1 - Wat is de betekenis die u hecht aan duurzaamheid bij de ontwikkeling van uw ontwerpen?
2 - Illustreer uw visie op het thema duurzaamheid aan de hand van twee gebouwde projecten.
3 - Geef aan hoe deze visie in de publiciteit rond de projecten een plek heeft gekregen.

Duurzaamheid beschouwen wij als een basisambitie binnen onze projecten. Naast de technische kant van duurzaamheid (zoals warmte koude opslag, betonkernactivering etc.) trachten wij op stedenbouwkundig, ruimtelijk en sociaal niveau ook de nodige aandacht voor duurzaamheid in te brengen.
Als voorbeeld van technische duurzaamheid in zowel low tech als high tech vorm verwijzen wij naar het project FBOR (faculteit wiskunde en natuurwetenschappen RUG). Referentieproject voor wat betreft energie (o.a. betonkernactivering) en duurzaamheid door middel van flexibel gebruik van de ruimte en de materialen (demontabel bouwen).

De ruimte inzetten als duurzaamheidthema heeft bij ons veel te maken met het dusdanig organiseren van het programma en de wensen van de opdrachtgever zodat binnen het gegeven budget toch ruimte is voor voldoende en verrassende overmaat aan ruimte. Dit in zowel de gebouwen als in de openbare ruimte. Op de langere termijn blijken deze ruimten vaak essentieel voor het blijven voldoen aan de wisselende gebruikersbehoefte. Op deze wijze wordt regelmatig slopen, verbouwen en uitbreiden voorkomen.

Naar wens van de opdrachtgever passen wij bij het Faculteitsgebouw op het Zernike terrein van de Rijksuniversiteit Groningen betonkernactivering toe. De leidingen met warm en koud water lopen hier door de druklaag van de kanaalplaten en het principe is gecombineerd met een watertemperatuurregeling middels een warmtepomp in de grond.

De sociale duurzaamheid inzetten als tool passen wij waar mogelijk toe bijvoorbeeld bij het herstructureren van woonwijken. Als voorbeeld hiervan presenteren wij de Vogelbuurt te Heerenveen. Door een aantal eenvoudige maar intelligente ingrepen in de openbare ruimte en de huizen is de wijk weer geschikt voor een periode van minimaal 30 jaar moderne bewoning. Voor deze ingrepen zijn slechts enkele woningen gesloopt en is de herstructurering intensief met de bewoners ontworpen en uitgevoerd. De sociale cohesie van de wijk is hierdoor intact gebleven doordat een grote uit- en instroom van bewoners voorkomen is en de verbondenheid met de wijk vergroot is.

Al met al is het voorkomen van grootschalige sloop en nieuwbouw en het hierdoor in stand houden van de sociale structuur in de wijk een belangrijk duurzaamheidaspect dat lastig in geld of terugverdientijd is uit te drukken, maar desalniettemin wel degelijk effectief is.

Ook het het herstructureringsproject Siersteenlaan Vinkhuizen te Groningen is hiervan een mooi voorbeeld. Met dit project heeft De Zwarte Hond in 2003 de Nationale Renovatie Prijs gewonnen. Het project werd gepubliceerd in het NAi Jaarboek en nog steeds wordt het project gebruikt als voorbeeldproject.

> vervolg De Zwarte Hond
> vervolg Duurzaamheid - jurylid Anke van Hal

> terug naar index