zij is bijvoorbeeld actief (geweest) op de terreinen welzijn, cultuur en informatie-en communicatietechnologie. Toegevoegde waarde kan zijn kennis van en ervaring met overheid en bedrijfsleven; politiek-bestuurlijke processen; marketing-communicatie; strategie-processen, maatschappelijk verantwoord ondernemen; medezeggenschap werknemers. Momenteel is Marjet commissaris bij Verbrugge Terminals, Holland Casino, Royal Wessanen en voorzitter raad van toezicht bij het Nationale Toneel.

[Zie hier voor het volledige persbericht. De commissie heeft geen tijdpad vastgesteld en zal tijdens het onderzoek geen nadere mededelingen doen.] - 08 september 2015 - BOX 1.692/C&O


* Verwoest Huis Leiden van Marjan Teeuwen

Door al het werk aan de door ons aangezwengelde zaak van de belangenverstrengeling rondom Guus Beumer en de komende mode-expositie in Het Nieuwe Instituut [zie BOX-bericht hieronder] hebben we nu pas de gelegenheid om ons bezoek aan het prachtige project van kunstenaar Marjan Teeuwen in Leiden te memoreren.
Omdat vanwege de uitbreidingsplannen van Museum de Lakenhal door architectenbureau HCVA [zie onze uitgebreide bespreking in BOX-bericht 1.683] een viertal panden aan de Leidse Lammermarkt moet worden gesloopt, bedacht de directie van het museum voorafgaand aan die sloop een bijzonder kunstproject genaamd 'Verwoest Huis' en ze vroeg Marjan Teeuwen dat in een aantal maanden vorm te geven en aansluitend zelf uit te voeren.



Het is een zeer bijzonder project geworden en we raden iedereen aan om te gaan kijken nu dat nog kan - tot en met 06 september is een bezoek mogelijk. Komende vrijdag, zaterdag en zondag kun je er tussen 12.00 en 17.00 uur nog terecht. Teeuwen heeft het interieur van de vier geschakelde panden [zie voorgevels hieronder] met behulp van een bouwkundig aannemer als het ware 'opengeknabbeld' en met het afkomende sloopmateriaal een geheel nieuwe ruimtelijke ervaring gecreeerd. Zo zien we schuine stukken houten vloer, grote zuilen van gestapelde en rond gesneden gipsplaat, maar ook wanden die weer zijn opgebouwd met de restjes van diezelfde gesneden gipsplaten...
Er is trouwens een prachtige video-documentaire van het gehele proces gemaakt door Marit Geluk. Die is hier op Vimeo te zien [18 minuten].



Na al dat persoonlijke handwerk van Marjan Teeuwen is over de volle hoogte van de bestaande panden een architectonisch interieur ontstaan dat doet denken aan de beroemde tekeningen van Piranesi, of aan de jarenlange arbeid van Don Justo Gallego Martinez aan zijn zelfgebouwde kathedraal in Mejorada del Campo, nabij Madrid in Spanje.



Hier enkele beelden van de sacrale ruimte, met de strakkere oprijzende zuilen van gipsplaat [foto boven] en hun gefacetteerde bekroning in een gips-gesneden gewelf onder het bestaande houten dak [foto hieronder].





Op de foto hierboven is de zien hoe de kunstenaar zelf - die ook nog eens slecht ter been is - zich met behulp van een keukentrap een plaats verwerft temidden van haar cascade van vloeren voor een nog te maken krantenfoto.





Kortom, een prachtige ruimtelijke ervaring binnen een bijzonder kunstproject van deze unieke kunstenaar. Als je de gelegenheid hebt komend weekeinde, ga dan kijken! Er is wel een setje strenge regels op het bezoek van toepassing; je moet soms even wachten onmdat slechts een gelimiteerd aantal bezoekers tegelijk naar binnen kan en je mag alleen fotograferen met je eigen telefoon in de vrij duister gehouden ruimte. Je kunt je professionele camera dus beter thuis laten.



[Het Verwoeste Huis van Marjan Teeuwen is nog tot en met zondag 06 september te bezoeken. Zie voor nadere informatie de website van Museum De Lakenhal.] - 02 september 2015 - BOX 1.691



Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.



*

© 1997-2012. Copyright ArchitectenWerk.