BOX - Archief maart 2006

Spanje blijkt een aantrekkelijke groeimarkt te zijn voor Nederlandse architecten. Na eerdere Madrileense opdrachten voor MVRDV, Arets en West 8 heeft het Delftse Mecanoo via een competitie nu zelfs haar tweede project op het Iberisch schiereiland verworven. Het betreft een ontwerp voor het Palacio de Justicia voor de provincie Andalucia in de stad Córdoba [zie foto boven]. Speciale aandacht werd gegeven aan het zomers moordend hete klimaat: het 50.000 m2 grote programma van het gerechtsgebouw is deels opgetild boven het maaiveld o.a. om schaduw te verzorgen en het gebouw bijft koeler doordat de daglichttoetreding vooral plaats vindt via meerdere patio's binnen het bouwvolume.
Eerder kreeg Mecanoo de opdracht voor het theater- en congrescentrum in Lleida [zie foto beneden] waarvan de bouw dit najaar begint.

[Voor het project in Córdoba werkt Mecanoo samen met constructie adviseur Grupo Ayesa uit Sevilla. Zie ook het eerdere BOX-bericht uit 2005 over het woongebouw van MVRDV in Madrid.] - 30 maart 2006 - BOX 1.163/Mecanoo

* 'Kijk uit': Stairway to heaven van Krijn Giezen

Als spin-off van ons recente bezoek aan het paviljoen van Aldo konden we op de Hoge Veluwe het kunstwerk 'Kijk uit' van beeldend kunstenaar Krijn Giezen [1933] nog beklimmen. Deze prachtige en 250 meter lange trap is vorig jaar - naar een ontwerp uit 1986 - gerealiseerd op de Franse berg, tevens het hoogste punt van het nationale park.

Het eerste deel van de indrukwekkende trap is van prefab beton, het deel bovenop de heuvel is een houten constructie, opgebouwd uit gerecycled basralocus dat eerder werd gebruikt voor de vaderlandse kustverdediging.

De beeldende kracht van het kunstwerk zit 'm vooral in de strakke lijn en het magnifieke uitzicht aan de top [zie foto boven]; dat heeft echter als nadeel dat er voor de bezoeker geen enkel rustpunt is in de vorm van bordessen, dus voor mensen met hoogtevrees niet echt een aanrader...

Op de foto links de in Normandie wonende en werkende kunstenaar gefotografeerd tijdens de bouw van de trap. Ook hier werden de bouwkosten - enkele tonnen euro's - gedekt door een gift van de BankGiroloterij.
[Zie voor meer info over Krijn Giezen en zijn werk de website van Stroom, centrum voor beeldende kunst en architectuur in Den Haag.] - 28 maart 2006 - BOX 1.162

* Definitief ontwerp Rijksmuseum gepresenteerd

Afgelopen vrijdag werd in Amsterdam het definitief ontwerp voor het nieuwe Rijksmuseum gepresenteerd. Op de foto boven zijn de twee nieuwe gebouwdelen naar ontwerp van architecten Cruz en Ortiz uit Sevilla te zien. Links het nieuwe studiecentrum aan de achterzijde en rechts de nieuwe vleugel voor Aziatische kunst. Beide bouwdelen hebben een getande plattegrond en zijn bekleed met lichte natuursteen.

Dat bescheiden natuurstenen uiterlijk zet zich binnen voort in de bekleding en het materiaalgebruik van de nieuwe en enorme ondergrondse ontvangsthal [zie foto hieronder], die na alle discussies over de onderdoorgang nu bereikt wordt via twee draaideuren en twee liften in de voetgangerszone aan weerszijden van het fietspad [zie foto hierboven].

Door alle commotie rond de eerdere voorstellen voor de entree werd de ontwerpfase met een jaar vertraagd. De uitvoeringsfase duurt eveneens langer dan gepland en het nieuwe museum wordt nu opgeleverd in 2009.
[Zie ook de eerdere BOX-berichten over de continuing story rond het museum uit: maart 2005, augustus 2004, april 2003, april 2001, februari 2001, oktober 2000, november 1999 en september 1999.] - 25 maart 2006 - BOX 1.161/Rijksmuseum

* Ontroerend weerzien met Aldo op de Hoge Veluwe

Op de eerste dag van de lente werd na een afwezigheid van 40 jaar het herbouwde Sonsbeek Paviljoen [uit 1966] van architect Aldo van Eyck [1918-1999] officieel geopend. De middag in Museum Kroller Muller begon met een prachtige lezing van Aldo's biograaf Francis Strauven, die in een klein uur aan de hand van tientallen tekeningen het ontwerpproces van het paviljoen stapsgewijs en minutieus uit de doeken deed.

Het was alsof we weer terug waren bij de waardevolle college's van de meester zelf... Het kon gebeuren dat een van de toehoorders aan de TU Delft - na twee uur college in zaal B - zijn vinger op stak en meldde: "Meneer Van Eyck het is lunchtijd", waarop Aldo de zaal nadrukkelijk vroeg: "Gaan we stoppen of gaan we door?" "Doooor" was vervolgens het massale antwoord, want we wisten dat we dan nog twee uur langer konden genieten van zijn verhalen en beelden...tot zijn Gauloises op waren.

Na de lezing verplaatsten we ons via een korte wandeling naar de beeldentuin van het museum, alwaar het prachtige verstilde paviljoen op een open plek op ons wachtte. Er waren honderden genodigden op de bijeenkomst afgekomen, die zo in het bos bij elkaar gegroepeerd, deden denken alsof we middenin de opname van een belangrijke filmscene waren beland...

Na een kort dankwoord van directeur Evert van Straaten, vooral aan de Bankgiroloterij als belangrijkste financier en aan de tientallen meebetalende architectenbureaus: "Waaruit blijkt dat het paviljoen gedragen wordt door de vakgemeenschap", verrichtte de inmiddels 87-jarige Hannie van Eyck de rituele opening door het touw door te knippen dat de betonnen cirkel nog afsloot voor het publiek. Zij had als architect, samen met Abel Blom, tevens de leiding over de herbouw.

Na de openingshandeling vulde het paviljoen zich al snel met de gasten en kwamen tijdens een drankje in de partytenten de vele herinneringen terug in de geanimeerde gesprekken. Het was snijdend koud, maar het bleek een prachtige middag met vele prominenten uit de Nederlandse architectuur, die zichtbaar genoten van het weerzien met dit ikoon van ons vak.

Zoals altijd ook kritische noten, in dit geval over de nieuwe aanpak van het dak, dat door de toepassing van heldere kunstofplaten sterk afweek van de oorspronkelijke ondoorzichtige afdekking... We misten eigenlijk maar een ding: tussen de vele grijze hoofden van de babyboomers schitterde vooral de jonge generatie architecten door hun opvallende afwezigheid.
[Zie ook BOX-bericht 1.156 en het uitgebreide artikel van Piet Vollaard op ArchiNed. Zie voor nog meer info de speciale ArchiNed-pagina over het paviljoen.
Naschrift: Vandaag 22 maart verscheen een uiterst interessante visie op de paviljoenherbouw van de hand van architectuurhistoricus Bernhard Hulsman in Nrc Handelsblad - blz. 9 - Na een inleiding over de regelmatig opkomende kritiek van modernisten op herbouwplannen van gebouwen van voor 1900, zoals dat voor het Paleis voor Volksvlijt, besluit hij zijn 'column op woensdag' met de volgende passage: "(...) Een verdwenen, tijdelijk gebouw op een heel andere plek: als de herbouw van de Nijmeegse donjon Anton-Pieck-kitsch is, dan is het opnieuw gebouwde paviljoen van Aldo van Eyck in Museum Kroller Muller dit tot de derde macht."] - 22 maart 2006 - BOX 1.160

* Dozen domineren BNA Gebouw van het Jaar 2006

Het concept voor een Building of the Year Award [werktitel BOY] kwam op tijdens de start van het BNA-voorzitterschap van Kees van der Hoeven en had als doel het genereren van meer publieke belangstelling voor de kwaliteit van het gerealiseerde werk van onze vaderlandse architecten. In 2005 werd het idee nader uitgewerkt door het BNA Bureau en kreeg het zijn huidige vorm als 'BNA Gebouw van het Jaar Prijs'. Een voorstel om ook niet BNA-leden mee te laten dingen naar de prijs [maar dan tegen betaling van een fiks bedrag - bijvoorbeeld ter hoogte van de jaarlijkse BNA lidmaatschapsbijdrage, haha] haalde het niet in het BNA Bestuur.
Het simpele principe van het online inzenden [en jureren] van beeldmateriaal, tekst en tekeningen, maakt het tevens eenvoudig mogelijk om ook nog een Publieksprijs of een Ledenverkiezing is te richten; wij van De BOX zijn wel benieuwd wat de leden van de BNA nu eigenlijk het beste gebouw vinden... Wellicht wordt later nog eens van die snelle extra internet mogelijkheden gebruik gemaakt. Op 21 april zal de aparte landelijke jury tijdens een bijeenkomst in de Meerpaal in Dronten de winnaar bekend maken.
Nu alle 40 nominaties voor de landelijke prijs bekend zijn, is het mogelijk om aan de hand van een snelle analyse van de winnende en genomineerde inzendingen eens te kijken naar de kwaliteit van het geheel. En dan is te zien dat een opvallend groot deel van de ingezonden gebouwen vooral opgebouwd is uit 'doos'-vormige concepten of arrangementen... En dat de meest interessante gebouwen juist niet aan die eigenschap voldoen.
Resumerend kan de nieuwe prijs zeker een succes worden: meer dan 250 inzendingen en voldoende publiciteit, vooral door de basale regionale aanpak. Kijk mee naar wat de BOX-redactie vond van de feitelijke resultaten; we plaatsten de analyse van de 40 gebouwen op een aparte BOX-pagina.
[Op de foto een van de door ons getipte winnaars, gebouw Menzis in Groningen van de ArchitectenCie. De juryleden voor de landelijke prijs zijn naast voorzitter Bob van Reeth: Wessel de Jonge, Marijn Schenk, Mariet Schoenmakers en Harm Tilman. Zie voor alle ingezonden gebouwen de website BNA Gebouw van het jaar.] - 20 maart 2006 - BOX 1.159

* 5e en laatste BNA Prijs voor Museum Hilversum

In het stadhuis van Almere werden de laatste nominaties in de BNA Regio Noordwest voor de nieuwe prijs BNA Gebouw van het Jaar 2006 door jurylid Rudy Stroink - opdrachtgever en directeur/eigenaar van TCN Property Projects - bekendgemaakt. Hij begon met een uiterst respectvol betoog in de richting van de 62 deelnemende architecten: "het is goed om waardering te geven aan bijzondere prestaties" en "opgeleid als architect weet ik hoe bijzonder het is als anderen ook zien wat jij eerder gezien hebt...", waarna hij in zeer positieve bewoordingen de tien nominaties langsliep. Naast de winnaar de uitbreiding van Museum Hilversum van de hand van Hans Ruijssenaars [zie foto boven] waren dat Blok 35 in IJburg van de Architectuurcentrale uit Haarlem, Woningbouw op het Ananasplein A'dam van Bart Duvekot Architecten, Boostergemaal Oost in A'dam van Bekkering Adams Architecten uit R'dam, de nieuwbouw van de Rietveld Academie in A'dam van Benthem Crouwel, het Oostpoortcentre in Haarlem van Max van Aerschot, Bedrijfsgebouw Kuhne en Nagel in Nieuw Vennep van Ruud van der Kroft uit Lisse, Kantoor de Werkplaats in Nieuwegein van Gert-Jan Kruining van Van Bokhorst Architecten uit Nijkerk, de Oranjerie in de Bilt van Jeroen Simons van Inbo Rijswijk en het gebouw voor de Afvalzorg Holding in Zaanstad van Kerste-Meijer uit A'dam.

De middag was begonnen met een debat onder leiding van Gabriel Verheggen over kwaliteit in de stadsontwikkeling - de context van het monumentale Haarlem werd vergeleken met de non-context van Almere - met deelname van de Haarlemse stadsarchitect Joop Slangen, de projectleider van Almere Poort Kor van de Vaart en Hans Ibelings, hoofdredacteur van A10 Magazine [zie foto].
Op 21 april wordt in de Meerpaal in Dronten - gekozen door een nieuwe landelijke jury - uit alle ongeveer 40 nominaties de uiteindelijke prijswinnaar van het BNA Gebouw van het Jaar 2006 bekendgemaakt. Daarbij maken drie bureaus een dubbele kans: Atelier Pro, Inbo en Bekkering Adams werden ieder met twee projecten genomineerd.
[De juryleden in Noordwest waren naast voorzitter Jo Coenen: Rene Erven, Rob Hendriks, Rudy Stroink en Bauke Tuinstra. Zie voor nadere info en alle ingezonden gebouwen de website BNA Gebouw van het jaar.] - 18 maart 2006 - BOX 1.158/BNA

* Jacq de Brouwer winnaar in BNA Regio Zuid

Onder voorzitterschap van Thijs Asselbergs koos de jury van de prijsvraag BNA Gebouw van het Jaar 2006 uit de 70 [!] inzendingen in de Regio Zuid de nieuwe particuliere woning voor de familie Van den Boogaard in Steensel van de hand van architect Jacq de Brouwer [www.bedauxdebrouwer.nl] als winnaar [zie foto boven]. Genomineerd werden verder: de terminal van Eindhoven Airport van De Bever Architecten, samen met KCAP en NACO, Kantoorgebouw Lunet B van Rothuizen Van Doorn 't Hooft uit Breda, de gemeentewerf in Loon op Zand van Lode Havermans Architecten uit Breda, de nieuwbouw van het Kruisherenhotel in Maastricht van Satijn Plus Architecten uit Born, het kantoor van Aartsenfruit in Breda van Pascal Grosfeld [zie foto beneden], en tot slot het ouderencentrum Sterrebosch van Maarten Otten, werkzaam bij Architecten aan de Maas in Maastricht.

Na enkele kritische overwegingen - 'de prominenten uit Zuid zouden niet de moeite hebben genomen om hun gebouwen in te zenden' - constateert de jury verder gelukkig [?] dat zij er 'onmiskenbaar genoegen in schept de prijs in de Regio Zuid toe te kennen aan een gebouw waarvan de kwaliteit niet schuilt in het 'nieuw, nieuwer, nieuwst' zijn, maar aan een gebouw dat in haar ogen 'goed, goed, goed' is. Dat in relatie tot 'het conceptuele geweld van enkele toonaangevende architecten uit de Randstad'. Interessant dat de architectonische beoordelaars daar in dit geval twee maal de drievoudige herhaling voor nodig hebben, haha.
[De juryleden in Zuid waren naast voorzitter Thijs Asselbergs: Fer Felder van de Principaal uit A'dam, de Amsterdamse architecte Sabien de Kleijn, Niek Verdonk als stadsbouwmeester van Groningen en tenslotte architect en hoogleraar Fons Verheijen uit Leiden. Zie voor nadere info en alle ingezonden gebouwen de website BNA Gebouw van het jaar.] - 16 maart 2006 - BOX 1.157/BNA

* Aldo's Sonsbeek Paviljoen na 40 jaar weer te zien

Volgende week woensdag 21 maart zal in de beeldentuin van het Museum Kroller Muller [KMM] in het nationale park de Hoge Veluwe het zorgvuldig gereconstrueerde Sonsbeek Paviljoen van architect Aldo van Eyck [1918-1999] worden geopend. Het toen tijdelijke gebouw, dat ruim 40 jaar geleden onderdeel uitmaakte van een beeldenexpositie in het park Sonsbeek in Arnhem, wordt door velen gezien als een van de architectonische hoogtepunten uit het oeuvre van Van Eyck. Het bestaat uit zes evenwijdige en uit betonblokken opgetrokken wanden van ongeveer 4 meter hoogte met een simpel transparant dak. Door uitsparingen in de wanden en door de kleinere en grotere holle en bolle gedeelten daarin ontstaan meerdere bijzondere ruimten en doorzichten. In de nieuwe situatie zullen ongeveer 50 beelden uit de collectie van het museum in het paviljoen een plaats vinden. De herbouw van het paviljoen is mogelijk geworden door een schenking van de Bankgiroloterij en door bijdragen van vele Nederlandse architectenbureaus op initiatief van de Bond van Nederlandse Architecten [BNA]. Eerder steunde de BNA de herbouw van het Rietveld Paviljoen in dezelfde beeldentuin.
[Voorafgaand aan de officiele opening zal Francis Strauven, auteur van twee boeken over Van Eyck, een lezing houden over het ontstaan en de betekenis van het Sonsbeekpaviljoen.] - 14 maart 2006 - BOX 1.156/KMM

* Derde ronde BNA Gebouw 2006: Brug van JHK

Jongstleden donderdag was al weer de derde ronde in vijf prijsuitreikingen voor de verkiezing van het BNA Gebouw van het Jaar 2006. Dit keer werd in de Rotterdamse schouwburg de prijs uitgereikt in de Regio Delta [hier met 49 inzendingen]. Het bruggebouw voor Unilever in Rotterdam van JHK Architecten won de eerste prijs [zie foto]. Genomineerden waren: Activiteitencentrum Parkoers in Den Haag van Vera Yanovshtchinsky Architecten [ook genomineerd voor de Houtarchitectuurprijs - zie foto in BOX-bericht 1.148], het deelgemeentekantoor met woningen aan de Maashaven in Rotterdam van Bekkering Adams Architecten, het uit containers opgebouwde restaurant Wijn of Water in Rotterdam van Caroline Bijvoet, de renovatie van het Groothandelsgebouw van Andre van Stigt, het deel van de Prinsenhof in Den Haag van de hand van Atelier Pro [ze waren ook genomineerd in Regio Oost], de voetgangerstunnel Wilhelminaplein R'dam van Zwarts en Jansma, het Havengebouw Zeeland Seaports van Baneke van der Hoeven, de stadsvernieuwing in de Transvaalbuurt in Den Haag van Marlies Rohmer en tenslotte het centrum Ypenburg van Rapp en Rapp uit R'dam.
[Zie voor nadere info en alle ingezonden gebouwen de website BNA Gebouw van het jaar. ] - 11 maart 2006 - BOX 1.155/BNA

* Eric de Leeuw wint met DAAD de prijs in BNA Oost

Vanmiddag werden in de Regio Oost van de Bond van Nederlandse Architecten [BNA] de eerste prijs en de 6 nominaties bekendgemaakt voor de BNA Gebouw van het Jaarprijs 2006. Uit 43 inzendingen (de jury vond het gemiddelde niveau matig...) won een woonhuis in Laag Keppel van de hand van Eric de Leeuw en DAAD architecten de eerste prijs. De nominaties, die eveneens meedingen naar de uiteindelijk landelijke prijs gingen naar: het woningcomplexje de Ludgerhof in Lichtenvoorde van Hans van Beek van Atelier Pro uit Den Haag (een voormalige kerk van architect Gerard Schouten, nu gebruikt als centraal plein tussen de woningen), 350 woningen in Zwolle van De Zwarte Hond uit Groningen, een bibliotheek met woningen in Hengelo van Mas Architectuur uit diezelfde stad, een houten atelier in Brummen naar ontwerp van Hugo de Clercq van Faro architecten uit Lisserbroek, een boerderijrestauratie in Heteren van Otto van Dijk uit Horssen en tenslotte een clubgebouw in Zwolle van Zofa architecten uit Groningen [ze waren ook genomineerd in de Regio Noord - zie BOX 1.153].
[Zie ook een van de komende BOX-berichten over een bijzonder stalen huis van de hand van Eric de Leeuw - eerst werkzaam bij DAAD, maar nu zelfstandig - in Groningen. In de komende weken worden ook de nominaties uit de laatste drie regio's bekendgemaakt. Zie voor nadere info en alle ingezonden gebouwen de website BNA Gebouw van het jaar. ] - 07 maart 2006 - BOX 1.154/BNA

* Museum Belvedere wint 1e prijs BNA Gebouw Noord

Gisteren zijn in de Regio Noord Nederland van de Bond van Nederlandse Architecten [BNA] de eerste prijs en 5 nominaties bekendgemaakt voor de nieuwe BNA Gebouw van het Jaarprijs 2006. Uit 38 inzendingen won het Museum Belvedere van de hand van INBO architecten de eerste prijs. De nominaties, die eveneens meedingen naar de uiteindelijk landelijke prijs gingen naar: het Schuurhuis in Eelde van Acquo architecten, het clubgebouw voor de Rugbyclub in Groningen van AAS architecten, het kantoor van Menzis in Groningen van de ArchitectenCie, het gemeentehuis in Slochteren van Zofa architecten en vier woningen aan de Aweg 45 in Groningen van Van Ringen architecten.
[Zie ook het uitgebreide eerdere BOX-bericht over het Museum Belvedere uit 2004. In de komende weken worden ook de nominaties uit de overige vier regio's bekendgemaakt. Zie voor nadere info de website BNA Gebouw van het jaar. ] - 03 maart 2006 - BOX 1.153/BNA

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.