BOX - Archief juni 2007

* Combinatie Arnhem trekt Plasterk over de streep

Na de wekelijkse ministerraad van afgelopen vrijdag maakte cultuurminister Plasterk bekend dat het kabinet op zijn voorstel had gekozen voor Arnhem als vestigingsplaats voor het nieuwe nationaal historisch museum. Vooral de combinatie met het Nederlands Openluchtmuseum speelde bij die keuze een doorslaggevende rol. Arnhem had dan ook wel in de bus geblazen door huisarchitect Francine Houben [zij maakte eerder de nieuwe entreegebouwen van het museum, zie foto geheel onder] van Mecanoo te vragen om een visie te geven op het nieuwe museum [zie foto boven].

In het televisieprogramma Nova mocht Houben dat plan nader toelichten: een route langs de 50 'vensters' van de nationale canon die op de grond begint bij het venster op de Hunebedden en via zes gestapelde cirkels rond een vide eindigt met het venster op de Euro. Het museum gaat minimaal 50 miljoen kosten en zal voor de exploitatie van het Rijk 12 miljoen per jaar ontvangen. We feliciteren Arnhem van harte met deze kabinetskeuze, maar Francine's opmerking in Nova: "Ik geloof het pas als het er staat", was niet geheel zonder betekenis, want het plan van Mecanoo heeft nog een lange weg te gaan. Om te beginnen zal het de komende Europese aanbestedingsprocedure [noodzakelijk bij Rijksopdrachten van deze omvang] moeten overleven...

[Zie ook de website die is gewijd aan de voorbereiding van het nationaal historisch museum en de website over de 50 vensters van de nationale historische canon.] - 30 juni 2007 - BOX 1.300

* Jury slaat flater met Amersfoortse Prijs-poort

Je kunt het de winnaars niet helemaal verwijten... je dient een plan in dat uiteindelijk wint en de twee partners van het jonge A'damse architectenbureau Mulders vandenBerk staan daarom terecht trots op de foto nadat hun poort-ontwerp voor een tijdelijk gebouw voor de manifestatie 'Amersfoort 750 jaar' door de jury was uitgeroepen tot winnaar. "Een ontwerp dat een krachtig en herkenbaar beeld oplevert. Een poort naar de toekomst. Uitdagend en functioneel." volgens het juryrapport.
Maar je begrijpt werkelijk niet dat het de jury niet [of wel?] is opgevallen dat het concept van het winnende plan vrijwel letterlijk overeenkomt met dat van een eerder gepubliceerd architectonisch ontwerp, het prachtige woningbouwproject dat Arons en Gelauff hebben ontworpen voor de Pontsteiger aan het IJ in Amsterdam [zie beeld hieronder].

De jury stond onder leiding van burgemeester Albertine Van Vliet- Kuiper [voorzitter bestuur Amersfoort 750]. De overige juryleden waren Shyam Khandekar [supervisor CSG Noord], Michel Schoonderbeek [Schipper Bosch Vastgoed], Mechtild Stuhlmacher [buro Korteknie Stuhlmacher], Wim Voogt [OKRA landschapsarchitecten], Jan Poolen [Poolen architekten] en Johanna van der Werff [Het Architectuurcentrum van De Zonnehof]. Is er dan niemand uit deze groep - die toch enkele vakgenoten van naam bevatte - die de overeenkomst is opgevallen? Of heeft de veel kleinere schaal en de tijdelijkheid bij de uiteindelijke keuze de doorslag gegeven? Of ging in dit geval kracht boven originaliteit?
We weten het niet... maar we zullen journalist Bernard Hulsman in ieder geval tippen voor een nieuwe aflevering van zijn serie 'Nauwe verwanten' op de achterpagina van NRC Handelsblad. Vanavond daarin de twee plannen van OMA en Foster, elk voor een nieuwe Arabische stad.
[N.B.: Bij navraag bleek dat het Pontsteiger-project binnen de jurybespreking niet aan de orde is geweest. Zie ook de eerdere BOX-berichten over de verrassende gelijkenis tussen twee projecten in 2002 en dat over de winnende Pontsteiger van Arons en Gelauff.] - 26 juni 2007 - BOX 1.299

* BNA Gebouw 2007 wederom 'lang' maar nu vertikaal

Het was een zeer ontspannen bijeenkomst, de landelijke aftrap van de 'Dag van de Architectuur' die afgelopen vrijdagmiddag in de prachtige Rotterdamse Timmerloods op Heijplaat werd gecombineerd met de prijsuitreiking van het 'BNA Gebouw van het Jaar 2007'. We zagen Jo Coenen al op de voorste rij zitten, dus voor ons was het geen verrassing meer dat het wonderschone Vesteda-gebouw in Eindhoven de prijs won. Net als vorig jaar weer een lang gebouw [zie winnaar 2006: het Museum Belvedere van architect Eerde Schippers] maar dit jaar ligt de winnaar niet gestrekt in het Friese landschap, doch staat hij fier en rechtovereind in de Brabantse lichtstad.

De middag begon met een luchtige quiz die vakkundig en humorvol werd gepresenteerd door architect-entertainer Jord den Hollander, samen met zijn charmante assistente Chantal... De vragen liepen uiteen van het bouwjaar van de Zwarte Madonna tot en met het aantal minuten dat mensaap Bokito in de Diergaarde Blijdorp vrij kon rondlopen. Winnaar werd Robert Alewijnse van DP6 Architectuurstudio en hij won een 'tijdelijk verblijf' - het thema van de DvdA - in de vorm van een koepeltentje.

Na een indrukwekkend dansintermezzo van het gezelschap 'Conny Jansen danst' roemde voorzitter Kees Rijnboutt vervolgens de door zijn landelijke jury geselecteerde vijf nominaties en maakte aansluitend prijswinnaar Coenen bekend. En net toen zijn praatje was afgelopen, verscheen de langverwachte cultuurminister Ronald Plasterk die meteen door kon met de prijsuitreiking en de feestelijke aftrap van de Dag van de Architectuur. In zijn korte toespraak meldde hij ons dat hij nog niet zoveel verstand heeft van architectuur als beleidsgebied en vroeg deskundigen en belanghebbenden in de zaal om hem daarbij in de komende vier jaar te helpen. Het was toen meteen duidelijk dat hij niet in de gaten had dat hij al werd omringd door twee belangrijke adviseurs in de vorm van de oud-Rijksbouwmeesters Rijnboutt en Coenen...

Wat een leven trouwens als cultuurminister: 's-middags de Haagse Treveszaal om je plannen voor de kunstensector door het kabinet te loodsen, dan direct in de file naar Rotterdam voor de opening van de Dag van de Architectuur en daarna hup weer in de file naar Hilversum voor een radiointerview over die plannen in het programma Kunststof en tenslotte 's-avonds laat weer datzelfde onderwerp aan de televisietafel van Nova. En zojuist op zaterdagochtend weer terug naar Hilversum voor het politieke radioprogramma Kamerbreed... Op een vraag over die hectiek antwoordde Plasterk eufemistisch: "Ja, het is inderdaad een zeer veelzijdig en interessant bestaan, maar het tempo ligt wat hoger".
[Het bedoelde interview met Plasterk is te beluisteren via www.radiokunststof.nl.] - 23 juni 2007 - BOX 1.298

* Bijscholing architecten straks opgenomen in de wet

Vanmiddag ontvingen wij het onderstaande persbericht van de Rijksgebouwendienst:
"De wet op de architectentitel die dateert uit 1987 wordt dit jaar gewijzigd. Minister Cramer van VROM heeft het aangepaste wetsvoorstel op 20 juni verzonden aan de Tweede Kamer. De verwachting is dat de bepalingen over permanente educatie uit het wetsvoorstel op 1 januari 2008 in werking zullen treden.
Aanleiding: In 2005 is de Europese richtlijn erkenning beroepskwalificaties inwerking getreden. Hierbij hebben de Europese lidstaten zich verplicht hun eigen nationale wetgeving aan te passen en deze in te voeren voor 20 oktober 2007. In Nederland had dit gevolgen voor de Wet op de architectentitel. Het voornemen om de wet te wijzigen past ook in het Actieprogramma Ruimte & Cultuur uit 2005 van de ministeries van VROM, OCW, LNV, VenW, EZ, Defensie en Buitenlandse Zaken. In het Actieprogramma Ruimte & Cultuur is het voornemen opgenomen om van de Wet op de Architectentitel een krachtiger kwaliteitsinstrument te maken, de bij- en nascholing zou één van deze instrumenten zijn.
Doel bij- en nascholing architecten: Het invoeren van de bij- en nascholingsverplichting voor architecten is in het wetsvoorstel opgenomen. In het publicatieblad van de Europese Unie staat het volgende (30 september 2005, artikel 22): "door permanente vorming en opleiding, bij- en nascholing overeenkomstig de specifieke procedures van elke lidstaat, wordt gewaarborgd dat personen die hun studies hebben voltooid, voldoende op de hoogte blijven van de vooruitgang op hun vakgebied om hun beroep op een veilige en efficiënte manier te kunnen blijven uitoefenen." In het aangepaste Nederlandse wetsvoorstel is opgenomen dat de Stichting Bureau Architectenregister (SBA) de bepaling omtrent bij- en nascholing nader zal invullen. Als wettelijk kader is meegegeven dat het aantal uren bij- en nascholing niet meer mag bedragen dan 40 uren en niet lager mag zijn dan 16 uren. Daarnaast is wettelijk in het voorstel vastgelegd dat er een mogelijkheid bestaat om als niet actief architect in het register opgenomen te zijn. In dat geval vervalt de verplichting om te voldoen aan de bij- en nascholing. [...]"
[Zie ook onze pagina architectentitel bij k+NAP. We komen zo spoedig mogelijk terug met een overzicht van de consequenties voor Nederlandse architecten.] - 22 juni 2007 - BOX 1.297

* Alweer nieuw ontwerp voor Serpentine Gallery

Omdat het geplande paviljoen van Snohetta en Olafur Eliasson onmogelijk op tijd klaar zou zijn, heeft de Londense Serpentine Gallery aan Zaha Hadid gevraagd om deze zomer een tijdelijk paviljoen te maken [zie beelden]. Ze deed dat al eerder in 2001. De lijst met niet uitgevoerde paviljoens wordt zo almaar groter; ook MVRDV en Frei Otto tekenden al eerder een tijdelijk gebouw, dat niet tot uitvoering kwam. Uit het persbericht: "Pritzker Prize-winning architect Zaha Hadid and Patrik Schumacher, Partner at Zaha Hadid Architect's will design a temporary installation on the occasion of the Gallery's world-renowned fundraiser The Summer Party, which will take place on 11 July.
The installation is designed as an open air space, 5.5 meters in height that consists of three identical fabric structures or parasols arrayed around a central point. Each parasol develops sculpturally from a small articulated base to a large cantilevered diamond shape. Taking inspiration from complex natural geometries such as flower petals and leaves the three parasols overlap to create the installation's main conceptual feature: complex symmetry, interweaving all-the-while without touching, allowing air, light and sound to travel through narrow gaps in a state that is both open and likewise tending toward closure. Raised on a low platform located within an open field flanked by a row of trees just South of the Serpentine Gallery, the installation is free standing and accessible from all sides."

[Het paviljoen van Hadid is te zien in de week vanaf 11 juli in Hyde Park - Kensington Gardens naast de Serpentine Gallery.] - 19 juni 2007 - BOX 1.296/BauNetz

* Inzendingen Architect van het Jaar nu online

Sinds vandaag zijn alle elf inzendingen voor de Architect van het Jaar Prijs integraal te bekijken. Ze zijn te doorlopen vanaf de introductie per bureau of via de doorloop per thema [elke keer doorclicken onderaan de pagina!]. Lees volgordelijk de complete inzendingen van de bureaus: >UN Studio - >Rudy Uytenhaak - >De Zwarte Hond - >Onix - >Group A - >DP6 - >Venhoeven CS - >diederendirrix - >Heren 5 - >Twee Snoeken - >Jaco de Visser.
Of hier de complete lijst van de elf pagina's per thema: >Introductie bureaus - >Bedrijfsvoering - >Duurzaamheid - >Innovatie - >Kennisontwikkeling - >Klantvriendelijkheid.

[De prijsuitreiking van de 'Architect van het Jaar' Prijs vindt plaats op zaterdag 07 jui aanstaande vanaf 17.00 uur in het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam. Aanmelden svp via kavander@xs4all.nl.
Vandaag kwam het juni-nummer van het tijdschrift de Architect uit met een beschouwend artikel over de prijs in de rubriek 'Podium'. Foto boven: de koffiebar en lunchtafel in het kantoor van Group A in Rotterdam. Foto beneden: alle Zwartehonden.] - 14 juni 2007 - BOX 1.295/AvhJ

* Discussie Inverdan - het nieuwe centrum van Zaandam

Bijna 5 jaar na de eerste discussie bijeenkomsten van het lokale architectuurcentrum Babel over Inverdan, het centrum van Zaandam is het nu tijd om de balans op te maken. Wat is er bijvoorbeeld terecht gekomen van de naar de gemeente gestuurde aanbevelingen n.a.v. deze bijeenkomsten? Is er rekening gehouden met de totale filosofie van de afzonderlijke onderdelen? Hoe wordt de bereikbaarheid opgelost? Weten we nu wie we zijn en hoe het centrum van Zaandam zich zal onderscheiden van de omliggende centra?
Sjoerd Soeters, supervisor en medeopsteller van het door de gemeenteraad vastgestelde Beeldkwaliteitsplan, heeft zijn visie vormgegeven met de principes van de 'Genius Loci' [de geest van de plek] als basis: Het centrum van Zaandam moest zijn oplossing vinden in het ontdekken van haar eigen wortels. Met dit hoofdthema in het Masterplan gingen de diverse geselecteerde architecten aan de slag. Nu de plannen van de tekentafels zijn gerold en enkele heistellingen al worden aangevoerd, wil Babel ook de vormgevers van Inverdan vragen hoe zij zijn omgegaan met die geest van de plek. Wat houdt dat voor een ieder in, waar zijn zij door getroffen en hoe is dat vertaald in het ontwerp?
Inleidingen door: Lourens Loeven, programmamanager Inverdan, supervisor Sjoerd Soeters en de architecten Wilfried van Winden en Liesbeth van der Pol. Aansluitend discussie onder leiding van Kees van der Hoeven.

[Woensdagavond 13 juni - Thema Discussie, 'Genius Loci': Hoe staat het met de Geest van Inverdan? - Aanvang 20.00 uur precies, zaal open 19.45 uur - Locatie Serah Artisan, Dam 2 , 1ste verdieping - 1506 BD Zaandam - gratis toegang. Beelden: Nieuwe stadhuis van Zaanstad naar ontwerp van Sjoerd Soeters.] - 12 juni 2007 - BOX 1.294/Babel

* Hoe woont de architect nu eigenlijk zelf?

Na de afronding van onze nieuwe architectenlijsten [zie daar] zijn we in de database van k+NAP begonnen met het documenteren van woningen die architecten voor zichzelf hebben ontworpen en gebouwd. We hebben er inmiddels 26 opgenomen, zoals het prachtige minimalistische huis van John Pawson in Londen [zie foto boven] en de bijzondere deconstructivistische uitbreiding van de eigen woning van Frank Gehry in Los Angeles [zie foto hieronder].

Met als eerste de tijdelijke woning die door Megatron architecten in Eindhoven is gebouwd en die het maar 24 uur volhield, en daarna volgen woningen van de Nederlandse architecten Jan Benthem, Hugo de Clercq, Mels Crouwel, Kees van der Hoeven, Jan Hoogstad, Francine Houben, Wim Kloosterboer, Jan Pesman, Jaco de Visser en Herman Zeinstra.
Maar ook de bekende buitenlandse voorbeelden, zoals van Luc Binst, David Chipperfield, Charles Eames, de al eerder genoemde Gehry en Pawson, Marie-Jose van Hee, Michael Hopkins, Philip Johnson, Edward Jones, Oscar Niemeyer, Werner Sobek, Oswald Matthias Ungers, Charles Vandenhove en Frank Lloyd Wright. Tenslotte kregen we deze week de beelden binnen van het nieuwe huis van Carel Weeber in Curacao [zie foto onder van Jeroen Musch]. Uiteraard gaan we door met verzamelen en houden u op de hoogte van de nieuwe aanwinsten.

[Bewoont u ook een huis dat u als architect zelf hebt verbouwd of hebt ontworpen? Mail de redactie met een aantal foto's, dan wordt uw woning wellicht ook in de database opgenomen.] - 08 juni 2007 - BOX 1.293/k+NAP

* Rob Nijsse - na 7 jaar nieuwe hoogleraar constructie

Waarom het zo lang heeft geduurd weten we niet, maar na zeven lange jaren zonder heeft de faculteit Bouwkunde in Delft weer een nieuwe praktijkhoogleraar draagconstructies in de persoon van Prof. Ir Rob Nijsse, een van de directeuren van ABT Consult [zie foto]. Nijsse volgt zo feitelijk zijn oud-collega Arie Krijgsman op, die al in november 1999 afscheid nam van de faculteit. Uit het persbericht van ABT: "[...] De deeltijdaanstelling [30%] aan de faculteit Bouwkunde van de TU Delft geldt voor drie jaar. Na oprichter Jaap Oosterhoff, Arie Krijgsman en Frans van Herwijnen is Nijsse de vierde ABT-er die het hoogleraarschap aanvaardt. Nijsse gaat onder meer college geven [derde en vierde jaar], afstudeerders en promovendi begeleiden en onderzoek doen. 'Het is altijd mijn ambitie geweest om de kennis en ervaring die ik heb opgedaan aan een nieuwe generatie over te dragen', aldus Nijsse ,'Ik wil laten zien dat het ontwerpen en berekenen van draagconstructies absoluut boeiend en interessant kan zijn.' De kersverse hoogleraar blijft drie dagen per week verbonden aan ABT als senior raadgevend ingenieur. 'Ik vind het belangrijk voor zowel ABT als de TU Delft om in de dagelijkse praktijk als raadgevend ingenieur actief aan projecten te blijven werken. Het is juist de combinatie lesgeven, onderzoek en praktijk die me zeer aanspreekt.' " Wij wensen Nijsse vanzelfsprekend veel succes en zijn benieuwd naar zijn intreerede...
[Nijsse gaf eerder les aan de universiteit van Gent en werkte mee aan vele bijzondere projecten, onder meer van de Nederlandse avant-garde, zoals het Educatorium van OMA en het Nederlandse Paviljoen in Hamburg van MVRDV. Tevens schreef hij een boek over innovatieve glasconstructies "Glass in Structures" dat is uitgegeven bij Princeton Architectural Press.] - 06 juni 2007 - BOX 1.292/ABT

* OMA toont Almanak en toeristenproject in Dubai

Afgelopen vrijdag meldde de nieuwsrubriek van het Duitse Baunetz dat Rem Koolhaas van OMA een spectaculaire presentatie heeft gehouden tijdens het eerste International Design Forum [IDF] in Dubai, waar hij zelf lid is van de Advisory Board. Allereerst presenteerde hij de 'Al-Manak', een verslag van een onderzoek naar alle trends en ontwikkelingen die inwerken op de stedelijke ontwikkeling en de architectuur van de Golfregio.

En verder toonde hij beelden van een door OMA ontworpen toeristisch complex in een de bergen van Ras al Khaimah, een van de Arabische Emiraten. Het complex bestaat uit drie delen: een bewoonbare stuwdam [zie foto geheel boven], een bewoonbare brug [zie foto boven] en een op de berghelling gesitueerd vertikaal dorp [zie foto hieronder]. Het bijzondere project is bedoeld om - temidden van de ongerepte natuur met haar spectaculaire topografie - in een 'aards paradijs voor de hedendaagse consument' de sores van alledag te kunnen ontvluchten en te kunnen deelnemen aan het avontuur.

[Het Design Forum dat van 27 tot en met 29 mei werd gehouden in Dubai is een initiatief van www.moutaramat.com , een nieuw kennisplatform voor de Arabische wereld.] - 04 juni 2007 - BOX 1.291/BauNetz

Berichten uit de voorgaande maanden in het

* Archief-overzicht.