* A-net: Netwerk van architecten genereert aandacht

Vorige week woensdag 19 augustus was de BOX aanwezig bij een discussie in het Architectuurcentrum ABC in Haarlem, die werd georganiseerd door A-net, een nieuw netwerk van 10 kleine architectenbureaus uit de regio A'dam-Haarlem. A-net richt zich 'op het versterken, verbeteren en delen van ervaring, kennis en ondernemerschap en tracht op innovatieve wijze vanuit het individu en het collectief oplossingen voor ruimtelijke vraagstukken in de maatschappij te bieden'.
Onder de heldere leiding van Indira van 't Klooster [staande op de foto hieronder] werd - door het prachtige weer verplaatst naar de tuin - gedebatteerd over het thema 'de architect als initiatiefnemer en ondernemer' met een vijftal gasten. Op de foto zittend van links naar rechts: Max van Aerschot - stadsarchitect van Haarlem, Marc Glaudemans - directeur Fontys Academie voor Bouwkunst in Tilburg, Thijs Meijer - 'procespartner' in architectuur, Lars Mosman - projectontwikkelaar bij Heijmans en Jasper Jägers, conceptontwikkelaar bij TCN Property Projects.



Het debat was vooraf al ingeleid door A-net zelf, mede aan de hand van een viertal min of meer succesvolle eigen ontwikkel-initiatieven van de leden. Aansluitend hadden de vijf gasten ieder zo hun eigen visie op initiatiefrijke architecten. Waar Glaudemans verwees naar de resultaten van zijn symposium 'de Toekomst van de Architect' - architecten zijn autistisch, naief en ouderwets in hun blik naar de wereld en moeten zich veel meer aansluiten bij netwerken van andere disciplines - was Mosman juist blij met een actieve benadering door architecten; hoe klein het initiatief soms ook was, hij kon er vaak zijn voordeel mee doen. Meijer constateerde bij de meeste architecten een gebrek aan ervaring met ontwikkel- en bouwprocessen; hij zorgt dan ook met zijn bedrijf voor een professionele procesbegeleding tijdens het hele traject. Jasper Jägers schetste het actuele slagveld in projectontwikkelaarsland en voorspelde dat er een hevige strijd zal losbarsten rond het strategisch onderzoek naar de toekomstige 'hotspots' in ons land. Ondanks aanwezige manco's in strategisch denken bij architecten, kon hij zich bijdragen uit die discipline toch wel voorstellen.



Veruit de interessantste inbreng kwam van Max van Aerschot, nu ruim een jaar actief als Haarlems stadsbouwmeester. Met de nieuwe Wet Ruimtelijke Ordening in de hand, bepleitte hij meer aandacht voor het hogere schaalniveau van de 'gebiedsvisies'. En hij had in zijn stad inmiddels alle neuzen dezelfde kant op [en budget gereserveerd gekregen] voor die aanpak. Zo zou er in de loop van dit jaar een 'Open Oproep aan architecten' [zoals in Belgie meer gebruikelijk] verschijnen, om ze actief te laten meedenken en mee te laten ontwerpen aan gebiedsvisies voor zijn stad. Tevens vertelde hij op aanstekelijke wijze hoe hij - samen met andere stadsarchitecten en intensief gesteund door Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol - bezig was met het vormgeven van een actief platform voor de landelijke uitrol van deze aanpak. In het najaar komt dat initiatief prominent in de publiciteit en wordt er een website [www.stadsbouwmeester.nl] ingericht. Het was hartverwarmend om een collega van naam met zoveel deskundigheid, tact en enthousiasme te zien omgaan met een dergelijk politiek en strategisch belangrijk vraagstuk.
Resumerend is door A-net weer eens aangetoond, dat de gebundelde en positief gerichte energie van architecten immer leidt tot resultaat. Al is zo'n initiatief in alle begin bescheiden, het genereert in ieder geval aandacht.
[Tijdens de geanimeerde bijeenkomst konden we trouwens genieten van de voortreffelijke Hongaarse wijnen, die werden verzorgd door Miranda Beems WineImport. Zie voor de doelstellingen, de leden en de afsluiting van de expositie en het debatprogramma op 02 september aanstaande in het ABC ook de eigen website van A-net.] - 26 augustus 2009 - BOX 1.468


* Koolhaas over crisis: 'Moment om alles te herzien'

Afgelopen zaterdag publiceerde de Volkskrant in de weekendbijlage Intermezzo een uitgebreid interview van redacteur Jan Tromp met Rem Koolhaas. Begeleid met prachtige foto's van Erwin Olaf, die deze zomer probeert de sfeer van de Gouden Eeuw op te roepen met zijn volgens eigen zeggen 'sobere maar statige portretten'.



Koolhaas blijkt volgens Tromp niet gemakkelijk te interviewen: "Rem Koolhaas interviewen is als een proefwerk zoals je dat vroeger op de middelbare school moest doen. Een afspraak maken is een oefening in volharding. Hij wil zich ervan overtuigen dat je zijn werk van belang vindt en dat je niet aankomt met vragen naar het persoonlijke." Of: "Hij let op elk woord. Vragen die niet bevallen, worden afgedaan met: 'Ik zou wel een heel grote debiel zijn als ik daarop in zou gaan.'[...]". Toch lukte het Tromp om - naast de wat obligate vragen en verwijten over het werken voor China en Prada - Rem een paar interessante uitspraken te ontlokken. Zijn concrete visie op de ontwikkeling van Europa bijvoorbeeld, mede naar aanleiding van zijn adviseurschap voor de Europese Unie of zijn reactie op de actuele crisis. Hij beschouwt de crisis vooral als aanjager voor herbezinning: "We twijfelen niet over onze toekomst. Toch is het een moment om alles te herzien.[...] We doen het gedeeltelijk omdat het moet. We doen het vooral omdat we gebruik willen maken van het moment. We zijn bezig weer een statement op te stellen. Voor ons is het belangrijk iedere vijftien jaar een soort definitie te geven van wat ons interesseert, wat we kunnen en wat we denken te kunnen. Ik kan er verder nog niks over zeggen."
Vanzelfsprekend zijn we razend benieuwd naar de uitkomst van zijn denkwerk; zijn woorden sterken ons in ieder geval in de keuze van het thema 'Leren van de Crisis' voor de nieuwe aflevering van de 'Architect van het Jaar 2009', zie ook BOX-bericht 1.466 hieronder.



[Het volledige interview met Koolhaas is niet op internet te vinden en dus helaas alleen terug te lezen in de papieren versie van de Volkskrant van zaterdag 15 augustus. Zie ook de eigen twitter-pagina van Rem Koolhaas.] - 19 augustus 2009 - BOX 1.467/Volkskrant


* Architect van het Jaar 2009 - Leren van de Crisis



Het komende najaar organiseert ArchitectenWerk, wederom gesteund door hoofdsponsor Alcoa Architectuursystemen, alweer de derde aflevering van de Architect van het Jaar Prijs. Met als belangrijkste doel om - naast de reeds gekende hoge architectonische kwaliteit van hun gerealiseerde werk - met name de professionaliteit en innovatiekracht van Nederlandse architectenbureaus nader onder de aandacht te brengen van opdrachtgevers, pers en publiek.
Alle NL architectenbureaus kunnen weer inzenden in hun eigen categorie [Small - Medium - Large] en zo meedingen naar de hoofdprijs van € 5.000,-. Ditmaal kozen we voor een actueel thema voor een van de onderdelen: Wat kunnen we leren van de crisis? We vragen naar uw eigen ervaringen en hoe u daar vervolgens in uw werk, uw bureaustrategie en/of uw personeelsbeleid mee bent omgegaan. En natuurlijk welke mogelijke oplossingen u daarvoor hebt kunnen vinden. Wij doen dan aansluitend ons best om de meest interessante reacties op deze vraag thematisch en geanonimiseerd te bundelen, zodat er tevens een actueel themadossier 'Leren van de Crisis' ten dienste van de gehele architectenbranche kan ontstaan.
De jury die we dit seizoen voor de beoordeling hebben uitgenodigd, bestaat uit Andy van den Dobbelsteen - hoogleraar Climate Design & Sustainability aan de TU Delft, Harm Tilman - hoofdredacteur van het tijdschrift 'de Architect' en Rudy Uytenhaak - vorig seizoen unaniem gekozen als 'Architect van het Jaar 2008'.
U kunt voor deelname aan de prijs reserveren door € 100,- [inclusief btw] als bijdrage in de organisatiekosten over te maken op onze bankrekening 86.75.42.160 ten name van ArchitectenWerk te Wassenaar; onder vermelding van de categorie waarin u wilt deelnemen [small, medium of large]. Na ontvangst sturen wij u ter bevestiging per mail een factuur.



[De BOX was een weekje onderweg en zal in de komende twee weken nauwelijks nieuwe berichten plaatsen, mede vanwege de verbouwing van het BOX-kantoor.
Op de foto's van Rene van den Burg ziet u jurylid en redacteur van NRC Handelsblad Bernard Hulsman die boven de oorkonde uitreikt aan de Architect van het Jaar 2008: Rudy Uytenhaak Architectenbureau uit Amsterdam en beneden aan de winnaars van de Publieksprijs en de rubriek Small: JagerJanssen Architecten BNA uit Rotterdam. De eerste Architect van het Jaar was in 2007 het internationaal opererende architectenbureau UN Studio uit Amsterdam.] - 30 juli 2009 - BOX 1.466/AvhJ


* Paviljoen Ben van Berkel in aanbouw in New York





Via onze eigen New Yorkse connectie - de daar werkende NL-architect Peter Heerens - ontvingen we het bericht en de beelden van de aanvoer en de bouw van het nieuwe paviljoen van UN Studio in Battery Park aldaar. Het paviljoen is een cadeau van de Nederlandse staat aan de stad New York in het kader van de festiviteiten rond de 400-ste verjaardag van de komst van Henry Hudson [namens de VOC] naar de stad. De bovenste foto's laten het transport vanuit de fabriek in Virginia en de tijdelijke opslag van de gebouwonderdelen zien.





Op de foto boven zijn de losse onderdelen gemonteerd en is de uiteindelijke vorm van het straks vrij toegankelijke paviljoen al te herkennen. De foto hier direct boven toont Ben van Berkel tijdens een toelichting op zijn plannen in het Museum for Modern Art in januari jongstleden.




[In september wordt het paviljoen feestelijk geopend door Prins Willem Alexander en Prinses Maxima. Zie ook het eerdere BOX-bericht 1.425 met meer info over locatie en opzet van het paviljoen - en de eigen foto's van het transport op de website van UN Studio.
Naschrift: Het gaat goed met Ben en zijn studio, vandaag het bericht dat het bureau de meervoudige opdracht voor een danstheater in het centrum van St.Petersburg heeft gewonnen - getuige de laatste foto.] - 22 juli 2009 - BOX 1.465


* Aanbestedingen nu compleet en geannoteerd online



Het Steunpunt Ontwerpwedstrijden, dat - onder auspicien van Architectuur Lokaal - al jaren online informatie verschaft over competities en aanverwanten, heeft een nieuwe strategie in uitvoering genomen. Alle aanbestedingen voor ontwerpopdrachten worden nu gepubliceerd en tevens geanalyseerd op minder deugdelijke of minder wenselijke selectiecriteria. Vanuit die analyse wordt de opdrachtgever of diens adviseur via een [opnieuw integraal gepubliceerde] lijst met aanbevelingen op de hoogte gesteld van mogelijke verbeteringen in de procedure. Dat openbare karakter, gecombineerd met de deskundigheid van de reactie, maakt dat procedures en selectiecriteria vaker alsnog worden aangepast of vereenvoudigd.
Het blijkt een prachtig en effectief instrument te zijn om de wildgroei aan uit de hand gelopen eisen in te perken. Ook zijn op de daartoe ingerichte website 'ontwerpwedstrijden.nl' alle resultaten van de aanbestedingen te vinden; althans, aan welke partij de opdracht werd gegund. Het online initiatief is ons inziens zeer te prijzen en biedt een waardevolle eerste stap, want het uiteindelijke ideaal - integrale publicatie van alle inschrijvingen inclusief de geoffreerde honoraria - is helaas nog ver weg.



[Architectuur Lokaal organiseerde vorig jaar december een groot congres over de Europese aanbestedings problematiek. Op de foto enkele van de hoofdrolspelers aldaar; v.l.n.r. discussieleider Bram Peper, advocaat Oribio de Castro, BNA-voorzitter Jeroen van Schooten en Neprom-voorman Noordanus.] - 20 juli 2009 - BOX 1.464/A-Lokaal


* Architectentitel wordt breder en professioneler



Er wordt in het algemeen positief gereageerd op het recente bericht dat het kabinet op voorstel van minister Cramer een wijziging van de Wet op de Architectentitel heeft geaccordeerd. Hoewel er hier en daar ook wel gesomberd wordt over de verzwaring van de inschrijvingseisen in het Architectenregister - getuige de kop "Twee jaar langer zwoegen voor titel architect" boven het nieuwsbericht op architectenweb - worden de veranderingen gesteund door alle branche-, beroeps- en onderwijsorganisaties. Wij zijn ook zeer verheugd dat de titel 'architect' meer inhoud krijgt en vooral beter gaat aansluiten bij wat opdrachtgevers en particulieren mogen verwachten van de dragers ervan.
De belangrijkste wijziging is dat met name TU-afgestudeerden vóór inschrijving een tweejarige beroepservaringsperiode moeten hebben doorlopen. Zodat ze in ieder geval één keer het complete traject van opdrachtformulering tot en met realisatie en nazorg van een bouwproject zelf hebben kunnen doorlopen. In de afgelopen jaren is succesvol proefgedraaid met een dergelijk traject, dat mede op initiatief van [toen Rijksbouwmeester] Jo Coenen werd opgezet. Inmiddels is de derde groep jong afgestudeerden actief in dit zogenoemde Experiment. De invoering van de nu geaccordeerde wijzigingen wordt actief begeleid door een projectgroep onder voorzitterschap van Prof. Ir Kees Rijnboutt [zie foto boven] en een klankbordgroep onder leiding van de huidige Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol. De eerste 'nieuwe' architect zal - afhankelijk van de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede en Eerste Kamer - voor het eerst in 2015 kunnen worden ingeschreven.



[N.B.: Afgestudeerden van Academies van Bouwkunst worden vrijgesteld van de beroepservaring, aangezien die integraal onderdeel uitmaakt van hun opleiding. Foto hierboven: groepsfoto van de klankbordgroep met linksvoor Rijksbouwmeester Van der Pol en tweede van rechts projectgroep voorzitter Rijnboutt. Zie voor meer informatie de eigen website van de projectgroep WAT.] - 14 juli 2009 - BOX 1.463/WAT


* Rijksbouwmeester: Creatief in de crisis



Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol heeft het voortouw genomen in een creatieve reactie op de durende crisis in architectenland. Met de presentatie van de daartoe geformuleerde Preambule met als titel 'Nederland wordt anders' start een door haar gecoordineerde actie om jonge architecten op zinnige wijze aan het werk te kunnen houden en de branche een nieuwe inhoudelijke impuls te geven. Dit laatste mede door herintroductie van de open prijsvraag en het in samenwerking met marktpartijen organiseren van besloten competities. Het prachtige initiatief laat zien dat er binnen de bouwwereld krachtige acties mogelijk zijn - in dit geval met medewerking van de BNA, de Neprom, het SfA, Aedes, de TU's en een aantal grote gemeenten - die vooral op een positieve manier omgaan met de crisis. Daar waar het kabinet nog slechts mondjesmaat reageerde op de enorme teruggang in opdrachten en arbeidsplaatsen [de BNA becijferde dat inmiddels een derde van de architectenbranche is verdampt]. Het tijdelijke projectbureau onder leiding van het College van Rijksadviseurs begint met een bescheiden bedrag van 700.000 Euro, maar nog wekelijks sluiten nieuwe partijen zich aan.



[De foto boven toont Liesbeth van der Pol tijdens haar aantreden precies een jaar geleden en de genoemde Preambule is hier te downloaden. Zie ook het recente interview in CoBouw met bouwvoorman Elco Brinkman, die opnieuw zijn voorstel voor uitbreiding van het 6% Btw-tarief voor verbouwingen bepleit.] - 10 juli 2009 - BOX 1.462/Vrom


* 2.400 levende standbeelden in zomers Londen



Tijdens de vakantieperiode vindt er op Trafalgar Square in Londen een bijzonder kunstproject plaats. Op het vierde en lege voetstuk van het plein, waarvoor al eerder verschillende tijdelijke kunstwerken werden gemaakt, is gedurende 100 dagen elk uur een random gekozen persoon in de gelegenheid om gedurende een vol uur te doen wat hij of zij wil. Rond het hele uur worden de vrijwilligers, die door een computer worden geselecteerd uit de duizenden aanmeldingen, door een kraan op de sokkel gehesen. Met medeneming van alles wat die persoon in zijn eentje kan dragen; om ongelukken te voorkomen is er tijdelijk een vangnet rond het lege voetstuk aangebracht. De bedenker van het project, de beroemde beeldhouwer Antony Gormley, houdt zich al jaren bezig met [de kracht van] het menselijk lichaam en heeft nu de gemeente Londen en tv zender Sky achter dit idee weten te krijgen. Een webcam laat het volledige project met als titel 'One and Other' in realtime en vanuit verschillende standpunten zien.



[Het project duurt tot en met 14 oktober. Op de beelden de persoon die verkleed de zogenaamde 'plinth' bezette tussen 08.00 en 09.00 uur vanmorgen. Zie hier voor een eerder BOX-bericht over een beeld van Antony Gormley in Flevoland.] - 07 juli 2009 - BOX 1.461/Volkskrant


* Wereldwijd wild wonen met Daniel Libeskind





Grote namen trekken klanten moet de ontwikkelaar hebben gedacht toen hij de publiciteit zocht met een eerste woningontwerp van de hand van de beroemde architect Daniel Libeskind. Michael Merz, oprichter van 'proportion' heeft als missie om 'de hedendaagse architectuur van 's werelds beste architecten toegankelijk te maken voor een grotere groep particulieren die een onderscheidend gevoel voor design, luxe en woonkwaliteit delen.' Het idee is om meer gerenommeerde architecten ontwerpen voor woonhuizen te laten maken en die dan over de gehele wereld te gaan bouwen.
Zoals gezegd nu een eerste woning van Libeskind, die zelf in enkele korte video boodschappen op de website van proportion zijn plan bij de kijker aanprijst. Het is bijna genant om te zien hoe de architect, met zijn enigszins dikker geworden kop, de gewollen taal van de copywiter uitspreekt over zijn eigen plan.





Toch is het initiatief volkomen serieus bedoeld. Op het terrein van de Duitse zinkproducent Rheinzink is het prototype inmiddels in aanbouw zodat potentiele klanten ook daadwerkelijk in hun toekomstige huis kunnen worden rondgeleid. Dit eerste exemplaar kent een houtskelet opbouw, aluminium ramen en heeft zinken daken en buitengevels. Het huis is overal in de wereld te realiseren en kost tussen de twee en drie miljoen euro. Waar de villa ook komt te staan, 'it will become one with its surrounding, and ultimately, a focal point in its own right!'

[Zie hier voor een artikel over het huis in de New York Times en bezoek hier de betreffende website met de persoonlijke video-uitleg van Daniel Libeskind.] - 02 juli 2009 - BOX 1.460/NY Times



Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.



*

© 1997-2009. Copyright ArchitectenWerk.